Konya 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2020/668 K.2021/700

Mahkememizde görülmekte olan davalı yanın talebinin hukuka aykırılığın tespiti ve muarazanın men'i davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

İDDİANIN ÖZETİ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

Davalı doğalgaz dağıtım firmasının müvekkili şirkete gönderdiği 24.09.2020 tarih ve ...sayılı, "Güvence Bedeli" konulu yazı ile müvekkili şirketin ... , ... ve ... sözleşme numaralı aboneliklerinin tesisi esnasında alınan güvence bedelinin yeni hesaplanan güvence bedelleri için ilave olarak ...numaralı abonelik için 50.025,00-TL'nin, ... numaralı abonelik için 25.488,00-TL'nin ... numaralı abonelik için 1.414,00-TL'nin yatırılması gerektiğini, aksi halde abonelik sözleşmelerinin feshedileceğini, gaz arzının Doğal Gaz Dağıtım ve Müşteri Hizmetleri Yönetmeliğinin 39. maddesi yarınca durdurulacağının ihtar edildiğini,

davalı şirketin gaz arzının durdurulmasına dayanak gösterdiği Doğal Gaz Dağıtım ve Müşteri Hizmetleri Yönetmeliğinin 39. maddesinin davalının müdahalesinin haksızlığını tek başına bile ortaya koymakta olduğunu, madde metninin ilgili kısımlarında “Güvence bedeli Madde 39- Dağıtım şirketi, alacaklarını garanti altına alabilmek amacıyla, mekanik sayaç kullanan abonelerden abonelik sözleşmesinin imzalanması sırasında bir defaya mahsus olmak üzere güvence bedeli alabilir, ancak ön ödemeli sayaç kullanan abonelerden güvence bedeli alınmaz.” ...

“Güvence bedelleri ile bunların hesaplanmasına ilişkin usul ve esaslar, her yıl tarife önerisi ile birlikte dağıtım şirketi tarafından Kuruma önerilir ve Kurum tarafından belirlenir....” hükmünün yer aldığını, burada ilk dikkat edilecek hususun güvence bedelinin bir defa mahsus alınabileceğinin düzenlendiğini, davacı şirketin davaya konu ... ve ... sözleşme numaralı abonelikleri için 12.03.2009 tarihinde ... nolu 40.000,00-TL tutarındaki süresiz ve kesin teminat mektubu verdiğini, ... sözleşme numaralı aboneliği için ise 2008 yılında depozito yatırdığını,

hal böyle olunca davalı kurumun yönetmeliğin 39. maddesini dayanak göstererek gaz arzını durduracağını beyan etmesinin abesle iştigal olduğunu, Yönetmeliğin 39. maddesi ile güvence bedellerinin hesaplanmasına ilişkin EPDK'ya yetki verilmiş olduğunu, fakat bu yetkinin bir defa mahsus olmak üzere abonelik tesisi esnasında alınan güvence bedelinin hesaplanmasına ilişkin usul ve esaslara yönelik olduğunu, abonelik işlemi sonrasında tekrar tekrar güvence bedeli alınabileceğine ilişkin bir mevzuatın söz konusu olmadığını, davacı şirketin, kurulu doğal gaz tesisatında herhangi bir güç artırımında bulunmadığını,

davalı şirketin müvekkili şirketin tüketiminin artmasını dayanak göstermesinin yasal dayanağının olmadığını, ne yönetmelikte ne de 31.03.2014 tarihli 4945 sayılı kurul kararında güvence bedelinin güncellenebileceğine dair bir hüküm veya hesaplama metodunun olmadığını, keza abonelik sözleşmesinde de bu minvalde bir maddenin olmadığını, Kurum Kararlarının da ilk abonelik esnasında alınacak güvence bedelinin hesaplanmasına yönelik olduğunu, EPDK'nın benzer bir talep üzerine 03.01.2012 tarih ve 30 sayılı yazı ile abonelik tarihinden sonra güncelleme adı altında bir bedel talep edilemeyeceğini açıkça ifade ettiğini,

davalı gaz dağıtım şirketinin tekel konumunda olup ihtarnamesinde belirtilen ve işbu davaya konu bedellerin ödenmemesi halinde müvekkil şirkete sağladığı gaz arzını durduracağını açıkça belirttiğini, müvekkili şirkete sağlanan gaz arzının durdurulması halinde otelcilik faaliyetinde bulunan müvekkil şirketin mahvına yol açılacağını, telafisi güç zararlara yol açılmaması adına davalının sözleşmenin feshi yönünde işlem tesis etmemesi için ihtiyati tedbir kararı verilmesini, tüm izah edilen nedenler ışığında davanın kabulü ile davalı şirketin müvekkil şirketin ... numaralı aboneliği için 50.025,00-TL,

... numaralı aboneliği için 25.488,00-TL ve ... numaralı aboneliği için 1.414,00-TL ek güvence talebinde bulunmasının hukuka aykırı olduğunun tespiti ile davalının çıkardığı muarazanın giderilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiş duruşmada da bu beyanlarını tekrar etmiştir.

SAVUNMANIN ÖZETİ

Davalı tarafa usulüne uygun olarak davetiye tebliğ edilmiş, davalı vekili cevap dilekçesinde özetle. Davacı tarafın açmış olduğu davanın hukuki mesnetten yoksun olduğunu, Doğal Gaz Piyasası Dağıtım ve Müşteri Hizmetleri Yönetmeliği'nin 39. maddesinde "Dağıtım şirketi, alacaklarını garanti altına alabilmek amacıyla, mekanik sayaç kullanan abonelerden abonelik sözleşmesinin imzalanması sırasında bir defaya mahsus olmak üzere güvence bedeli alabilir.

Ancak ön ödemeli sayaç kullanan abonelerden güvence bedeli alınmaz." hükmüne yer verdiğini, müvekkili ... Dağıtım A.Ş. tarafından davacı ...

A.Ş.'ye gönderilen 24.09.2020 tarihli üç ayrı yazıda da aboneliklere ait güvence bedelinin yeniden hesaplandığını ve buna istinaden daha önce alınan güvence bedeline ek olarak; ... sözleşme ayarnumaralı abonelik için 25.488,00-TL, ... sözleşme numaralı abonelik için 1.414,00-TL ve ... sözleşme numaralı abonelik için 50.025,00-TL tutarında kesin ve süresiz teminat mektuplarının aslının mevzuatta da belirtildiği gibi Ocak ayında müvekkil şirkete iletilmesini istediğini, ek güvence bedelinin istenmesinin yasal gerekçesinin Enerji Piyasası Düzenleme Kurumunun 31.12.2011 tarih ve ... sayı ile yayınlanan ... sayılı kararı madde 6 olduğunu,

söz konusu maddenin. "Güvence bedelini teminat mektubu olarak veren tüketiciler için dağıtım şirketi tarafından her yılın Ocak ayı içerisinde ilave teminat mektubu tutarı hesaplanır ve dağıtım şirketinin talep etmesi halinde, ilave teminat mektubu, ilgili tüketici tarafından bildirimi takip eden otuz gün içerisinde dağıtım şirketine sunulur.

İlave teminat mektubu; daha önce ilave teminat mektubu sunmamış tüketiciler için teminat mektubunun sunulduğu tarihte, ilave teminat mektubu sunmuş olan tüketiciler içinse en son ilave teminat mektubunun sunulduğu tarihte geçerli olan tüm vergiler dahil perakende doğal gaz satış fiyatı ile hesaplamanın yapıldığı Ocak ayında ilgili tüketici için geçerli olan tüm vergiler dahil perakende doğal gaz satış fiyatı ile hesaplamanın yapıldığı Ocak ayında ilgili tüketici için geçerli olan tüm vergiler dahil perakende doğal gaz satış fiyatı arasındaki farkın teminat mektubuna esas doğal gaz miktarına uygulanması suretiyle hesaplanır." hükmüne yer

verildiğini, güvence bedelinin de bu hükme istinaden talep edildiğini, açıklanan nedenlerle işbu haksız ve hukuki mesnetten yoksun davanın reddine karar verilmesi gerektiğini, vekalet ücreti ve yargılama giderlerinin davacı tarafa yükletilmesini talep etmiştir.

ÇEKİŞMELİ HUSUSLAR, TOPLANAN DELİLLER, DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava; davalı yanca istenilen ek güvence bedellerinin hukuka aykırılığının tespiti ve muarazanın men'i davasıdır.

Taraflar arasındaki uyuşmazlığın davalı şirketin 24/09/2020 tarihli yazı ile davacıdan dava dilekçesinde belirtilen 3 adet abonman sözleşmesi için ek güvence bedeli adı altında talep edilen bedellerin yerinde ve hukuka uygun olup olmadığı hususunda olduğu anlaşılmıştır.

Mahkememizce tarafların bildirdikleri deliller toplanmış, ek güvence bedeli talebine ilişkin davalı yazısı, davacı yanca işbu yazıya verilen cevabi yazı, emsal yerel mahkeme kararı ve tüm belgeler dosya arasına alınmıştır.

Akabinde dosya makine mühendisi bilirkişiye verilerek iddia ve savunmalar doğrultusunda ve ayrıca davacı vekili tarafından talep edilen bedelin mevzuata aykırı olduğuna yönelik sunmuş olduğu belgeler de nazara alınmak suretiyle rapor alınmasına karar verilmiştir.

19/10/2021 tarihli bilirkişi raporunda özetle.

Davacının dosya kapsamındaki bilgilere göre davaya konu abonelikler olan ... ve ... numaralı abonelikleri için 12/03/2009 tarihinde 40.000,00-TL tutarında süresiz ve kesin teminat mektubu verdiğini ve ... numaralı abonelik için 2008 yılında depozito yatırdığının anlaşıldığını, dolayısıyla davacının toplamda 3 adet abonelik için güvence bedelini depazito ve teminat mektubu olarak davalıya ödemesini yapmış olduğunu, 03.11.2002 tarihli 24925 sayılı Resmi Gazetede yayınlanan DOĞAL GAZ PİYASASI DAĞITIM VE MÜŞTERİ HİZMETLERİ YÖNETMELİĞİ'nin 39. maddesinde “Dağıtım şirketi, alacaklarını garanti altına alabilmek amacıyla,

mekanik sayaç kullanan abonelerden abonelik sözleşmesinin imzalanması sırasında bir defaya mahsus olmak üzere güvence bedeli alabilir. Ancak ön ödemeli sayaç kullanan abonelerden güvence bedeli alınmaz.” şeklinde belirtmiş olduğu mevzuata göre Enerji Piyasası Düzenleme Kurumunun doğalgaz piyasasını kontrol etmekte olduğunu, Enerji Piyasası Düzenleme Kurumunun güvence bedelinin abonelik sözleşmesinin imzalanması sırasında BİR DEFAYA MAHSUS olarak alınmasını istemekte olduğunu,

davacının dosya kapsamında Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu tarafından düzenlenen ilgili Yönetmeliğin 39. maddesi doğrultusunda abonelik sözleşmesi sırasında “Mal ve/veya hizmet üretim amaçlı doğal gaz kullanan aboneler ile serbest tüketiciler güvence bedeli olarak nakit yerine banka kesin teminat mektubu da verebilir.” şeklindeki mevzuata göre üzerine düşen yükümlülüğü yerine getirmiş olduğunu, 6807 nolu Usul ve Esasların 1. Maddesinde belirtildiği üzere “Doğal gaz piyasası ile ilgili bağlantı tarifeleri, Doğal Gaz Piyasası Dağıtım ve Müşteri Hizmetleri Yönetmeliği çerçevesinde sunulan hizmetlere ilişkin bedeller,

güvence bedeli ve bu bedellerin uygulanmasına yönelik usul ve esasların belirlenmesidir.” şeklinde güvence bedeli ile ilgili olarak usul ve esasların Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu tarafından düzenlendiğini, ilgili Kararın Güvence Bedeli, Teminat Mektubu ve Güvence Bedellerinin İadesi başlıklı 3.Bölümünün 7. Maddesi 3. bendinde.

"Dağıtım şirketinin, mekanik sayaç kullanan abonelerine her bir yakıcı cihaz türüne göre ayrı ayrı merkezi sistem aboneliklerinde ise BBS üzerinden tahakkuk ettirebileceği güvence bedeli üst sınırı Kurul tarafından belirlenir.

Ön ödemeli sayaç kullanan abonelerden güvence bedeli alınmaz." hükmünün mevcut olduğunu, davacının da toplamda 3 adet abonelik olan ... , ... ve ... numaralı abonelikler için ilgili 7. maddenin 3. bendinde “Dağıtım şirketinin, mekanik sayaç kullanan abonelerine her bir yakıcı cihaz türüne göre ayrı ayrı;

merkezi sistem aboneliklerinde ise BBS üzerinden tahakkuk ettirebileceği güvence bedeli üst sınırı Kurul tarafından belirlenir.” şeklinde güvence bedelinin nasıl alınacağının hesaplandığını, abonelik sözleşmesi sırasında davacının doğalgaz tesisatında bulunan Bağımsız Bölüm Sayısına (BBS) göre tüketeceği dağalgaz miktarına göre güvence bedelinin hesaplanmış ve tespit edilmiş olduğunu, 2008 ve 2009 yılları olan Abonelik sözleşmesi sırasında davacının doğalgaz tesisatında bulunan Bağımsız Bölüm Sayısına (BBS) göre güvence bedellerini ödemiş olduğunu,

davalının davacının doğalgaz tesisatındaki herhangi bir değişiklikten dolayı değil de ilgili abonelikler ile ilgili olarak 2019 yılındaki tüketimden dolayı güvence bedeli istemekte olduğunu, fakat ilgili Yönetmelik ve Karar Maddelerine göre tesisatta meydana gelebilecek bir değişiklikten sonra güvence bedelini istenmesinin gerektiğinin belirtilmiş olduğunu, dosya kapsamında davacıya ait aboneliklerin tesisatında herhangi bir değişlik olmadığı, “ iç tesisat projesinde herhangi bir tadilat olmadığı” için davalının 2. defa güvence bedeli talep edemeyeceği ifade edilmiştir.

Sunulan rapora davalı vekili tarafından yapılan itiraz üzerine bu defa aynı bilirkişiden ek rapor alınmıştır. Sunulan 24/11/2021 tarihli ek raporda da.

Enerji Piyasası Düzenleme Kurulunun 26/12/2016 tarihinde Doğal Gaz Dağıtım Sektörü Bağlantı ve Hizmet Bedellerine İlişkin Usul ve Esaslar adı altında ... nolu Karar’ını yayınlamış olduğu ve bu Karar’da güvence bedeli ile ilgili olarak 7. Maddenin 3. Bendinde “Dağıtım şirketinin, mekanik sayaç kullanan abonelerine her bir yakıcı cihaz türüne göre ayrı ayrı; merkezi sistem aboneliklerinde ise BBS üzerinden tahakkuk ettirebileceği güvence bedeli üst sınırı Kurul tarafından belirlenir” hükmü ile doğalgaz tesisatında bulunan Bağımsız Bölüm Sayısına (BBS) göre tüketeceği doğalgaz miktarına göre güvence bedelinin hesaplandığı,

herhangi bir cihaz eklendiği zaman doğalgaz miktarının artacağı ve yapılan hesaplamaların yanında 7. maddenin 6. Bendinde ise “gaz kullanımına başlanılmasından itibaren 12 (on iki) aylık sürenin tamamlanmasını müteakip, serbest tüketicinin en yüksek gaz tüketimini gerçekleştirdiği ardışık 2 (iki) aya göre güvence bedeli yeniden hesaplanır.” denilmekte olduğunu, davacının dosya kapsamındaki bilgilere göre davaya konu ... , ... ve ... numaralı abonelikleri için 2008 ve 2009 yıllarında depozitonun yatırıldığının anlaşıldığını,

yapılan hesaplamaların yanında herhangi bir sapma olabileceği ihtimaline karşı gaz başlangıcından itibaren 12 aylık sürenin sonunda en yüksek tüketimin gerçekleştiği ardışık 2 ayda yapılan tüketime göre güvence bedeli yeniden hesaplanır denilmekte olduğunu, burada iç tesisat projesindeki sapma veya tüketicinin maksimum kullanım durumuna göre gaz başlangıcından itibaren ilk 12 aydaki tüketimden bahsedilmekte olduğunu, davacının gaz kullanımına başlanılması ve ilk 12 ayı sözleşme tarihi olan 2005 yılından hemen sonra olması gerekmekte olduğunu,

dolayısıyla gazın kullanımının başlangıç tarihleri olan 2005 yılında bu tür bir hesaplamanın yapılması ile kullanıcı olan davacının tüketeceği gaz miktarına göre güvence bedelinin arttırılması veya azalmasının gerekmekte olduğunu, güvence bedelinin ilerleyen yıllarda yeniden hesaplanmasının ise iç tesisatta meydana gelebilecek herhangi değişiklikle olabileceğinin İlgili Kurul Karar’ında belirtildiğini ve kök rapordaki görüşler ve kanaatlerinde herhangi bir değişiklik olmadığı ifade edilmiştir.

Yapılan yargılama ve değerlendirme neticesinde dosya kül halinde değerlendirildiğinde.

Davacı vekilince davalı aleyhine açılan işbu davada, davalının davacı şirketin ... numaralı aboneliği için 50.025,00-TL, ... numaralı aboneliği için 25.488,00-TL, ... numaralı aboneliği için 1.414,00-TL ek güvence talebinde bulunmasının hukuka aykırı olduğunun tespiti ile davalının çıkardığı muarazanın giderilmesinin talep edildiği, davalı yanca davacıdan talep edilen ek güvence bedellerinin konusunda uzman bilirkişi kök raporu ve ek raporuna ve de ilgili mevzuat hükümlerine göre hukuka uygun olmadığı,

dolayısı ile taleplerin yasal bir dayanağının bulunmadığı nazara alınmış olmakla davacının davasının kabulüne karar verilmiş ve talep edilen ek güvence bedellerinin hukuka aykırı olduğunun tespiti ile muarazanın bu şekilde giderilmesine yönelik olarak aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.

Katip Hakim