Konya 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2025/4 K.2025/796

T.C. KONYA . ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: ... Esas - ... T.C.

KONYA

. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ "TÜRK MİLLETİ ADINA"

GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO

KARAR NO

HAKİM

KATİP

DAVACI

VEKİLİ

DAVALI : 1-

VEKİLLERİ

DAVALI : 2-

VEKİLİ

DAVA

Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat)

DAVA TARİHİ

KARAR TARİHİ

KARARIN

YAZILDIĞI TARİH

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özet olarak. 30/08/2024 tarihinde müvekkilinin Aksaray ili ... ilçesi ... köyü ... Mah. ... Sokağında yürüdüğü sırada arkasından gelen ... plakalı ... sevk ve idaresindeki aracın çarpmasıyla sakatlandığını, olayın ardından müvekkilinin eşi kazanın meydana geldiği yere gelerek müvekkili en yakın hastane olan Ağaçören Devlet Hastanesi'ne götürdüğü,

müvekkilinin sol el bileğinde birden fazla bölgede kırıkların meydana geldiğini, müvekkili, ...'ın sebebiyet verdiği kaza neticesinde bileğinde meydana gelen kırıklar sebebiyle ameliyat olmak zorunda kaldığı ve müvekkilinin bu durumda bazı masraflar yapmak durumunda kaldığını, davalı sigorta şirketine bu duruma ilişkin başvuruda bulunulduğunu, sonrasında da arubuluculuk görüşmelerine geçildiğini, ancak anlaşma sağlanamadığını, izah olunan nedenlerle davanın kabulüne karar verilmesini ve müvekkili ... için şimdilik 25,00 TL geçici iş göremezlik, 25,00 TL sürekli iş göremezlik,

25,00 TL tedavi gideri ve 25,00 TL bakıcı gideri olmak üzere toplam 100,00 TL maddi tazminatın davalı sigorta şirketi için (poliçe teminat limiti kadar sorumludur) başvuru tarihinden, davalı ... için ise kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen tahsilini, müvekkilinin yaşadığı manevi çöküntüyü dindirebilmek adına 50.000TL manevi tazminatın davalılar ...'dan ( sigorta şirketi hariç) kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle tahsilini, yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin davalılara tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özet olarak.

Davaya konu kazaya ilişkin olarak Ortaköy Cumhuriyet Başsavcılığı'nın ... soruşturma numaralı dosyası ile soruşturma başlatıldığını ve dosya kapsamında mevcut bulunan 30.08.2024 tarihli trafik bilirkişisinin raporunda, yaya mağdur ...'ın 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nda yer alan 68/1-c kurallarını ihlal ettiği, müvekkilin ise herhangi bir kural ihlaninin bulunmadığı yönünde rapor düzenlendiğini, bu nedenle de üzerine atılı taksirle yaralama suçunun unsurlarının oluşmadığını,

davacı ve bir grup arkadaşı yaya olarak taşıt yolu üzerinde daire şeklinde konumlandığını ve sohbet etmekte iken müvekkilinin aracı ile taşıt yolunda ilerlediğini, parktan da yeni çıktığını, birkaç kez davalı ve yol üzerindeki topluluğa korna ile uyarı yapmasına rağmen davacı yol üzerinden kenara çekilmediğini, müvekkilinin de bunun üzerine davacının bulunduğu yere olabilecek en uzak mesafeden geçerek yoluna devam etmek istemiş fakat davacı tam o esnada aracın önüne doğru geri adım atmıştır ve davacının bileği müvekkilin aracına temas ettiğini ve söz konusu kazanın gerçekleştiğini bu nedenle re'sen gözetilecek nedenlerle;

davacının tüm taleplerinin ve haksız ve hukuka aykırı davasının reddine karar verilmesini, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davacı üzerine bırakılmasını talep etmiştir.

Davalı ... Sigorta A.Ş. vekili cevap dilekçesinde özet olarak.

Hazırlanan maluliyet raporunun yönetmeliğe uygun olmadığını, dosyada rapor tanzim tarihi gereği Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik Usul ve Esaslarına uygun rapor alınması gerektiğini, kaza tespit tutanağında belirtildiği üzere davacı yayanın kaza esnasında taşıtlar için ayrılan yolda yürüdüğünü ve kusurlu bulunduğunu, geçici iş görmezlik tazminatı, tedavi gideri ve bakıcı gideri tazminatı ZMMS poliçesi teminatı kapsamında olmadığını, bakıcı gideri” tazminatı tedavi teminatı içerisinde değerlendirilmesi gerektiğini,

bakıcı gideri tazminatı talebinin değerlendirilebilmesi için öncelikle davacının bakıma muhtaç olup olmadığı komisyon aracılığıyla seçilecek tarafsız hekim bilirkişilerce tespit edilmesi gerektiğini, izah olunan nedenlerle davanın dava şartı eksikliği ve zamanaşımı nedeniyle reddine karar verilmesini, ayrıca maluliyet ve kusur yokluğu nedeniyle reddini, müterafik kusur durumunun araştırılmasını, müvekkili şirketin temerrüde düşmediğinden aleyhe faize hükmedilmemesini, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davacıya yükletilmesini talep etmiştir.

Dilekçeler aşaması tamamlanmış olup, taraflara duruşma gün ve saatini bildirir davetiye çıkartılmıştır.

Aksaray Ağaçören İlçe Devlet Hastanesinin tedavi evrakları, Aksaray Ortaköy Cumhuriyet Başsavcılığının ... Soruşturma sayılı dosyası UYAP sureti, Konya Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğünün, Karatay İlçe Emniyet Müdürlüğünün, Selçuklu İlçe Emniyet Müdürlüğünün ve Ağaçören İlçe Emniyet Müdürlüğünün yazısı dosyamız arasına alınmış ve incelenmiştir.

NEÜ Meram Tıp Fakültesi Hastanesi tarafından tanzim edilen 05/05/2025 tarihli maluliyet raporu ile, davacının yaralanmasının Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmelik hükümlerine göre sürekli iş göremezlik oranın %1, Erişkinler İçin Engellilik ..... Hükümlerine Göre sürekli iş göremezlik oranının 0% olduğu, her iki yönetmelik farklılıklarından dolayı sürekli iş göremezlik oranının farklı çıktığı, geçici iş göremezlik zararının 4 ay olduğu, bu sürenin 1. ayında bakıcıya muhtaç olacağı, tedavi giderinin ise 8.000 TL olacağı belirtilmiştir.

02/06/2025 tarihli bilirkişi raporu ile. Yaya ...'ın 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 68. maddesinin c bendinde belirtilen “Yaya yollarında, geçitlerde veya zorunlu hallerde taşıt yolu üzerinde bulunan yayaların, trafiği engelleyecek veya tehlikeye düşürecek şekilde davranışlarda bulunmaları veya buraları saygısızca kullanmaları yasaktır” kuralı ihlal ettiğinden % 50 (yüzde elli) oranında asli kusurlu olduğu,

... plakalı otomobil sürücüsü ...'ın ise aynı kanunun 67. maddesinin A bendinde belirtilen “Sürücülerin, park yapmış taşıtlar arasından çıkarken, duraklarken veya park yaparken taşıt yolunun sağına veya soluna yanaşırken, sağa veya sola dönerken, karayolunu kullananlar için tehlike doğurabilecek ve bunların hareketlerini zorlaştıracak şekilde davranmaları yasaktır.” kuralını ihlal ettiğinden % 50 (yüzde elli) oranında asli kusurlu olduğu tespit edilmiştir.

28/07/2025 tarihli bilirkişi raporu ile; ... Plaka Sayılı araç ( otomobil ) sürücüsü ...'ın 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunun 67/a maddesini ihlal ettiğinden bu kazanın oluşumunda %50 ( Yüzde elli) oranında kusurlu olduğu, yaya ...'ın 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunun 68/c maddesini ihlal ettiğinden bu kazanın oluşumunda %50 ( Yüzde elli) oranında kusurlu olduğu tespit edilmiştir.

09/10/2025 tarihli bilirkişi raporu ile. Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliğine göre(Pmf1931 göre) Sakatlanma klozu teminat Limiti(1.800.000,00TL) içinde kalan tutarın davacı için kalıcı maluliyet (iş göremezlik) tazminatı olarak 32.566,13 TL olmak üzere toplamda 32.566,13 TL tazminat hesap edildiği,

Sağlık gideri klozu teminat Limiti(1.800.000,00TL) içinde kalan tutarın davacı için geçici maluliyet( iş göremezlik) tazminatı olarak 34.004,24 TL, geçici bakıcı gideri tazminatı olarak 10.001,25 TL, tedavi gideri tazminatı olarak 4.000,00 TL olmak üzere toplamda 48.005,49TL tazminat hesap edildiği ve genel toplam 80.571,62 TL tazminat hesaplandığı,

Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmeliğine göre davacı için geçici maluliyet( iş göremezlik) tazminatı olarak 34.004,24 TL, geçici bakıcı gideri tazminatı olarak 10.001,25 TL, tedavi gideri tazminatı olarak 4.000,00 TL olmak üzere toplamda 48.005,49 TL tazminat hesap edilmiştir.

Davacı vekilinin 14/10/2025 tarihli dava değeri artırım dilekçesi ile; Geçici İş Göremezlik maddi tazminatı 34.004,24 TL, sürekli iş göremezlik tazminatı 32.566,13 TL, tedavi gideri maddi tazminat 4.000,00 TL, bakıcı gideri maddi tazminatı 10.001,25 TL olmak üzere toplamda 80.571,62 TL maddi tazminatın davalı sigorta şirketi için (poliçe teminat limiti kadar sorumludur) başvuru tarihinden davalı ... için kaza tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, trafik kazası nedeniyle uğranılan zararın tahsiline ilişkin tazminat isteminden ibarettir.

Bir motorlu aracın işletilmesi sırasında meydana gelen trafik kazasında, zarar görenlerin zararından, 6098 sayılı TBK'nın 49. Maddesi uyarınca araç sürücüsü, 2918 sayılı KTK'nın 85. Maddesi uyarınca araç işleteni ve şartları varsa teşebbüs sahibi ve 2918 sayılı KTK'nın 91. Maddesi uyarınca sigortacı müştereken ve müteselsilen sorumludur.

Trafik kazası nedeniyle zarara uğradığını iddia eden hak sahipleri tarafından açılan tazminat davalarında ispat yükü 6098 sayılı TBK'nın 50. Maddesi uyarınca zarar gören üzerinde olup, zarar gören, zararını ve zarar verenin kusurunu ispat etmek zorundadır.

Yine bu tür davalarda 2918 sayılı KTK'nın 97. Maddesi uyarınca, zarar görenin dava açmadan önce ilgili sigorta kuruluşuna yazılı olarak başvuru yapması gerekmekte olup bu husus sonradan giderilmesi de mümkün olmayan dava şartlarındandır. Ayrıca yazılı başvurudan hemen sonra dava açılması mümkün olmayıp 15 günlük sürenin dolmasından sonra dava açılabilecektir. Sigorta kuruluşu kendisine yapılan yazılı başvuruya karşı 15 gün içinde cevap vermek ve 2918 sayılı KTK'nın 99. Maddesine göre 8 iş günü içinde de tazminatı ödemek zorundadır. Sekiz iş günü içinde sorumlu olduğu tazminatı ödemeyen sigortacı 9. gün itibariyle temerrüde düşecektir.

Somut olayda davacı, davaya konu trafik kazası neticesinde yaralandığını iddia ederek, geçici ve sürekli iş göremezlik tazminatı, bakıcı gideri, tedavi gideri ve manevi tazminat istemlerinde bulunmuştur.

Tüm dosya kapsamı ve toplanan deliller bir bütün halinde değerlendirildiğinde; ... Plaka Sayılı araç ( otomobil ) sürücüsü ...'ın 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunun 67/a maddesini ihlal ettiğinden bu kazanın oluşumunda %50 ( Yüzde elli) oranında kusurlu olduğu, yaya ...'ın 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunun 68/c maddesini ihlal ettiğinden bu kazanın oluşumunda %50 ( Yüzde elli) oranında kusurlu olduğu tespit edilmiş ve dosya kapsamında alınan ve dosyadaki diğer raporlar arasındaki çelişkinin giderilmesi için alınan 28/07/2025 tarihli raporun kaza hüküm kurmaya elverişli olduğu kanaatine ulaşılmıştır.

Davacın dava konusu kaza neticesi yaşadığı yaralanmada Erişkinler için Engellilik Değerlendirilmesi Hakkında Yönetmelik hükümlerine göre sürekli iş göremezliğinin olmadığı, iyileşme sürecinin 4 ay olduğu ve bu sürenin geçici iş göremezlik süresi olarak değerlendirilerek kişinin bu dönemde %100 malul olduğu, 1 ay bakıcı ihtiyacı olduğu, alınan 18/04/2025 tarihli maluliyet raporunun hüküm kurmaya elverişli olduğu kanaatine ulaşılmıştır.

6098 sayılı TBK'nın 52. Maddesine göre. Zarar gören, zararı doğuran fiile razı olmuş veya zararın doğmasında ya da artmasında etkili olmuş yahut tazminat yükümlüsünün durumunu ağırlaştırmış ise hâkim, tazminatı indirebilir veya tamamen kaldırabilir. Zarara hafif kusuruyla sebep olan tazminat yükümlüsü, tazminatı ödediğinde yoksulluğa düşecek olur ve hakkaniyet de gerektirirse hâkim, tazminatı indirebilir.

Anılan yasal düzenlemede de belirtildiği üzere zarar görenin zararın oluşmasında ya da zararın artmasında bir ihmali varsa bu hususun tazminatın belirlenmesinde dikkate alınması gerekir. Bir başka deyişle zararın oluşumunda zarar görenin de müterafik kusurunun bulunması halinde tazminattan indirim yapılması gerekmektedir. Müterafik kusurun dikkate alınması için bu yönde yapılan bir savunmaya gerek olmayıp Mahkemece müterafik kusurun resen dikkate alınması gerekmektedir.

Nitekim bu husus Yargıtay. Hukuk Dairesi'nin ... E ... K sayılı ilamında da vurgulanmıştır. Ayrıca müterafik kusur indirimi nedeniyle kısmen reddedilen tutar üzerinden davacı aleyhine vekalet ücretine hükmedilmeyeceği noktasında da duraksama bulunmamaktadır.

Somut olayda, davacının kaza esnasında yolcu olduğu anlaşıldığından müterafik kusur indirimi yapılmamıştır. Yukarıda ayrıntıları izah edildiği üzere Mahkememizce hükme esas alınan maluliyet ve aktüerya bilirkişi raporunun 2 bendi dikkate alınarak davacının davasının kısmen kabulüne karar verilmiştir.

6098 sayılı TBK'nın 56. Maddesine göre. Hâkim, bir kimsenin bedensel bütünlüğünün zedelenmesi durumunda, olayın özelliklerini göz önünde tutarak, zarar görene uygun bir miktar paranın manevi tazminat olarak ödenmesine karar verebilir. Ağır bedensel zarar veya ölüm hâlinde, zarar görenin veya ölenin yakınlarına da manevi tazminat olarak uygun bir miktar paranın ödenmesine karar verilebilir.

Hükmedilecek bu para, zarara uğrayanda manevi huzuru doğurmayı gerçekleştirecek, tazminata benzer fonksiyonu olan özgün bir nitelik taşır. Bir ceza olmadığı gibi, mamelek hukukuna ilişkin zararın karşılanmasını da amaç edinmemiştir. O halde, bu tazminatın sınırı onun amacına göre belirlenmelidir. Takdir edilecek miktar, mevcut halde elde edilmek istenilen tatmin duygusunun etkisine ulaşmak için gerekli olan kadar olmalıdır.

22.06.1966 günlü ve ... sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararı’nın gerekçesinde takdir olunacak manevi tazminatın tutarını etkileyecek özel hal ve şartlar da açıkça gösterilmiştir. Bunlar her olaya göre değişebileceğinden hakim, bu konuda takdir hakkını kullanırken ona etkili olan nedenleri de karar yerinde objektif ölçülere göre isabetli bir biçimde göstermelidir.

Hakimin, bu takdir hakkını kullanırken, ülkenin ekonomik koşulları, tarafların sosyal ve ekonomik durumları, paranın satın alma gücü, tarafların kusur durumu, olayın ağırlığı, olay tarihi gibi özellikleri gözetilerek gelişen hukuktaki yaklaşıma da uygun olarak tatmin duygusu yanında caydırıcılık uyandıran oranda manevi tazminatı takdir etmesi gerekir( HGK 23/06/2004, ... -... )

Somut olayda, kazanın oluş şekli ve sonucu, davacıların yaralanması, tarafların kusur oranları, paranın alım gücü, tarafların sosyal ekonomik durumları, manevi tazminatın tatmin ve caydırıcılık fonksiyonu dikkate alınarak davacının manevi tazminat davasının kısmen kabulüne karar vermek gerekmiştir.

6325 s. Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-18. maddesine göre de, "özel kanunlarda tahkim veya başka bir alternatif uyuşmazlık çözüm yoluna başvurma zorunluluğunun olduğu veya tahkim sözleşmesinin bulunduğu hâllerde, dava şartı olarak arabuluculuğa ilişkin hükümler uygulanmaz."

Yargıtay . HD’nin 29/09/2021 gün ve ... E. ... K. sayılı emsal içtihadında da açıklandığı üzere, "Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A maddesinin 18. fıkrasında ise, özel kanunlarda tahkim veya başka bir alternatif uyuşmazlık çözüm yoluna başvurma zorunluluğunun olduğu veya tahkim sözleşmesinin bulunduğu hâllerde, dava şartı olarak arabuluculuğa ilişkin hükümler uygulanmayacağı düzenlemesi yer almaktadır. Kanunun bu özel düzenlemesi karşısında dava şartı olarak zorunlu arabuluculuğa ilişkin hükümler uygulanma yeri bulamaz."

Sigorta şirketine karşı açılan tazminat davası yönünden, özel kanun niteliğindeki 2918 s. KTK'nin 97. maddesi gereğince davadan önce sigorta şirketine başvurunun zorunlu olması ve bu durumda 6325 s. Kanunu'nun 18/A-18. maddesi gereğince, 18/A maddesindeki zorunlu arabuluculuğa ilişkin hükümlerin sigorta şirketi yönünden uygulanamayacak olması nedeniyle, 08/01/2024 tarihli arabuluculuk tutanağının zorunlu arabuluculuk tutanağı olarak hazırlanmasına rağmen gerçekte ihtiyari arabuluculuk tutanağı niteliğinde olduğu kabul edilmiştir.

6100 s. HMK'nin 323. maddesine ve 6325 s. Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu hükümlerine göre, ihtiyari arabuluculuk giderleri yargılama giderleri içerisinde gösterilmemesine rağmen, trafik kazalarında arabuluculuğun zorunlu olup olmadığı konusunda farklı yargı kararları olması nedeniyle hakkaniyet gereği, bu giderlerin yargılama gideri olarak değerlendirilerek kabul/ret oranına göre taraflara yükletilmesi gerektiği sonucuna varılmış ve oluşan vicdani kanaat ile aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.