Konya 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/324 K.2023/668

T.C. KONYA . ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: ... Esas - ... T.C.

KONYA TÜRK MİLLETİ ADINA

. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO

KARAR NO

HAKİM

KATİP

DAVACI

VEKİLİ

DAVALI

VEKİLİ

İHBAR OLUNAN

DAVA

Tazminat (Sigorta Ödemesine Dayanan Rücuen)

DAVA TARİHİ

KARAR TARİHİ

KARAR YAZMA TARİHİ

Davacı taraf vekilinin davalı taraf aleyhine açtığı iş bu davanın mahkememizin ... Esas sırasına kaydedildiği, Mahkememizin 01/06/2021 Tarih, ... Esas ve 2021/288 Karar sayılı yetkisizlik kararının taraf vekilleri tarafından istinaf edildiği, Konya Bölge Adliye Mahkemesi . Hukuk Dairesi'nin 07/04/2022 tarih ... Esas ve ... Karar sayılı ilamı ile Mahkememizin kararının kaldırıldığı, kaldırma kararı sonrasında dosyanın Mahkememizin ... esas sırasına kaydedildiği, Mahkememizce yapılan aleni/açık yargılama sonucunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili mahkememize sunmuş olduğu dava dilekçesinde özetle. Müvekkili şirketin Karaman İli, ... İlçesi, ... Köyü ile Karaman İli, ... İlçesi, ...

Köylerinin kapalı sistem sulama projesi yapım işlerinin yükleniciliğini almış bir inşaat firması olduğunu, davacı şirketin belirtilen işi, ... ve ... poliçe numaraları ile davalı şirkete 'İnşaat All Risk Sigorta Zeyilnamesi' ile sigortalamış olduğunu, her iki inşaat için yapılan bu sigorta süresi, vade uzatma ve zeyilnameler ile uzatılmış olduğunu, müvekkil şirketin bu sigortadan kaynaklı olarak tüm ücretlerini zamanında ödemiş olduğunu ve sözleşmeyle üzerine düşen başkaca bir edim de bulunmadığını, sigorta kapsamı süresince söz konusu inşaatların olduğu bölgede aşırı yağış sonucunda sel, yağmur, heyelan gibi felaket meydana geldiğini,

dolayısıyla yapılan inşaat işinin ciddi zarar gördüğünü, söz konusu bu hasarın hemen davalı sigorta şirketine ihbar edilerek bilgilendirildiğini ve hasarın bedelinin talep edildiğini, davalı sigorta şirketi tarafından 18.02.2019 tarihli mail ile taraflarına dönüş yapılarak mevcut yoğun yağış ve sel nedeniyle, ... Köyündeki hasarın 146.642,28-TL, ...

Köylerindeki hasarın ise 23.104,00-TL olduğu yönünde ekspertiz raporu düzenlendiğini, devamında ise söz konusu işin 'geçici kabul' döneminde olması nedeniyle poliçe kapsamında sayılmayarak, sigorta şirketi tarafından hasarın karşılanmayacağının bildirildiğini, müvekkili şirketin bu dönemde Sarıveliler Asliye Hukuk Mahkemesinin ...

D.İş sayılı dosyası ile ... köylerindeki hasar için tespit yaptırdığını, 2018 yılı itibariyle burada 36.334,00-TL hasarın meydana geldiğinin bilirkişi tarafından tespit edildiğini, müvekkili şirketin davalı şirkete, Karaman .Noterliğinin 25.03.2019 gün ... yevmiye nolu ihtarnamesi ile başvurarak zararını talep ettiğini, ancak olumlu bir cevap alamadıklarını, müvekkil şirket tarafından yaptırılan sigorta poliçesi içeriğinde de genişletilmiş bakım klozunun mevcut olduğunu, ayrıca uzatılan vade sigortalarında da aynen sel, yağış, heyelan vs. gibi felaketlerde kloz ve güvence kapsamına alınmış bulunduğunu,

dolayısıyla geçici kabulden sonra dahi meydana gelen zararlardan davalı sigorta şirketinin sorumlu tutulması gerektiğini, bu nedenlerle fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak kaydıyla şimdilik davanın kabulü ile 10.000,00 TL tazminatın noter ihtarnamesi tarihi olan 25.03.2019 tarihinden itibaren işleyecek en yüksek ticari faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesini, yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin davalı yana tahmilini talep ve dava etmiştir.

Davalı ... Sigorta A.Ş. dava tarihi olan 29/08/2020 tarihinden evvel ünvan değiştirmiş ve ... Sigorta A.Ş. adını almış, bu durum ... Sigorta A.Ş. vekili tarafından sunulan cevap dilekçesi ekindeki Türkiye Ticaret Sicili Gazetesinin 19/01/2019 tarih ve ... sayılı nüshasından da anlaşılmıştır.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; öncelikle davanın açılmış olduğu Konya Mahkemelerinin yetkili olmadığını ve bu nedenle yetki itirazında bulunduklarını, kazanın ve hasarın Karaman İli, ... İlçesi, ... Köyü ile Karaman İli, ... İlçesi, ...-...

Köylerinde gerçekleştiğini, bilindiği üzere hasarın gerçekleştiği yer mahkemesi işbu dosyada yetkili mahkeme olmakla dosyada yetkili mahkemenin Karaman (Asliye Ticaret Mahkemesi sıfatıyla) Asliye Hukuk Mahkemesi olduğunu, izah olunan nedenle öncelikle davanın yetki yönünden reddini talep ettiklerini, davacı taraf dilekçesinde karşı tarafın ve arabuluculuğa başvuran müvekkilin önceki vekiline ulaşamamakta ve sağlıklı bilgi alamadığını belirtmiş olsa bile dosya kapsamında davalı olarak müvekkil şirketin eski adı olan ...

Sigorta A.Ş. olarak gösterilmiş olup dosya kapsamı ile alakalı müvekkil sigorta şirketine herhangi bir bildirim ve tebligatın yapılmadığını, kaldı ki dava tarihinde müvekkili şirketin ...

Sigorta Anonim Şirketi ticaret ünvanı altında faaliyet gösterdiğini, buna rağmen müvekkil şirkete herhangi bir tebligat gerçekleşmediğini, davadan haricen haberdar olduklarını, ayrıca dava konusunu oluşturan olayla ilgili her ne kadar dava şartı olan arabuluculuğa gidilmiş olsa da arabuluculuk tutanağında arabuluculuk konusu uyuşmazlığın kıymetli evraktan kaynaklanan alacak olarak nitelendirildiğini, bu nedenle zorunlu arabuluculuk dava şartı usulüne uygun olarak yerine getirilmediğinden davanın usulden reddini talep ettiklerini,

somut olayda hasarın gerçekleştiği an belli olmamakla birlikte dosyaya ilişkin zamanaşımı itirazında bulunduklarını, şirketin belirtilen işi müvekkil sigorta şirketi tarafından ... ve ... poliçe numaraları ile sigorta örtüsü altına aldığını, ancak yaşanan olay davacı tarafın sigorta müddetini vade uzatma zeyili ile uzattığını ve uzatma süresi içerisinde aşırı yağış nedeniyle meydana geldiğinden geçici kabul döneminde olmasından kaynaklı hasarın poliçe kapsamında olmadığını, Karaman İl Özel İdaresi'nin ... poliçe numarası ile sigortalanmış olduğu İnşaat Tüm Riskler Sigorta Poliçesi kapsamında düzenlenen klozlar içinde bulunan "Yağış,

sel ve seylap riskleri ile ilgili güvenlik önlemleri klozu" bakımından aynı şartları ve sigortalı davacı şirketin bütün önlemleri almasını aradığını, Sarıveliler Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ... E. ve ...

K. Sayılı kararından görüleceği üzere bilirkişilerce yapılan tespit neticesinde "...yakında herhangi bir menfez olmadığı bu nedenle biriken yağmur ve kar sularının yolu aşarak duvar tarafına geçtiği..." ifade edildiği gibi yapılan işte menfez bulunmadığını, davacı iş sahibi tarafından yapılması gereken menfezin olmaması neticesinde ortaya çıkan zarardan müvekkil sigorta şirketinin sorumlu tutulmasının mümkün olmadığını,

ayrıca dosya kapsamında davacının doğal afetten dolayı zararının olduğunu belirtmesi nedeniyle davanın Karaman İl Afet ve Acil Durum Müdürlüğü'ne ihbar edilmesine ve yine Karaman İl Afet ve Acil Durum Müdürlüğü'ne müzekkere yazılarak davacıya herhangi bir ödeme yapılıp yapılmadığı hususunun da sorulmasını talep ettiklerini, bu nedenlerle davanın usulden reddini,

işin esasına girilmesi halinde ise işbu dilekçemizdeki beyanlarımız dikkate alınarak davacının ileri sürmüş olduğu haksız ve mesnetsiz iddiaların reddi ile birlikte davanın esastan reddini ve yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

ÇEKİŞMELİ HUSUSLAR, TOPLANAN DELİLLER, DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava sigorta poliçesi kapsamında meydana gelen zararın davalı sigorta şirketinden tahsili talebidir.

1.GÖREV AÇISINDAN YAPILAN DEĞERLENDİRMEDE: Davacının ve davalının 6102 Sayılı TTK'nın 16/1 maddesi gereğince özel hukuk tüzel kişi tacir oldukları, taraflar arasındaki davanın sigorta poliçesi kapsamında meydana gelen zararın davalı sigorta şirketinden tahsiline yönelik olduğu, davacının özel hukuk tüzel kişi tacir olması sebebiyle ticari faaliyet olmayan bir alanı bulunmadığından eldeki davada Tüketici Mahkemelerinin değil Mahkememizin görevli olduğuna kanaat edilerek işin esasına geçilmiştir.

2.SİGORTA POLİÇELERİ AÇISINDAN YAPILAN DEĞERLENDİRMEDE:

Söz konusu dava dosyasında 2 ayrı iş, iki ayrı sigortalı, iki ayrı riziko adresi, iki ayrı poliçe söz konusudur.

Birinci poliçe açısından değerlendirmede; birinci poliçe, ... nolu poliçedir. Bu poliçede iş veren (Sigortalı ) Karaman ili Özel İdaresidir. Sigorta Ettiren ise ... LTD ŞTİ. dir. Riziko adresi, Karaman ... ... köyüdür. İşin adı '' Kapalı sistem sulama projesi yapım işi' dir. Sigortacı Firma ... Sigorta A.Ş.( Eski adı ... - SİGORTA A.Ş. ) dir. Kapalı sistem sulama projesi yapım işine ait sözleşme 26.07.2018 tarihinde 200 gün yapım süresi öngörülerek imzalanmıştır.

Yüklenici firmanın inşaata 07.08.2018 tarihinde başladığı, dosyada bulunan mimari değerlendirme raporundan anlaşılmaktadır. Firma bu inşaatın başlangıcıyla birlikte, inşaatla ilgili riskleri teminat altına almak için ... Sigorta A.Ş.' ye, ... numaralı bir inşaat all risk poliçesi kestirmiştir. Bu poliçe ,başlangıç tarihi 07.08.2018, bitiş tarihi 23.02.2019 süresi içinde inşaat devam ederken inşaat sahası içindeki tüm riskleri teminat altına almak üzere kesilmiş bir poliçedir.

Daha sonra vadedilen süre içinde inşaat bitirilmemiş olduğundan, bu poliçeye bağlı olarak aynı teminatları devam ettirmek üzere, aynı teminatları içeren ve aynı hukuki bağlayıcılıkta olan bir vade uzatma zeyilnamesi düzenlenmiştir. Bu zeyil namenin numarası ... dir ve başlangıç tarihi 23.02.2019, bitiş tarihi 17.09.2019 dur. Bu poliçenin tanzim tarihi 08.02.2019 dur. Bu poliçeye göre yüklenici firma olan ... PAZARLAMA LTD. ŞTİ bu tarihler arasında ...

SİGORTA A.Ş. tarafından bir önceki poliçenin teminatları ile müteahhitliğini yaptığı bu projede tüm inşaat risklerine karşı teminat altına girmiştir fakat bu zeyilnamenin kesilmesinden 20 gün sonra 28.02.2019 tarihinde ... numaralı yeni bir zeyilnamenin daha kesildiği, zeyilnameye " yukarıda tarih ve numarası yazılı olan sigorta poliçesinde sigortalının talebine istinaden geçici kabulü yapılmış olması nedeniyle sehven tarafımıza bildirilen vade uzatma zeyili piriminin iade edildiği iş bu poliçeyle kayıt ve not edilmiştir. "şeklindeki beyan ve işlemle uzatma zeyli iptal edilmiştir.

Böylece geçerli ve üzerinde hukuki mütalaa yapılacak tek poliçe olarak ... nolu poliçe kalmıştır. O poliçenin de bitiş tarihi sorumlu olduğu tarih 23.02.2019 tarihtir. Sigortalının kendi beyanıyla 28.02.2019 tarihinde iptal edilen poliçenin iptal nedeni olarak geçici kabülün yapılması gösterildiğine göre bu tarihten önce geçici kabul yapılmıştır.

Her iki tarafın da anlaşarak imzaladıkları mezkur poliçenin Genel istisnalar bölümünde 8. Maddede '' inşaatın tamamlanan veya geçici kabulü yapılan ve yahut işverene teslim edilen veya işveren tarafından kullanılan kısımlarında doğrudan doğruya veya dolayısıyla meydana gelecek ziya ve hasarlar teminat dışıdır. '' hükmü yer almaktadır. Bu sebeple davaya konu olan doğal afetlerden kaynaklanan maddi zararlar geçici kabul sürecinde olduğu için bu hasarlar poliçe teminatında değildir, teminat dışıdır.

- Ayrıca ... nolu all risk poliçesinde 834.857,60 TL Genişletilmiş Bakım Devresi klozu bulunmaktadır. Tarafların mutabık kaldığı poliçe şartlarında teminat dışı kalan haklar fıkrasının b bendinde '' her türlü doğal afetler sebebiyle meydana gelen zararlardan sigorta şirketi sorumlu değildir.'' maddesi bulunduğundan müteahhit firma poliçesinin bu teminatından da yararlanamayacağından, aşırı yağış sebebiyle oluşan hasarların verdiği maddi zararlar da teminat dışıdır.

İKİNCİ POLİÇE AÇISINDAN DEĞERLENDİRMEDE

İkinci poliçe ... nolu poliçedir. İşveren ( sigortalı) Sarıveliler Köylere Hizmet Götürme Birliği Başkanlığı'dır. Sigorta ettiren ... PAZARLAMA LTD. ŞTİ dir. Sigorta poliçesini kesen Sigortacı Firma ... Sigorta A.Ş.- eski adı ... - SİGORTA A.Ş. dir. Riziko adresi, Karaman İli, Sarıveliler İlçesi, ... ve ... köyleridir. İşin adı '' ... ve ... köyleri istinat duvarı yapım işi "dir.

Bu işle ilgili olarak taraflar arasındaki yapım sözleşmesi 60+107 gün süre verilerek 18.06.2018 tarihinde imzalanmıştır. Firma bu inşaatın başlangıcıyla birlikte, inşaatla ilgili riskleri teminat altına almak için ... SİGORTA A.Ş. ye ... numaralı bir inşaat all risk poliçesi kestirmiştir.

Bu poliçenin başlangıç tarihi 29.06.2018, bitiş tarihi 28.08.2018 olup süresi içinde inşaat devam ederken inşaat sahası içindeki tüm riskleri teminat altına almak üzere kesilmiş bir poliçedir. İnşaatın zamanında bitirilememesi ihtimaline karşılık olarak daha sonra başlangıç tarihi 28.08.2018, bitiş tarihi 20.07.2019 olan ... numaralı bir vade uzatma zeyili kesilerek poliçelerin geçerlilik süresi uzatılmıştır.

Olayın oluş tarihi itibariyle bu uzatma zeylinden dolayı hasar poliçenin geçerlilik süresi içinde meydana geldiğinden tarihsel olarak teminat dahilindedir.

-Karaman ili ...

İlçesi ...- ... köyleri istinat Duvarı yapım işine ait ... numaralı her iki tarafı muhtevasında mutabık kaldığı poliçe sözleşmesinin MR 110 maddesinde, yağış, sel ve heyelan riskleri ile ilgili güvenlik önlemleri klozu açıklaması bulunmaktadır. '' İnşaat sigortaları genel şartları ( bütün muhataralar ) ve iş bu sigorta ve zeyilnamelerinde yazılı hüküm ve şartlara tabi olmak kaydıyla poliçe şartlarında ve ekli zeyilnamelerde yer alan diğer hükümler aynen saklı kalmak şartıyla taraflar,

sigortalı kıymetlerde yağış sel ve heyelan sonucunda meydana gelecek kayıp ve zararların ancak söz konusu projenin çizimi ve gerçekleştirilmesi sırasında gerekli emniyet önlemlerinin alınmış olması ön koşuluyla teminata dahil olacağını kararlaştırmışlardır.

Gerekli emniyet önlemlerinden kasıt plan ve proje hazırlığı safhasında yapılan hesaplamalarda ve projenin uygulanması sırasında sigortalı inşaat alanı ile ilgili olarak ve tüm sigorta süresini kapsamak üzere 20 yıllık bir dönüşüm sürecini dikkate alacak şekilde meteorolojik verilerden ve istatistiklerden yararlanılmış olmasıdır.

İnşaat sahası içerisinde bulunan - ister kurumuş olsun ister su taşısın - su yol ve yataklarındaki kum, ağaç, gibi suyun akışını önleyecek engellerin hemen giderilmemesi sonucu meydana gelecek kayıp ve zararlar tazmin edilmeyecektir. '' denilerek ön tedbir alma yükümlülüğü davacı olan müteahhit firmaya yüklenmiştir. Mahkememizce bu konu ile ilgili olarak sigorta bilirkişisine dosya tevdi edilerek ek rapor aldırılmıştır.

06.09.2023 tarihli raporda özetle;" huzurdaki dosyada alınan tedbirler ve sonuçları konusunda en net bilgi, Sarıveliler Asliye Hukuk Mahkemesi tarafından görevlendirilen Mimar ... ın bizzat olay yerinde yapmış olduğu keşif ve inceleme raporudur. Bu raporda Mimar Bilirkişi özetle, '' Yol altında yapılmış olan dava konusu duvarın tabana doğru çökmüş olduğu, duvarla yol arasındaki toprak kısmında çökmüş olduğu, duvarın sol tarafındaki toprağında kaymış olduğu görülmüştür.

Duvarın oturduğu zemininde çarşak tabir edilen küçük taş ve çakıllardan oluştuğu, sağlam bir zemin olmadığı, dolgu bir zemin olduğu, çökmenin verdiği basınçla duvar altında bulunan beton sulama arkınında yer yer çatladığı gözlemlenmiştir.

Duvarın bulunduğu yolun şarampol sularının duvarın karşı kısmında toplandığı, yakında her hangi bir menfez olmadığı, bu nedenle biriken yağmur ve kar sularının yolu aşarak duvar tarafına geçtiği ve buradan aşağıya, duvar arkasına geçtiği bu sebeple de duvarın aşağıya doğru basmasına, çökmesine sebep olduğu, bu aşamada köy muhtarlığı tarafından yapılan kaptajında çöktüğü ve kullanılamaz olduğu tarafımdan gözlemlenmiştir.'' şeklinde tespitlerde bulunulmuştur.

Huzurdaki dosyada, dosya mündericatına konulan bu raporla birlikte değerlendirme yapıldığında, müteahhit firmanın poliçede poliçe geçerlilik şartı olarak yer alan ön tedbir alma yükümlülüğünü yeterince yerine getirmeyerek ihlal ettiği, bu nedenle poliçede yer alan ''suyun akışını önleyecek engellerin hemen giderilmemesi sonucu meydana gelecek kayıp ve zararlar tazmin edilmeyecektir.'' maddesi gereği sigorta şirketinin bir sorumluluğunun olmadığı, ödeme yükümlülüğünün müteahhit firmada olduğu "şeklinde tespitlere yer verildiği görülmektedir.

NETİCE

Her ne kadar davacı vekili tarafından sunulan dava dilekçesi ile müvekkili olan yüklenici firmanın üstlenmiş olduğu kapalı sistem sulama projesi yapım işi ve ... ve ... köyleri istinat duvarı yapım işine ilişkin olmak üzere davalı sigorta şirketi ile imzalanan sigorta poliçeleri kapsamında meydana gelen zararların davalı sigorta şirketinden tahsili amacı ile iş bu dava açılmış ise de; yukarıda poliçelere yönelik Mahkememizce yapılan değerlendirmeler , aldırılan bilirkişi raporları ve ek raporlar, Sarıveliler Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2019/7 değişik iş sayılı dosyası ve tüm deliller uyarınca Mahkememizce yapılan değerlendirmede;

kapalı sistem sulama projesi yapım işine ilişkin olarak hem her iki tarafın da anlaşarak imzaladıkları mezkur poliçenin Genel istisnalar bölümünde 8. Maddede '' inşaatın tamamlanan veya geçici kabulü yapılan ve yahut işverene teslim edilen veya işveren tarafından kullanılan kısımlarında doğrudan doğruya veya dolayısıyla meydana gelecek ziya ve hasarlar teminat dışıdır. '' hükmünün yer aldığı,

bu sebeple davaya konu olan doğal afetlerden kaynaklanan maddi zararlar geçici kabul sürecinde olduğu için bu hasarlar poliçe teminatı dışında olduğundan hem de tarafların mutabık kaldığı poliçe şartlarında teminat dışı kalan haklar fıkrasının b bendinde '' her türlü doğal afetler sebebiyle meydana gelen zararlardan sigorta şirketi sorumlu değildir.'' maddesi bulunduğundan davacı müteahhit firma poliçesinin bu teminatından da yararlanamayacağından,

aşırı yağış sebebiyle oluşan hasarların verdiği maddi zararlar da teminat dışı olduğundan açılan davanın reddine karar verilmiştir. ... ve ... köyleri istinat duvarı yapım işine ilişkin olarak ise; davacı şirketin poliçe geçerlilik şartı olarak yer alan ön tedbir alma yükümlülüğünü yeterince yerine getirmeyerek ihlal ettiği, bu nedenle poliçede yer alan ''suyun akışını önleyecek engellerin hemen giderilmemesi sonucu meydana gelecek kayıp ve zararlar tazmin edilmeyecektir.'' maddesi gereğince sigorta şirketinin bir sorumluluğunun olmadığı,

ödeme yükümlülüğünün müteahhit firmada olduğu değerlendirilmekle açılan davanın reddine karar verilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip Hakim