Konya 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2025/775 K.2025/705

T.C. KONYA . ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: ... E. - ... K. T.C.

KONYA TÜRK MİLLETİ ADINA

. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ KARAR

ESAS NO

KARAR NO

BAŞKAN

ÜYE

ÜYE

KATİP

DAVACI

VEKİLLERİ

DAVALILAR : 1-

2-

VEKİLLERİ

DAVA

ŞİRKET HİSSE DEVRİNİN İPTALİ ve HİSSE TESPİTİ

DAVA TARİHİ

ARA KARAR TARİHİ

GEREKÇELİ ARA KARARININ

YAZIM TARİHİ

Mahkememizin ... E. sayılı dosyasından tefrik edilen Konya . Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... E. sayılı davasının, Mahkememizin ... E. sırasına kaydı yapıldı, dosya incelendi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı ... vekili tarafından, 29/05/2025 tarihinde, davalılar ... ve ... Laboratuvar ve Sağlık Sistemleri A.Ş. aleyhine dava açılarak, daha önce davacı üzerinde kayıtlı olan davalı ... A.Ş.'deki hisselerin, diğer davalı ...'a devrinin iptali ile davacıya geri verilmesine ve ortaklık pay defterine bu şekilde tescili ile ortaklık yapısının bu şekilde tespitine karar verilmesi istenilmiş, açılan dava Konya . Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... E. sırasına kaydedilmiştir.

Davacı ... vekili tarafından, 23/092025 tarihinde, davalılar ... ve ... Medikal A.Ş. (... Lab. ve Sağlık Hizmetleri A.Ş.) aleyhine dava açılarak, daha önce davacı üzerinde kayıtlı olan davalı ... Medikal A.Ş.'deki hisselerin, diğer davalı ...'a devrinin iptali ile davacıya geri verilmesine ve ortaklık pay defterine bu şekilde tescili ile ortaklık yapısının bu şekilde tespitine karar verilmesi istenilmiş, açılan dava Konya . Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... E. sırasına kaydedilmiştir.

Konya . Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 15/10/2025 gün ve ... E. ... K. sayılı ilamı ile davalılar arasında hukuki ve fiili irtibat bulunduğu gerekçesiyle davalar birleştirilmiştir.

Her ne kadar, Konya . Asliye Ticaret Mahkemesi tarafından birleştirme kararı verilmiş ise de;

Mahkememizin ... E. sayılı davasının davacısının ..., birleşen Konya 3. Asliye Ticaret Mahkemesinin ... E. sayılı davasının davacısının ... olduğu, her iki davada sadece davalılardan ... aynı olup, ...'nın açtığı davada diğer davalının ... Lab. ve Sağlık Sis. A.Ş. olup, birleşen davadaki davalı şirketin ise ... Med. San. ve Tic. A.Ş. olduğu, taraflar arasında aynilik bulunmadığı anlaşılmıştır.

Yine Mahkememizdeki davanın konusunun davacı ...'nın, davalılardan ...'a, ... A.Ş.'deki hissesinin devrine ilişkin 03/06/2024 tarihli sözleşmenin iptali olup, birleşen davada ise davacı ...'ın davalılardan ...'a devrettiği, ... Lab. ve Sağlık Hizmetleri A.Ş.'deki (birleşme sonucu yeni unvan : ... Medikal San. ve Tic. A.Ş.'deki) hissesinin devrine ilişkin 04/10/2021 tarihli sözleşmenin iptali olduğu, davaların konularının da aynı olmadığı belirlenmiştir.

Dolayısıyla, iptali istenilen hisselerin kayıtlı olduğu şirketler ve yapılan devirlere ilişkin sözleşmeler farklı olduğu gibi davacılar da farklıdır.

Anayasa Mahkemesinin 25/09/2025 gün ve 33028 sayılı Resmi Gazete de yayınlanan 17/06/2025 gün ve ... E. ... K. sayılı kararı ile de, 6100 s. HMK'nin 166/1. maddesinin (birleştirme yoluyla dosya gönderilen mahkemenin birleştirme kararı ile bağlı olduğuna dair) son cümlesi Anayasa'ya aykırı bulunarak iptal edilmiştir.

Anayasa Mahkemesinin iptal kararının gerekçesinde;

"Davanın ilk açıldığı mahkemeden farklı bir mahkemede görülmesine imkân tanıyan kuralın kanuni hâkim güvencesine aykırı olmaması için anayasal anlamda haklı ve makul nedenlerinin bulunması dışında ayrıca keyfi uygulamalara karşı yeterli güvenceleri içermesi de gerekmektedir.

Bu kapsamda aynı yargı çevresinde yer alan aynı düzey ve sıfattaki hukuk mahkemelerinde açılan davalarda ikinci davanın açıldığı mahkeme/hâkim tarafından koşulları oluşmadığı hâlde birleştirme kararı verilmesi durumunda bu konudaki keyfîliği önlemeye ve birleştirme kararını ortadan kaldırmaya elverişli, etkili ve yeterli güvencelerin öngörülmesi gerekir.

Bununla birlikte kuralda, kanunda öngörülen koşullar oluşmamasına rağmen birleştirme kararı verilmesi hâlinde dosyanın usule aykırı şekilde birleştirme kararı veren ikinci davanın açıldığı mahkemeye geri dönmesini sağlayacak bir mekanizmaya yer verilmediği anlaşılmaktadır.

Bir davanın aynı yargı çevresinde bulunan aynı düzey ve sıfattaki başka bir hukuk mahkemesinde görülmekte olan bir dava ile birleştirilmesinin davaya bakan mahkemenin/hâkimin değiştirilmesi sonucunu ortaya çıkaracağı açıktır. Kuralla bu kararın diğer mahkeme için bağlayıcı olduğu öngörülmek suretiyle uyuşmazlığın doğmasından sonra davaya başka bir mahkeme/hâkim tarafından bakılmasına imkân tanınmaktadır.

Bununla birlikte kuralda hukuka aykırı olarak verilen birleştirme kararlarının denetlenmesi suretiyle davanın birleştirme kararını veren mahkemeye gönderilmesini sağlayacak düzeltici bir mekanizmaya yer verilmemiştir.

Böylece ikinci davanın açıldığı mahkemenin birleştirme kararı vermesiyle davaya bakacak olan mahkemenin/hâkimin geri dönülemez şekilde değiştirilmesi, uyuşmazlıkların normal şartlar altında söz konusu davaya bakacak mahkeme/hâkim dışında başka bir mahkeme/hâkim tarafından görülmesi sonucunu doğurmaktadır.

Bu itibarla belirli bir uyuşmazlıkla sınırlı olmak üzere koşulları oluşmamasına rağmen ikinci davanın açıldığı mahkeme tarafından bağlayıcı olarak birleştirme kararı verilebilmesi normal şartlar altında söz konusu davaya bakacak olan mahkemeyi/hâkimi geri dönülemez bir şekilde değiştirmektedir. Dolayısıyla kural kapsamında ikinci davanın açıldığı mahkeme tarafından verilen birleştirme kararının ilk davanın açıldığı mahkemeyi bağlamasının kanuni hâkim güvencesiyle bağdaştığı söylenemez" denilerek koşulları oluşmadığı halde hukuka aykırı olarak verilen birleştirme kararlarının ilk davanın açıldığı mahkemeyi bağlamasının kanuni hakim güvencesiyle bağdaşmadığı izah edilmiştir.

6100 s. HMK'nin 166/1. maddesine göre de, "(1) Aynı yargı çevresinde yer alan aynı düzey ve sıfattaki hukuk mahkemelerinde açılmış davalar, aralarında bağlantı bulunması durumunda, davanın her aşamasında, talep üzerine veya kendiliğinden ilk davanın açıldığı mahkemede birleştirilebilir. Birleştirme kararı, ikinci davanın açıldığı mahkemece verilir."

Yukarıda ayrıntılı olarak izah edildiği üzere her iki dava arasında birleşmeyi gerekli kılan bağlantı veya hukuki ve fiili irtibat bulunmaması, davaların tarafları ve konuları arasında aynilik bulunmadığı gibi, Mahkememizin yargılamasında geldiği aşama ile birleşen davanın geldiği aşamaların farklı olması, iki davanın birleştirilmesini gerektiren yasal bir zorunluluk da bulunmaması, davaların birlikte görülmesinin yargılamaların hızlı ve isabetli yütülmesine katkı sağlamadığı gibi, yargılamayı gereksiz yere güçleştirecek olması, birleştirme kararlarının ilk davanın açıldığı mahkeme açısından bağlayıcı olmaması nedenleriyle, birleşen Konya.

Asliye Ticaret Mahkemesinin ... E. sayılı davası, Mahkememizin ... E. sayılı davasından tefrik edilerek ... E. sıramıza kaydedilmiş, aynı gerekçeler ve kanuni hakim güvencesi prensipleri gereğince de tefrik edilen davanın birleştirme kararı verilen mahkemeye iadesine (gönderilmesine) karar vermek gerekmiş ve dosya üzerinden yapılan inceleme sonucu aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.

Başkan Üye Üye Katip