Konya 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2025/168 K.2025/587

T.C. KONYA . ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: ... Esas - ... T.C.

KONYA

. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ "TÜRK MİLLETİ ADINA"

GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO

KARAR NO

HAKİM

KATİP

DAVACI

VEKİLİ

DAVALI

VEKİLİ

İHBAR OLUNAN : 1-

VEKİLİ : Av.

İHBAR

OLUNANLAR : 2-

3-

DAVA

Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat)

DAVA TARİHİ

KARAR TARİHİ

KARARIN

YAZILDIĞI TARİH

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özet olarak.

13/01/2023 tarihinde sürücü ...'ın sevk ve idaraesindeki ... plakalı araç ile sürücü ... sevk ve idaresindeki ... plakalı aracın çarpışması neticesinde ... plakalı araçta yolcu olarak bulunan davacının kalıcı olarak yaralandığını, kaza sonrası savcılıkta soruşturma başlatıldığını ve kaza tespit tutanağına göre kazanın oluşumunda davacının hiçbir kusurunun bulunmadığını ve tüm kusurun kazaya karışan iki araç sürücüsünde olduğunu, kazaya neden olan araçların ZMSS sigortası olmadığından davalı kurumun tüm zararlardan sorumlu olduğunu, davacının geçici iş göremezlik tazminatı, sürekli iş göremezlik tazminatı,

bakıcı giderleri ve tedavi giderlerinin poliçe limiti sınırları içerisinde davacı tarafa ödenmesi için davalı kuruma başvuru yapıldığını ancak kendilerine kurum tarafından bir cevap verilmediğini, davacının yaralanması ile ilgili olarak müvekkile ZMMS şartları uyarınca maddi tazminat alacaklarının ödenmesi için Akşehir Arabuluculuk bürosuna başvuru yapıldığını ancak anlaşma gerçekleşmediğini, bu sebeplerle davacının sürekli iş göremezlik tazminat alacağı için 1.000 TL, Geçici iş göremezlik tazminatı için 1.000 TL , bakıcı ihtiyacı için 1.000 TL. ,

fatura edilemeyen ve SGK tarafından karşılanmayan tedavi giderleri tazminatı için 100 TL olmak üzere 3.100 TL maddi tazminatın dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya ödenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özet olarak.

İş bu açılan davada davacının usulüne uygun bir şekilde davalı kuruma başvurusunun bulunmadığını, davacının tüm taleplerinin zamanaşımına uğradığını, davalı ... nın mesuliyetinin kusur oranı ve teminat limitleriyle sınırlı olduğunu, kazaya karışan ve sigortasız olduğu iddia edilen araçların kusur durumlarının araştırılması gerektiğini, eğer kusur durumları mevcutsa yapılan ödemeler ile yapılan temliklerin mahkemece dikkate alınması gerektiğini, davaya konu kazata hatır taşıması ve müterafik kusur durumunun söz konusu olduğunu, maluliyet oranı tespitinin kaza tarihinde yürürlükte olan mevzuat hükümlerine göre yapılması gerektiğini,

davaya konu olayda kaza tarihi 18/06/2021 olduğunu ve erişkinler için engellilik değerlendirmesi hakkında yönetmeliğe göre davacının maluliyet oranının belirlenmesi gerektiğini, davalının sorumluluğu yönünden iddia edilen kusurlu hali ve kusur oranını kabul etmediklerini, geçici iş göremezlik zararı, geçici bakıcı gideri, rapor /cenaze ve /defin/ ulaşım/yemek giderlerinin tazmini yönündeki taleplerin teminat dışında olduğunu, davalı ... başvuru tarihinde temerrüde düşmüş olmadığını, davanın haksız fiilden kaynaklı tazminat istemine ilişkin olup , davacının avans faizi talebinin haksız olduğunu ,davalı ...'nın ticari şirket olmadığını ,

bu sebeplerle davacının haksız davasının öncelikle zamanaşımı, kesin hüküm, dava şartı, husumet yokluğu sebebiyle usulden reddine mahkeme aksi kanaatte ise esastan reddine karar verilmesini talep etmiştir.

17/08/2023 tarihli ATK raporu ile; Sürücü ...’ın %15 (yüzde on beş) oranında kusurlu olduğu ve sürücü ... %85(yüzde seksen beş) oranında kusurlu olduğu tespit edilmiştir.

S.Ü. Tıp Fakültesi Hastanesi tarafından tanzim edilen rapor ile; davacının yaralanmasının Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik hükümlerine göre % 15 oranında kalıcı sakatlık niteliğinde olduğu, davacının geçici iş göremezlik süresinin 6 ay, başkasının yardımına muhtaç olduğu sürenin 2 ay ve tedavi gideri zararının 7.000,00 TL olduğu belirlenmiştir.

24/04/2024 tarihli bilirkişi raporu ile; Davacı için geçici maluliyet( iş göremezlik) tazminatı olarak 52.199,01 TL, kalıcı maluliyet( iş göremezlik) tazminatı olarak 1.223.197,77 TL, geçici bakıcı gideri olarak 20.016,00 TL, tedavi gideri olarak 7.000,00 TL olmak üzere toplamda 1.302.412,78 TL tazminat hesap edilmiştir.

Tanzim ettirilen raporlar doğrultusunda mahkememizce alınan 13/06/2025 tarihli karar ile davanın davanın kısmen kabulüne karar verilmiş ve Konya Bölge Adliye Mahkemesi HD.'nin 14/02/2025 tarih ve ... E., ... K. Sayılı ilamı ile.

"AYM iptal kararı doğrultusunda belirlenen esaslara göre maluliyet raporunun Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliğine göre alınması gerekirken yasal olmayan gerekçe ile olayda uygulanması mümkün olmayan yönetmelik hükümleri dikkate alınarak hazırlanan rapora göre ve yine PMF 1931 yaşam tablosuna göre tazminat hesaplanması gerekirken olayda uygulama yeri olmayan TRH2010 yaşam tablosu esas alınarak hazırlanan aktüer raporuna göre karar verilmesi isabetsiz olduğundan" gerekçesiyle karar kaldırılmakla dosya mahkememize gönderilmiş, yeni alınan ...

Esas sırası üzerinden yargılama devam olunmuş ve kaldırma kararı sonrasında alınan;

26/05/2025 tarihli bilirkişi ek raporu ile; Davacı için geçici maluliyet( iş göremezlik) tazminatı olarak 52.199,01 TL, kalıcı maluliyet( iş göremezlik) tazminatı olarak 1.326.574,09 TL, geçici bakıcı gideri olarak 20.016,00 TL, tedavi gideri olarak 7.000,00 TL olmak üzere toplamda 1.405.789,10TLtazminat hesap edilmiştir.

S.Ü. Tıp Fakültesi Hastanesi tarafından tanzim edilen ek rapor ile; davacının yaralanmasının Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik hükümlerine göre % 15 oranında kalıcı sakatlık niteliğinde olduğu, davacının geçici iş göremezlik süresinin 6 ay olduğu tespit edilmiştir.

Davacı vekilinin 19/08/2025 tarihli talep artırım dilekçesi ile; Sürekli iş göremezlik için talep edilen tutarın 103.376,32 TL artırılmak suretiyle dava tarihinden itibaren işleyecek avans faiz ile birlikte tahsilini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, trafik kazası nedeniyle uğranılan zararın tahsiline ilişkin tazminat isteminden ibarettir.

Bir motorlu aracın işletilmesi sırasında meydana gelen trafik kazasında, zarar görenlerin zararından, 6098 sayılı TBK'nın 49. Maddesi uyarınca araç sürücüsü, 2918 sayılı KTK'nın 85. Maddesi uyarınca araç işleteni ve şartları varsa teşebbüs sahibi ve 2918 sayılı KTK'nın 91. Maddesi uyarınca sigortacı müştereken ve müteselsilen sorumludur.

Trafik kazası nedeniyle zarara uğradığını iddia eden hak sahipleri tarafından açılan tazminat davalarında ispat yükü 6098 sayılı TBK'nın 50. Maddesi uyarınca zarar gören üzerinde olup, zarar gören, zararını ve zarar verenin kusurunu ispat etmek zorundadır.

Yine bu tür davalarda 2918 sayılı KTK'nın 97. Maddesi uyarınca, zarar görenin dava açmadan önce ilgili sigorta kuruluşuna yazılı olarak başvuru yapması gerekmekte olup bu husus sonradan giderilmesi de mümkün olmayan dava şartlarındandır. Ayrıca yazılı başvurudan hemen sonra dava açılması mümkün olmayıp 15 günlük sürenin dolmasından sonra dava açılabilecektir. Sigorta kuruluşu kendisine yapılan yazılı başvuruya karşı 15 gün içinde cevap vermek ve 2918 sayılı KTK'nın 99. Maddesine göre 8 iş günü içinde de tazminatı ödemek zorundadır. Sekiz iş günü içinde sorumlu olduğu tazminatı ödemeyen sigortacı 9. gün itibariyle temerrüde düşecektir.

Hak sahipleri tarafından talep edilebilecek tazminatlar ise 2918 sayılı KTK'nın 90. Maddesi uyarınca 2918 sayılı KTK ile 6098 sayılı TBK'nın haksız fiile ilişkin hükümleri uygulanacaktır.

Somut olayda davacı, davaya konu trafik kazası neticesinde yaralandığını iddia ederek, geçici ve sürekli iş göremezlik tazminatı, bakıcı gideri tazminatı ve tedavi gideri tazminatı istemlerinde bulunmuştur.

Davaya konu 13/01/2023 tarihli trafik kazasının sürücü ... idaresindeki ... plakalı kamyonet ile D.695-03 sayılı devlet karayolunu takiben Yunak istikametine doğru seyir halinde iken olay mahalli kavşağa geldiğinde aracının ön kısmıyla; seyir istikametine göre sağ tarafındaki kavşak kolu üzerinden gelen sürücü ... idaresindeki ... plakalı otomobilin sol yan kısımlarına çarpması sonucu meydana geldiği ve kaza tespit tutanağı içeriğine göre ... plakalı otomobilin yolcu mahallinde bulunan davacı ...'ın emniyet kemerinin takılı olup olmadığı hususunun belirsiz olduğu anlaşılmıştır.

Davacı, kazaya karışan ... ve ... plakalı araçların ZMMS poliçesinin bulunmadığından bahisle oluşan zarardan ... sorumlu olduğunu iddia etmiştir.

... Yönetmeliği'nin 9/1. maddesine göre.

Hesaba zorunlu sigortalara ilişkin olarak; a) Sigortalının veya sigortayı yaptırmakla sorumlu olanın tespit edilememesi durumunda kişiye gelen bedensel zararlar için, b) Rizikonun meydana geldiği tarihte geçerli olan teminat tutarları dâhilinde sigortasını yaptırmamış olanların neden olduğu bedensel zararlar için, c) Zorunlu sigorta teminat limitleri ile sigorta poliçesinde belirtilen teminat arasındaki fark kadar ödenecek bedensel tazminat tutarları için,

ç) Sigorta şirketinin malî bünye zaafiyeti nedeniyle sürekli olarak bütün branşlarda ruhsatlarının iptal edilmesi ya da iflası halinde ödemekle yükümlü olduğu maddi ve bedenselzararlar için, d) Çalınmış veya gasp edilmiş bir aracın karıştığı kazada,13/10/1983 tarihli ve 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu uyarınca işletenin sorumlu tutulmadığı hallerde, kişiye gelen bedenselzararlar için başvurulabilir.

Kazaya karışan araçların kaza tarihini kapsayan ZMMS poliçesinin bulunup bulunmadığının tespiti amacıyla SBGM'ye yazılan müzekkereye kazaya karışan araçların kaza tarihi olan 13/01/2023 tarihini kapsayan poliçesinin bulunmadığı yönünde cevap verilmiştir. Dolayısıyla bu araçların neden olduğu zarardan davalı ... sorumlu olduğu kabul edilmelidir.

Kaza sonrasında görevli kolluk tarafından tanzim edilen kaza tespit tutanağı ile, trafik kazasının oluşmasında ... asli, ...'ın ise tali kusurlu olduğu tespit edilmiştir. Yine soruşturma dosyasında tanzim edilen 07/08/2023 tarihli raporun da bu yönde olduğu anlaşılmıştır. Mahkememizce tanzim ettirilen 17/08/2023 tarihli ATK raporu ile kazanın oluşmasında ... % 85, ...'ın ise %15 oranında kusurlu olduğu tespit edilmiştir.

Mahkememizce, ATK raporundaki tespitlerin dosya kapsamına ve olayın oluş şekline uygun olması nedeniyle, davaya konu trafik kazasının oluşmasında ... % 85, ...'ın ise %15 oranında kusurlu olduğu kabul edilmiştir.

Bam kararı doğrultusunda Selçuk Tıp Fakültesi Adli Tıp Anabilim Dalı Başkanlığı tarafından tanzim edilen 09/05/2025 tarihli maluliyet raporu ile, davacının yaralanmasının Çalışma Gücü,,,, Yönetmelik hükümlerine göre % 15 oranında kalıcı sakatlık niteliğinde olduğu, davacının geçici iş göremezlik süresinin 6 ay, başkasının yardımına muhtaç olduğu sürenin 2 ay ve tedavi gideri zararının 7.000,00 TL olduğu belirlenmiştir.

09/05/2025 tarihli rapordaki değerlendirilmelerin Bam kaldırma kararına uygun olduğu kabul edildiğinden davacının kalıcı sakatlık oranının % 15, geçici iş göremezlik süresinin 6 ay, başkasının yardımına muhtaç olduğu sürenin 2 ay ve tedavi gideri zararının 7.000,00 TL olduğu kabul edilmiştir.

Bam kaldırma kararı gereğince alınan 26/05/2025 tarihli hesap raporu ile, davacının sürekli iş göremezlik zararının 1.326.574,09 TL, geçici iş göremezlik zararının 52.199,01 TL, bakıcı gideri zararının 20.016,00 TL ve tedavi gideri zararının 7.000,00 TL olduğu tespit edilmiştir.

Hatır taşımaları bir menfaat karşılığı olmadığı cihetle, bu gibi taşımalarda 6098 sayılı TBK’nin 51.maddesi uyarınca tazminattan uygun bir indirim yapılması, gerek öğretide gerekse Yargıtay İçtihatlarında benimsenmiş ve yerleşmiş bulunmaktadır. Hatır taşımasından ya da kullanmadan söz edebilmek için yaralanan ya da ölen karşılıksız taşınmış olmalıdır.

Taşınan veya kullananın yararının söz konusu olduğu durumda hatır taşıması ilişkisi gündeme geleceğinden işletenin sorumluluğu genel hükümlere göre değerlendirilecek ve tazminattan indirim yapılacaktır. Bu bakımdan hatır taşıma ilişkisinin değerlendirilmesinde taşıma ya da kullanmanın kimin çıkar ve yararına olduğunun saptanması önemlidir. Yarar ekonomik olabileceği gibi, ortak toplumsal değerleri de ilgilendirebilir.

Ayrıca ahlaki ödev kapsamında kalan taşımaların hatır taşınması niteliğinde olmayacağının da belirtilmesinde fayda vardır. Nitekim Yargıtay. Hukuk Dairesi'nin ... E ... K sayılı ilamında da bu husus vurgulanmıştır.

Hatır taşıması indiriminin resen dikkate alınması mümkün olmayıp taşımanın hatır taşıması olduğu yönünde bir savunmanın bulunması gerekmektedir. Ayrıca bu savunma sadece ileri sürenler yönünden etkisini gösterecek olup, yasal süresi içinde hatır taşıması definde bulunmayanlar yönünden bu indirimin yapılması mümkün değildir. (Emsal için bknz. Yargıtay . Hukuk Dairesi ... E ... K ve ... E ... K )

Hatır taşıması yönünden bir başka önemli husus ise bu indirimden sadece hatır taşıması yapan sürücü, işleten ve bu aracın sigortacısı yararlanacaktır. Karşı aracın sürücü işleten ve sigortacısının bu indirimden yararlanma olanağı bulunmamaktadır.(Yargıtay . HD.nin 28/05/2015 gün ve ... E. ... K.)

Somut olayda, her ne kadar davalı tarafça hatır taşıması def'inde bulunulmuş ise de, davacı ile ... plakalı aracın sürücüsü ve işleteninin akraba oldukları, dolayısıyla taşımanın ahlaki ödev niteliğinde olduğu, hatıra taşıması niteliğinde olmadığı sonucuna varıldığından davalı tarafın hatır taşıması def'i yerinde görülmemiştir.

6098 sayılı TBK'nın 52. Maddesine göre. Zarar gören, zararı doğuran fiile razı olmuş veya zararın doğmasında ya da artmasında etkili olmuş yahut tazminat yükümlüsünün durumunu ağırlaştırmış ise hâkim, tazminatı indirebilir veya tamamen kaldırabilir. Zarara hafif kusuruyla sebep olan tazminat yükümlüsü, tazminatı ödediğinde yoksulluğa düşecek olur ve hakkaniyet de gerektirirse hâkim, tazminatı indirebilir.

Anılan yasal düzenlemede de belirtildiği üzere zarar görenin zararın oluşmasında ya da zararın artmasında bir ihmali varsa bu hususun tazminatın belirlenmesinde dikkate alınması gerekir. Bir başka deyişle zararın oluşumunda zarar görenin de müterafik kusurunun bulunması halinde tazminattan indirim yapılması gerekmektedir. Müterafik kusurun dikkate alınması için bu yönde yapılan bir savunmaya gerek olmayıp Mahkemece müterafik kusurun resen dikkate alınması gerekmektedir.

Nitekim bu husus Yargıtay. Hukuk Dairesi'nin ... E ... K sayılı ilamında da vurgulanmıştır. Ayrıca müterafik kusur indirimi nedeniyle kısmen reddedilen tutar üzerinden davacı aleyhine vekalet ücretine hükmedilmeyeceği noktasında da duraksama bulunmamaktadır.

Somut olayda, davacının kaza esnasında kaskının takılı olup olmadığı konusunda kaza tespit tutanağında bir belirleme bulunmamakla birlikte soruşturma aşamasında ifadesi alınan ... plakalı araç sürücüsü davacının kemerinin takılı olmadığını ifade ettiğinden, davacının kaza esnasında kemerinin takılı olmadığı kabul edilerek hesaplanan tazminat tutarından % 20 oranında müterafik kusur indirimi yapılması gerekmiştir.

Her bir zarar kaleminden % 20 oranında yapılan müterafik kusur indirimi sonrasında davacının talep edebileceği sürekli iş göremezlik tazminatı tutarının 1.061.259,27 TL, geçici iş göremezlik tazminatı tutarının 41.759,20 TL, bakıcı gideri tazminatı tutarının 16.012,80 TL ve tedavi gideri tazminatı tutarının 5.600,00 TL olduğu sonucuna varılmıştır.

Davacı vekili, 19/08/2025 tarihli ıslah dilekçesi ile sürekli iş göremezlik tazminatı istemini 1.326.574,09 TL'ye, geçici iş göremezlik tazminatı istemini 52.199,01 TL'ye, bakıcı gideri tazminatı istemini 20.016,00 TL'ye ve tedavi gideri tazminatı istemini 7.000,00 TL'ye çıkarmıştır.

Tüm dosya kapsamı ve toplanan deliller bir bütün halinde değerlendirildiğinde; davaya konu trafik kazasının oluşmasında ... % 85, ...'ın ise %15 oranında kusurlu olduğu, kazaya karışan araçların ZMMS poliçesinin bulunmaması nedeniyle oluşan zarardan davalı ... sorumlu olduğu, davacının talep edebileceği sürekli iş göremezlik tazminatı tutarının 1.061,259,27 TL, geçici iş göremezlik tazminatı tutarının 41.759,20 TL, bakıcı gideri tazminatı tutarının 16.012,80 TL ve tedavi gideri tazminatı tutarının 5.600,00 TL olduğu, davanın reddedilen kısmının müterafik kusur indiriminden kaynaklanması nedeniyle davalı lehine yargılama giderine hükmedilemeyeceği sonucuna varıldığından davanın kısmen kabulüne dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.