Konya 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2021/201 K.2025/186

T.C. KONYA . ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: ... Esas - ...

TÜRK MİLLETİ ADINA KARAR

T.C.

KONYA

. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

KARAR NO

HAKİM

KATİP

DAVACI

VEKİLLERİ

DAVALI

VEKİLLERİ

DAVA

Tazminat (Sözleşmeden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ

KARAR TARİHİ

Davacı taraf vekilinin davalı taraf aleyhine açtığı işbu dava üzerine T.C. Konya . Asliye Hukuk Mahkemesinin ... Esas ... Karar sayılı görevsizlik kararı üzerine dava dosyası kararda görevli gösterilen mahkememize gönderilmekle, dava dosyası mahkememizin ... Esas sırasına kaydedilmekle, mahkememizce yapılan aleni/açık yargılama sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesi ile özetle.

Ön ödemeli soğuk su sayacı alımı işine ait ihalede yüklenici tarafından sözleşme ve teknik şartname hükümleri çerçevesinde temin edilen ön ödemeli soğuk su sayaçlarının garanti süresi içinde meydana gelen arıza ve bakımlarının yerine getirilmediğini, sözleşmenin tarafı olan ve işin yüklenicisi konumunda olan karşı tarafın belirtilen süreler içerisinde taahhütlerini yerine getirmediğini, eksik işlere ait tespit ve değerlendirme raporları ile 640.952,40 TL zarar-ziyan hesabıyla bu durumun sabit olduğunu beyan ederek,

sözleşmenin haklı nedenlerle feshi üzerine sözleşme çerçevesinde teslim edilen sayaçların taahhüt edilen garanti süresi içinde arıza ve bakımlarının yerine getirilmemesi sebebiyle davacının uğradığı zarar karşılığı maddi tazminatın tespitine, fesih tarihinden itibaren yürütülecek yasal faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

I.DAVANIN NİTELENDİRİLMESİ

Taraflar arasında görülmekte olan davanın; Davacı ile davalı arasında akdedildiği hususunda ihtilaf bulunmayan 28/12/2016 Tarihli sözleşme kapsamında teslim edilen sayaçların sözleşmede kararlaştırılan garanti süresi içerisinde arıza ve bakımlarının yerine getirilmediği iddiasıyla davacının uğradığını iddia ettiği zararın tazmini talepli alacak davası olduğu,

Taraflar arasındaki ihtilafın ise; Sözleşme gereğince davalı tarafından davacıya teslim edilen ve garanti süresi içerisinde bakım ve onarımının üstlenildiği sayaçlarda herhangi bir ayıp olup olmadığı, var ise ayıbın niteliği(gizli/açık), ayıbın üretimden mi kaynaklandığı yoksa sayaçların muhafaza edilmesi koşullarından ya da kullanıcı hatasından mı kaynaklandığı, davacının uğradığını iddia ettiği bir zararı olup olmadığı, var ise miktarı ve davalıdan tahsilini talep edip edemeyeceği hususlarında olduğu anlaşılmıştır.

II.DEĞERLENDİRME VE NETİCE

(1) GÖREV AÇISINDAN YAPILAN DEĞERLENDİRMEDE: T.C. Konya Bölge Adliye Mahkemesi . Hukuk Dairesinin 26/02/2021 Tarih ve ... Esas-... Karar sayılı ilamında ifade edildiği üzere davacı ... tacir olduğu, yine davalının da 6102 Sayılı TTK'nın 16/1 maddesi gereğince özel hukuk tüzel kişi tacir olması ve taraflar arasındaki ihtilafın ticari mahiyetteki 28/12/2016 tarihli sözleşme hükümlerinden kaynaklanması sebebiyle Mahkememizin görevli olduğuna kanaat edilerek işin esasına geçilmiştir.

(2) YETKİ İLK İTİRAZI AÇISINDAN YAPILAN DEĞERLENDİRMEDE: Davalı 23/06/2020 tarihli dilekçesinde davalı şirketin ticaret merkezinin Çekmeköy/İSTANBUL olması sebebiyle yetkili mahkemelerin İstanbul Anadolu Asliye Mahkemelerinin olduğunu ileri sürerek yetki ilk itirazında bulunmuş ise de taraflar arasında akdedilen 28/12/2016 Tarihli Sözleşmenin 42. Maddesinde yetki şartı kararlaştırıldığı, ilgili madde gereğince sözleşmenin ve eklerinin uygulanmasından doğacak davalarda Konya Mahkemelerinin yetkili olduğunun kararlaştırıldığı, gerek davacının gerekse de davalının tacir olması sebebiyle 6100 Sayılı Kanunun 17/1 maddesi gereğince yetki şartının geçerli olduğu dolayısıyla Mahkememizin yetkili olduğuna kanaat edilmekle davalının bu yöndeki itirazına Mahkememizce itibar edilmemiştir.

(3) ZAMANAŞIMI DEFİ AÇISINDAN YAPILAN DEĞERLENDİRMEDE: Davalı 23/06/2020 tarihli dilekçesinde alacağın zamanaşımına uğradığı yönünde defide bulunmuş ise de Mahkememizce hükme esas alınan 05/03/2025 Tarihli Bilirkişi Heyet Raporunda tespit edildiği üzere sözleşme konusu sayaçların kullanım ile sonradan ortaya çıkabilecek mahiyette imalat hatasından kaynaklı gizli ayıplı olduğu, taraflar arasında akdedilen sözleşmenin eki mahiyetindeki teknik şartnamenin 12. Maddesi gereğince davalı tarafından ayrıca 3 yıllık garanti süresi öngörüldüğü,

sözleşmenin fesh edildiği 10/04/2020 tarihi itibariyle ve dava tarihi olan 18/06/2020 tarihi itibariyle sayaçların garanti süresinin devam ettiği, T.C. Yargıtay. Hukuk Dairesinin 20/05/2014 Tarih ve ... Esas-... Karar sayılı ilamı da emsal alındığında davacının taleplerinin zamanaşımına uğramadığına kanaat edilmekle davalıın define Mahkememizce itibar edilmemiştir.

(4) TOPLANAN İHALE DÖKÜMANLARI VE BİLİRKİŞİ İNCELEMESİ AÇISINDAN YAPILAN DEĞERLENDİRMEDE: Mahkememizce taraflar arasında akdedilen sözleşme kapsamında tüm ihale bilgi ve belgeleri celp edilmiş, akabinde ayıplı olduğu iddia edilen sayaçlar temin edilerek refakate alınan bilirkişiler eşliğinde keşif icra edilmiş ve tarafların iddia ve savunmalarını karşılar mahiyette bilirkişi raporları aldırılmıştır.

(a) 05/04/2022 Tarihli Bilirkişi Raporunda özetle; Konya ilinde bulunan Sanayi Ve Teknoloji İl Müdürlüğü ile görüşüldüğü, ancak İl Müdürlüğü'nün sayaç inceleme işlemlerini dosyada taraf olan Koski Genel Müdürlüğü laboratuvarlarında inceleme yapıldığı bu nedenle dava konusu sayaçların incelemesinin Konya Sanayi Ve Teknoloji İl Müdürlüğü'nde yapılamayacağı, ayrıca Konya ilinde söz konusu sayaçların incelemesinin yapılabileceği lisanslı uygun bir laboratuvar olmaması nedeniyle dava konusu sayaçların inceleme yetki ve donanımına sahip bulunan Konya ili dışı bir yere gönderilmesi gerektiği rapor edilmiştir.

(b) 12/04/2021 Tarihli 3 Kişiden Teşekkül Ettirilen Bilirkişi Heyet Raporunda Özetle.

Sayaçlar üzerinden laboratuvar ortamında yapılan inceleme ve değerlendirme sonucunda sayaçların kullanılabilir olduğu, gizli veya açık ayıplı olmadığı, takdiri Mahkemeye ait olmak üzere 320 adet DN20 anma çaplı ön ödemeli soğuk su sayacından arızalı kabul edilen 17 adetin maliyet bedelinin 3.140,75 TL iken tamir bedelinin yaklaşık 5.100,00 TL olduğu, muayenesi gerçekleştirilen 320 adet su sayacından oransal olarak %5,3 ün arızalı olduğu kabulüyle hareket edilirse dava konusu 2200 adet anma çaplı ön ödemeli soğuk su sayacının %5,3 ünün arızalı olarak tespiti gerçekleştirilebilir.

Bu durumda 116,60 adet DN20 anma çaplı ön ödemeli soğuk su sayacının arızalı olduğu, 116,60 adet su sayacının maliyet fiyatının 21.541,85 TL olduğu, tamir bakım fiyatının ise yaklaşık olarak 34.980,00 TL olduğu rapor edilmiştir.

(c) 02/06/2024 Tarihli 5 Kişiden Teşekkül Ettirilen Bilirkişi Heyet Raporunda özetle.

Bilirkişi heyeti nezaretinde ASKİ Genel Müdürlüğü'nde 372 adet DN20 anma çaplı ön ödemeli su sayacına ait testlerin yapıldığı, dava konusu sayaçların sözleşmede kararlaştırılan sayaçlar olduğu, teste tabi tutulan 372 sayaçtan 309 adedinin arızalı olduğu, söz konusu tespit edilen arızaların ancak sayaçların takılıp kullanılmaya başlanması ile tespit edilebilecek gizli ayıp kapsamında bulunduğu, sayaçlardaki arızaların muhafaza şartlarından kaynaklanmadığı, kullanımı sırasında ortaya çıkan ve imalat hatasından kaynaklandığı,

davaya konu işin Teknik Şartnamesinin 12. Maddesinde yüklenici tarafından teslim edilecek malların 3 (üç) yıl süre ile garanti kapsamında bulunacağı, 10. Maddesinde ise garanti kapsamı ve süreci içerisinde, alınacak olan mal ve hizmetlerde, meydana gelecek hata ve arızalar ücretsiz olarak istekli tarafından giderileceği hüküm altına alındığı, sayaçlardaki arızanın garanti süresi içinde tespit edilerek tamir veya yenileme yapılmak üzere davalıya gönderildiği, dolayısıyla davacı İdarenin arızalı sayaçların tamir veya yenilenmesi için herhangi bir ücret ödemesi gerekmediği, Mahkemenin davacının tazmin talebini yerinde görmesi halinde.

Arızalı olduğu tespit edilen 2200 adet sayaç arasından seçilerek gönderilen 372 adet sayacın incelenmesi neticesinde 309 adedinin arızalı olduğunun tespit edildiği, bunun %83'lük bir orana tekabül ettiği, 2200 sayacın %83'ünün 1826 adet sayaç olduğu, davacı İdare tarafından sayaç başına talep edilecek tazmin bedelinin 2020 yılında yapılan sayaç ihalesindeki ihale bedeli olan 233,80 TL olması gerektiği, arızalı sayaçların karşılığının (1826*233,80 TL) 426.918,80 TL olarak hesaplanabileceği, davalı ...

Tic. A.Ş. tarafından ... ihale kayıt numaralı ihalesinin yüklenicisi olmasında dolayı vermiş olduğu ...

Bankası A.Ş.'ye ait 22.12.2016 tarih ve ... sayılı 55.500,00 TL tutarındaki Kesin Teminat Mektubunun 10.04.2020 tarihinde 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanununun 20. Maddesi gereğince sözleşmenin feshinden dolayı gelir kaydedildiği, 10.04.2020 tarihi itibariyle kesin teminatın güncellenmiş tutarında davacı talebiyle mutabık olunduğu ve güncelleme rakamı olan 96.120,45 TL'den gelir kaydedilen 55.500,00 TL düşüldükten sonra kalan tutar olan 40.620,45 TL'nin davacı İdareye ödenmesi gerektiği rapor edilmiştir.

(ç) 12/04/2021 Tarihli Bilirkişi Heyet Raporu ile 02/06/2024 Tarihli Bilirkişi Heyet Raporu Arasında Açık Çelişki Olduğu Anlaşılmakla Mahkememizce Bilirkişi Raporları Arasındaki Çelişkinin Giderilmesi İçin Mahkememizce (4) Makine Mühendisi Bilirkişi Ve (1) İhale Mevzuatından Kaynaklı Nitelikli Hesaplamalar Alanında Uzman Bilirkişiden Oluşturulan Heyetten Kati Rapor Aldırılmış Olup 05/03/2025 Tarihli Bilirkişi Heyet Raporunda Özetle.

Dava konusu sayaçların sözleşmede kararlaştırılan sayaçlar olduğu, teste tabi tutulan 371 sayaçtan 320 adedinin arızalı olduğu, söz konusu tespit edilen arızaların ancak sayaçların kullanımı ile sonradan ortaya çıkabilecek bir ayıp olduğu ortaya çıkabileceği için GİZLİ AYIPLI MAL niteliğinde olduğu, sayaçlardaki arızaların muhafaza şartlarından kaynaklanmadığı, kullanımı sırasında ortaya çıkan ve imalat hatasından kaynaklandığı, arızalı olan sayaçlarının tamirinin teknik olarak mümkün olmadığı ama tamir maliyetinin sayacın maliyetini geçeceği için tamiratın ekonomik olmadığı,

(1 adet sayacın satış değerinin 233,80 TL olurken 1 adet saatin tamiritının yaklaşık olarak 300,00 TL olduğu), davaya konu işin Teknik Şartnamesinin 12. Maddesinde yüklenici tarafından teslim edilecek malların 3 (üç) yıl süre ile garanti kapsamında bulunacağı, 10. Maddesinde ise garanti kapsamı ve süreci içerisinde, alınacak olan mal ve hizmetlerde, meydana gelecek hata ve arızalar ücretsiz olarak istekli tarafından giderileceği hüküm altına alındığı, sayaçlardaki arızanın garanti süresi içinde tespit edilerek tamir veya yenileme yapılmak üzere davalıya gönderildiği,

dolayısıyla davacı İdarenin arızalı sayaçların tamir veya yenilenmesi için herhangi bir ücret ödemesi gerekmediği, ...

Müdürlüğü Laboratuvarında 03/12/2024 tarihinde taraf Teknik Sorumluları ve Bilirkişi Heyetimiz gözetiminde davaya konu 371 adet su sayacının test işlemlerinin sonucunda 51 adete denk gelen %13,75 bir oranında ki su sayaçlarının sağlam olduğu, yüzdesel olarak 320 adet saate denk gelen % 86,25 bir oranında ki su sayaçlarının ise arızalı olduğu, toplamda ise 2200 adet su sayacında ise %86,25 'e denk gelen 2200 x %86,25= 1897 adet su sayacın arızalı olduğu, sayaç başına talep edilecek tazmin bedelin 2020 yılında yapılan sayaç ihalesinde ki ihale bedeli olan adet başına 233,80 TL+KDV olduğu,

arızalı sayaçların karşılığının 1897 x 233,8 = 443.518,60 TL +%18 = 522.171,94 TL olarak hesaplandığı rapor edilmiştir.

05/03/2025 tarihli bilirkişi heyet raporunun dosya içerisinde yer alan raporlar arasındaki çelişkiyi gidermesi ve dahi söz konusu raporun Yüksek Mahkemenin denetimine elverişli, ayrıntılı, gerekçeli ve yöntemine uygun olarak hazırlandığına kanaat edilmekle yeniden/ek rapor aldırılması yönündeki itirazların reddine karar verilerek bu raporun hükme esas alınmasına karar verilmiştir.

(5) DAVA DİLEKÇESİ VE ISLAH DİLEKÇESİNİN İNCELENMESİ VE DAVANIN NİTELİĞİNİN BELİRLENMESİ AÇISINDAN YAPILAN DEĞERLENDİRMEDE:

(a) Dava dilekçesinin incelenmesinde; davanın kısmi ya da belirsiz alacak davası olarak açıldığı hususunda bir açıklama/nitelendirmede bulunulmadığı, dava dilekçesi ve netice-talep kısmının incelenmesinde fazlaya ilişkin hakların saklı tutulmadığı, davanın 40.000,00 TL üzerinden açıldığı, dava dilekçesinde sayaçların ayıplı/arızalı olması sebebiyle uğranılan zararların talep edildiği, dava dilekçesinde teminat mektubu ile ilgili bir talepte bulunulmadığı anlaşılmaktadır.

(b) Islah Dilekçesinin İncelenmesinde; Davacı vekili tarafından 10/03/2025 tarihli ılsha dilekçesi ile dava değerinin 40.000,00 TL'den 522.171,94 TL'ye ıslah edilerek artırıldığı ve teminat bedeli yönüyle güncellenen 40.620,45 TL'nin de talep edildiği ve bu tutarlar üzerinden harç ikmalinin yapıldığı anlaşılmıştır.

(c) Değerlendirme: T.C. Yargıtay. Hukuk Dairesinin 17/10/2019 Tarih ve ... Esas-...

Karar sayılı ilamında ifade edildiği üzere davacının dava dilekçesinde davasını belirsiz alacak ya da kısmi dava olarak nitelememesi ve fazlaya ilişkin haklarını saklı tutumaması halinde dava dilekçesinde belirtmiş olduğu miktar üzerinden davasını sınırlandırdığı kabul edilerek 6100 Sayılı Kanunun 26/1 maddesi gereğince talebiyle bağlı kalınarak dava değerindeki miktar üzerinden değerlendirme yapılmalı ve ıslah dilekçesi dikkate alınmamalıdır. Yine T.C.

Konya Bölge Adliye Mahkemesi. Hukuk Dairesinin 12/10/2022 Tarih ve ... Esas-... Karar sayılı ilamında ifade edildiği üzere dava konusu edilmeyen bir hususun ıslah yoluyla davaya ithaline ve dava konusu haline getirilmesine yasal olarak olanak bulunmamaktadır.

Anılan Yüksek Mahkeme ilamları ve somut olayımız bir bütün olarak değerlendirildiğinde dava dilekçesinde davanın kısmi ya da belirsiz alacak davası olarak açıldığının belirtilmemesi, dava dilekçesinde fazlaya ilişkin hakların davacı tarafından saklı tutulmaması ve teminat mektubu yönüyle dava dilekçesinde talepte bulunulmaması karşısında Mahkememizce davacının ıslah dilekçesi nazara alınmamış, 6100 Sayılı Kanunun 26/1 maddesi gereğince dava dilekçesinde ifade etmiş olduğu 28/12/2016 Tarihli sözleşme kapsamında teslim edilen sayaçların sözleşmede kararlaştırılan garanti süresi içerisinde arıza ve bakımlarının yerine getirilmediği iddiasıyla davacının uğradığını iddia ettiği 40.000,00 TL tutar yönüyle değerlendirme yapılmıştır.

(6) NETİCE: Yukarıda yapılan açıklamalar, amir kanun hükümleri, bilirkişi raporları, Yüksek Mahkemenin emsal mahiyetteki ilamları ve tüm dosya kapsamı bir bütün olarak değerlendirildiğinde davacı ile davalı arasında 28/12/2016 Tarihli 923.750,00 TL bedel üzerinden ön ödemeli soğuk su sayacı satımı ile garanti süresi içerisinde tamiratı hususunda sözleşme akdedildiği, sözleşme çerçevesinde teslim edilen sayaçların sözleşmede kararlaştırılan ve taahhüt edilen niteliklere sahip olmaması sebebiyle garanti süresi içerisinde arızalanması ve bakımlarının yerine getirilmemesi sebebiyle eldeki davanın açıldığı,

Mahkememizce yukarıda detayı verilen ve hükme esas alınan 05/03/2025 Tarihli Bilirkişi Heyet Raporunda tespit edildiği üzere örnekleme yoluyla seçilen ve teste tabi tutulan 371 sayaçtan 320 adedinin arızalı olduğu, söz konusu tespit edilen arızaların ancak sayaçların kullanımı ile sonradan ortaya çıkabilecek bir ayıp olduğu ortaya çıkabileceği için GİZLİ AYIP niteliğinde olduğu, sayaçlardaki arızaların muhafaza şartlarından kaynaklanmadığı, kullanımı sırasında ortaya çıkan ve imalat hatasından kaynaklandığı,

arızalı olan sayaçlarının tamirinin teknik olarak mümkün olmadığı ama tamir maliyetinin sayacın maliyetini geçeceği için tamiratın ekonomik olmadığı, (1 adet sayacın satış değerinin 233,80 TL olurken 1 adet saatin tamiratının yaklaşık olarak 300,00 TL olduğu), davaya konu işin Teknik Şartnamesinin 12. Maddesinde yüklenici tarafından teslim edilecek malların 3 (üç) yıl süre ile garanti kapsamında bulunacağı, 10. Maddesinde ise garanti kapsamı ve süreci içerisinde, alınacak olan mal ve hizmetlerde, meydana gelecek hata ve arızalar ücretsiz olarak istekli tarafından giderileceği hüküm altına alındığı,

sayaçlardaki arızanın garanti süresi içinde tespit edilerek tamir veya yenileme yapılmak üzere davalıya gönderildiği, dolayısıyla davacı İdarenin arızalı sayaçların tamir veya yenilenmesi için herhangi bir ücret ödemesi gerekmediği, Koski Genel Müdürlüğü Laboratuvarında 03/12/2024 tarihinde taraf Teknik Sorumluları ve Bilirkişi Heyetimiz gözetiminde davaya konu 371 adet su sayacının test işlemlerinin sonucunda 51 adete denk gelen %13,75 bir oranında ki su sayaçlarının sağlam olduğu, yüzdesel olarak 320 adet saate denk gelen % 86,25 bir oranında ki su sayaçlarının ise arızalı olduğu,

toplamda ise 2200 adet su sayacında ise %86,25 'e denk gelen 2200 x %86,25= 1897 adet su sayacın arızalı olduğu, sayaç başına talep edilecek tazmin bedelin 2020 yılında yapılan sayaç ihalesinde ki ihale bedeli olan adet başına 233,80 TL+KDV olduğu, arızalı sayaçların karşılığının 1897 x 233,8 = 443.518,60 TL +%18 = 522.171,94 TL olduğunun rapor edildiği, davacının dava dilekçesinde davasını kısmi ya da belirsiz alacak davası olarak açmadığı gibi fazlaya ilişkin haklarını da saklı tutmadığı,

T.C. Yargıtay. Hukuk Dairesinin 17/10/2019 Tarih ve ... Esas-... Karar sayılı ilamı ile T.C. Konya Bölge Adliye Mahkemesi. Hukuk Dairesinin 12/10/2022 Tarih ve ... Esas-...

Karar sayılı ilamı da emsal alındığında 6100 Sayılı Kanunun 26/1 maddesi gereğince dava dilekçesinde ifade etmiş olduğu 28/12/2016 Tarihli sözleşme kapsamında teslim edilen sayaçların sözleşmede kararlaştırılan garanti süresi içerisinde arıza ve bakımlarının yerine getirilmediği iddiasıyla davacının uğradığını iddia ettiği 40.000,00 TL tutar yönüyle sözleşmenin fesh edildiği 10/04/2020 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,

maddi zarar talebi yönüyle bakiye 482.171,94 TL açısından 6100 Sayılı Kanunun 26/1 maddesi nazara alınarak hüküm kurulmasına yer olmadığına, talep halinde bu talep yönüyle yatırılan harcın 492 Sayılı Harçlar Kanununun 31/1 maddesi gereğince davacıya iadesine, kesin teminat mektubunun güncellenmesinden kaynaklanan 40.620,45 TL yönüyle usulüne uygun açılmış dava bulunmadığından hüküm kurulmasına yer olmadığına, talep halinde bu talep yönüyle yatırılan harcın 492 Sayılı Harçlar Kanununun 31/1 maddesi gereğince davacıya iadesine dair Mahkememizde oluşan vicdani kanaatin tezahürü olarak aşağıdaki hükümler tesis edilmiştir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Katip Hakim