Konya 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/327 K.2022/494

2- ... - ... ...

VEKİLLERİ

DAVALI

1- ... - ... ...

VEKİLİ

DAVALI

2- ... - ... ...

VEKİLİ

DAVALI

3- ... - ... ...

DAVA

Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ

KARAR TARİHİ

GEREKÇE YAZIM TARİHİ

Davacılar vekilinin davalılar aleyhine açtığı işbu dava mahkememizin ... Esas sırasına kaydedilmekle, mahkememizde yapılan açık yargılama sonunda, mahkememizin 23/09/2021 tarih ... Esas ... Karar sayılı kararında belirtilen nedenlerle davanınkısmen kabulüne ilişkin istinaf kanun yolu açık olan bu kararımıza karşı davacıların istinaf kanun yoluna başvurması üzerine KONYA Bölge Adliye Mahkemesi . Hukuk Dairesinin 05/04/2022 tarih ... Esas ... Karar sayılı kararı ile kararımızın kaldırılmasına ve dava dosyasının mahkememize gönderilmesine kesin olarak karar verilmesi üzerine mahkememize gelen dava dosyası mahkememizin ... Esas sırasına kaydedilmekle, mahkememizce yapılan aleni/açık yargılama sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacılar vekili mahkememize vermiş olduğu 18/01/2021 havale tarihli dava dilekçesinde özetle. Müvekkilleri aleyhine başlatılan Konya. İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyasına konu senetten dolayı müvekkillerinin herhangi bir borcu olmadığını, müvekkilli ... Ltd.

Şti.'nin 09/03/2018 tarihinde senette cirosu bulunan davalı ... şirketine ödeme yaptığını, senet bedelinin ödenmiş olmasına rağmen davalı ... senedi kötü niyetli olarak ...'e verdiğini, ...'in de senedi ödeme tarihinden yani sonra bedeli ödendikten sonra davalı ... şirketi adına ciroladığını ancak ciroladığı tarihte şirketin temsil yetkisi olmadığı bu nedenle cirolama işleminin usulsüz olduğunu, ciro silsilesinin koptuğunu, senedi teslim alan ...'in senetten sorumlu tutmak amacıyla müvekkili ...'ın ismini sonradan senede yazarak kötüniyetli olarak borçlu sıfatı kazandırmaya çalıştığını,

senet aslı üzerinde inceleme yapılarak bu durumun tespit edilebileceğini, bedelsiz senedi ciro yoluyla teslim alan diğer davalı ...'da kötü niyetli olup müvekkillerini zor duruma düşürme çabasında olduklarını, davalı taraflar arasında ciro silsilesine konu ticari ilişki de olmadığını beyanla, Konya.

İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyasında takibe konu tüm borçtan sorumlu olmadıklarının tespitine, davalıların %20'den az olmamak üzere kötü niyet tazminatına mahkum edilmelerine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalılar üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı ... vekili mahkememize vermiş olduğu 04/02/2021 havale tarihli cevap dilekçesinde özetle; takibe konu senette müvekkilininin fiilen hamil olduğunu, bu nedenle meşru alacaklı olduğunu, senetteki çizilmiş cironun hukuken ciro silsilesinin kopmuş olduğu anlamına gelemeyeceğini, davacının iddia ettiği gibi ... şirketine yapılan ödemenin takibe konu senede ilişkin olmadığını, davacı ...'ın avalist durumda olduğunu ve bedelsizlik iddiasında bulunamayacağını, avalist durumunda olan kişinin senet sahte dahi olsa bu senetteki alacaktan sorumlu olacağını, bedelsizlik iddialarının kabul edilemez olduğunu beyanla davacıların davasının reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacılar üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... - ...

Ticaret Limited Şirketi vekili mahkememize vermiş olduğu 24/02/2021 havale tarihli cevap dilekçesinde özetle; takibe konu senedin müvekkili eline diğer davalı ... şirketi ile aralarındaki ticari ilişki sonucu ciro yoluyla geldiğini, müvekkilinin bonoyu tahsil için bankaya verdiğini, davacının protesto olmaması için ödemeyi 10 gün sonra yapabileceğini söylemesi üzerine iyi niyetli olarak bonoyu tahsilden çekerek elinde beklettiğini, 09/03/2018 tarihinde müvekkiline ödeme yapıldığını ancak bononun davacı tarafça alınmadığını,

2019 yılı Ağustos ayında müvekkilinin bonodaki tahsil cirosunu iptal ederek iade etmesi için ... şirketi yetkilisine teslim ettiğini, müvekkilinin iyi niyetli olarak bononun davacıya iade edileceğine inandığını, davacı tarafın bonoyu teslim almayarak kusurlu davrandığını beyanda davacının davasının müvekkili yönünden reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacılar üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... ... Ticaret Limited Şirketi'ne usulüne uygun yapılan tebliğe rağmen dosyaya cevap dilekçesi sunmadığı, duruşmalara katılmadığı anlaşılmıştır.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

I.DAVANIN NİTELENDİRİLMESİ

Taraflar arasında görülmekte olan davanın davaya konu ve T.C. Konya . İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı icra takibine dayanak keşide tarihi 03/01/2018, keşide yeri Konya, vade tarihi 28/02/2018 ve 31.000,00 TL bedelli, keşidecsinin ... ... Ltd. Şti, kefilinin ..., lehdarının ve 1. cirantasının ... San. Tic. Lt.d Şti, 2. Cirantasının ... Pompa ... Ltd. Şti(İptal), 3. Cirantasının yine ... San. Tic. Lt.d Şti ve hamilinin ... olan bono yönüyle açılan menfi tespit davası olduğu, taraflar arasındaki ihtilafın ise dava konusu bono dolayısıyla davacılarının, davalılara herhangi bir borcu olup olmadığı, davalıların bonoyu iktisabında kötüniyetli ya da ağır kusurlu olup olmadıkları hususlarında olduğu anlaşılmıştır.

II.HÜKME EMSAL ALINAN YÜKSEK MAHKEME İLAMLARI

1.T.C. Konya Bölge Adliye Mahkemesi . Hukuk Dairesinin 05/04/2022 Tarih ve ... Esas-... Karar sayılı kaldırma ilamında;

"Harçlar kanunu'na aykırılığın kamu düzenine ilişkin olması nedeniyle ilk derece mahkemesinin delilleri toplamadan ve esasa ilişkin değerlendirme yapmadan önce 492 sayılı Harçlar Kanunu'nun 30 vd. maddeleri gereğince harç yatırmayan davacı ...'a usulüne uygun olarak HMK'nın 120. maddesi gereğince süre verilerek harcın tamamlanmasından sonra bu davacı yönünden davaya devam etmesi, aksi taktirde bu davacı ile ilgili dava dosyasının HMK'nın 150. maddesi gereğince işlemden kaldırması gerekmektedir.

Bu sebeple harç eksikliği konusunda işlem yapmadan davaya devam edip delilleri esastan değerlendiren ilk derece mahkemesi kararının davacıların diğer istinaf sebepleri incelenmeksizin kaldırılmasına, yeniden yargılama yapılmak üzere dava dosyasının HMK'nın 353/1.a.6 maddesi gereğince ilk derece mahkemesine gönderilmesine ilişkin aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur." denilmiştir.

2.T.C. Yargıtay . Hukuk Dairesinin 12/11/2018 Tarih ve ... Esas-... Karar sayılı ilamında;

"Mahkemece yapılan yargılama neticesinde, 6102 sayılı TTK’nın 778/c-d, 687. maddeleri uyarınca bedelsizlik şahsi def’inin senet lehtarına karşı ileri sürülebileceği, hamilin senedi alırken bile bile borçlunun zararına hareket ettiği ve kötüniyetli olması halinde ancak şahsi def’ilerin hamile karşı ileri sürülebileceği, davalı lehtar ... Ltd. Şti. yetkilisince dava konusu bonoya ilişkin olarak ibraname belgesi verildiği, bedelsizlik iddiasının kabul edildiği, bonoyu beyaz ciro ile devralan davalı hamil yönünden ise senedi ciro yoluyla devralırken bile bile borçlunun zararına hareket ettiği ve kötüniyetli olduğu ispatlanamadığı gerekçesiyle davanın hamil yönünden reddine diğer davalı yönünden kabulüne karar verilmiş hüküm davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Dosyadaki yazılara kararın dayandığı delillerle gerektirici sebeplere, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, davacı vekilinin yerinde görülmeyen bütün temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun bulunan hükmün ONANMASINA, aşağıda yazılı onama harcının temyiz eden davacıdan alınmasına, 12/11/2018 gününde oybirliğiyle karar verildi." denilmiştir.

3.T.C. Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 09/03/2016 Tarih ve ... Esas-... Karar sayılı ilamında;

"Somut olayda, hamil ... ’ün çeki iktisap ederken bile bile borçlunun zararına hareket ettiği, başka bir anlatımla kötüniyetli hamil olduğu kanıtlanamamıştır. O halde davacı keşideci, lehtara ödeme yaptığına ilişkin şahsi def’iyi davalıya karşı ileri süremez." denilmiştir.

4.T.C. Yargıtay . Hukuk Dairesinin 18/04/2019 Tarih ve ... Esas-... Karar sayılı ilamında;

"Hemen belirtilmelidir ki; davacının ticari defterlerinde kayıtlı olmaması takip konusu senedi geçersiz hale getirmeyecektir." denilmiştir.

5.T.C. Yargıtay . Hukuk Dairesinin 23/01/2019 Tarih ve ... Esas-... Karar sayılı ilamında;

"Mahkemece davalı yararına asıl alacağın %20’si oranında icra inkar tazminatına hükmedilmiştir. İİK.nun 72/4. maddesinde “Dava alacaklı lehine neticelenirse ihtiyati tedbir kararı kalkar. Buna dair hükmün kesinleşmesi halinde alacaklı ihtiyati tedbir dolayısıyla alacağını geç almış bulunmaktan doğan zararlarını gösterilen teminattan alır. Alacaklının uğradığı zarar aynı davada takdir olunarak karara bağlanır.

Bu zarar herhalde yüzde yirmiden aşağı tayin edilemez.” hükmü bulunmaktadır. Anılan yasa hükmü dikkate alındığında somut olayda işbu dosya kapsamında ihtiyati tedbir kararı verilerek icra takibi durdurulmadığına göre alacaklının alacağını geç almış bulunduğu ve bu nedenle zarara uğradığından söz edilemez.

Öyle olunca mahkemece, koşulları oluşmayan davalının tazminat talebinin reddine karar verilmesi gerekirken, yanlış değerlendirme ile yazılı şekilde davalı yararına tazminata hükmedilmiş olması usul ve yasaya aykırı olup, bozmayı gerektirir." denilmiştir.

III.DEĞERLENDİRME VE NETİCE

1.Mahkememizce yukarıda detayı verilen T.C. Konya Bölge Adliye Mahkemesi . Hukuk Dairesinin 05/04/2022 Tarih ve ... Esas-... Karar sayılı kaldırma ilamı doğrultusunda davacı ... yönüyle eksik kalan başvurma ve peşin karar ve ilam harcı eksikliği dava değeri üzerinden tamamlattırılmıştır.

2.Davaya konu ve T.C. Konya . İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı icra takibine dayanak keşide tarihi 03/01/2018, keşide yeri Konya, vade tarihi 28/02/2018 ve 31.000,00 TL bedelli, keşidecsinin ... ... Ltd. Şti, kefilinin ..., lehdarının ve 1. cirantasının ... San. Tic. Lt.d Şti, 2. Cirantasının ... Pompa ... Ltd. Şti(İptal), 3. Cirantasının yine ... San. Tic. Lt.d Şti ve hamilinin ... olduğu, ödeme emrinin incelenmesinde senet hamili ... tarafından, ..., ... İnş. ... Ltd. Şti ile ... Kırtasiye ... Ltd. Şti ile aleyhine 31.000,00 TL asıl alacak, 9.997,50 TL işlemiş faiz, 93,00 TL komisyon olmak üzere toplamda 41.090,50 TL üzerinden kambiyo senetlerine mahsus icra takibine geçildiği anlaşılmıştır.

3.Dosya içerisinde yer alan ... Bankasına ait 09/03/2018 Tarih ve ... nolu Dekont ile ... adına "28/02/2018 Tarihli 31.000,00 TL'lik senede karşılık" keşidecsinin ... ... Ltd. Şti tarafından 30.000,00 TL tutarlı havale yapıldığı ve yine davalılardan ... Pompa ... Ltd. Şti'nin 24/02/2021 tarihli dilekçesinde dava konusu senet bedelinin ödenmesi sebebiyle herhangi bir alacaklarının kalmadığının ikrar edildiği anlaşılmıştır.

4.Mahkememizce alanında uzman bilirkişi marifetiyle tarafların ticari defter ve belgeleri üzerinde inceleme yaptırılmış, dosya içerisinde yer alan 06/07/2021 Tarihli Bilirkişi raporunda tarafların ticari defter ve belgelerinde dava konusu bonoya ilişkin herhangi bir kaydın bulunmadığı anlaşılmıştır.

5.DAVALI ... ... TİC. LTD. ŞTİ AÇISINDAN YAPILAN DEĞERLENDİRMEDE. Yukarıda yapılan açıklamalar, bilirkişi raporu, davalının ikrarı, ödeme dekontu ve tüm dosya kapsamı bir bütün olarak değerlendirildiğinde ... Bankasına ait 09/03/2018 Tarih ve ... nolu Dekont ile ... adına "28/02/2018 Tarihli 31.000,00 TL'lik senede karşılık" keşideci ... ... Ltd. Şti tarafından 30.000,00 TL tutarlı havale yapıldığı ve yine davalılardan ... Pompa ... Ltd.

Şti'nin 24/02/2021 tarihli dilekçesinde dava konusu senet bedelinin ödenmesi sebebiyle herhangi bir alacaklarının kalmadığının ikrar edildiği, dolayısıyla davacı/keşideci ... ... Ltd. Şti ve kefil ... yönüyle ödeme sebebiyle tarafların davalı ... ... Tic. Ltd. Şti'ye herhangi bir borçları kalmadığı anlaşılmakla bu davalı yönüyle davacıların açmış oldukları davalarının kabulüne karar verilmiştir.

6.DAVALILAR ... .... LTD. ŞTİ AÇISINDAN YAPILAN DEĞERLENDİRMEDE. Davacılar tarafından dava konusu bononun 2. Cirantası ... Pompa ... Ltd.

Şti'ye bono dolayısıyla ödemenin yapılarak borcun sona erdirildiği lakin borcun ödenmesine rağmen gerek keşideci gerekse de kefil tarafından basiretli tacir olmalarının gereği olarak bonoyu teslim almakta ihmal gösterdikleri, söz konusu bonoda ciro silsilesinde 6102 Sayılı TTK'nın 686/1 maddesi gereğince şeklen bir kesiklik/bozukluk olmadığı, adı geçen kanunun 778/c-d maddesi delaletiyle 686/2 ve 687/1 maddesi gereğince bedelsizlik şahsi def’inin ancak hamilin senedi alırken bile bile borçlunun zararına hareket ettiği ve kötüniyetli olması halinde ileri sürülebileceği yukarıda detayı verilen T.C.

Yargıtay. Hukuk Dairesinin 12/11/2018 Tarih ve ... Esas-... Karar sayılı ilamı ile T.C. Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 09/03/2016 Tarih ve ... Esas-...

Karar sayılı ilamı da emsal alındığında davalıların kötüniyetli hamil olduğunun ispat külfetinin davacılar üzerinde olduğu lakin tüm dosya kapsamında davalıların dava konusu senedi kötüniyetle ya da bile bile borçluyu zarara uğratma kastıyla iktisap ettiğinin davacılar tarafından ispatlanamadığı, her ne kadar tarafların ticari defterlerinin incelenmesinde dava konusu senede ilişkin bir kayıt yoksa da yine yukarıda detayı verilen T.C. Yargıtay.

Hukuk Dairesinin 18/04/2019 Tarih ve ... Esas-... Karar sayılı ilamında ifade edildiği üzere tarafların ticari defterlerinde kayıt olmamasının takip konusu senedi geçersiz hale getirmeyeceği, zira kambiyo senedi mahiyetinde olan bononun sebepten bağımsız borç ikrarını içerir belge niteliğinde olduğu, bu durumun davalıların kötüniyetli olduğunun kabulü için yeterli olmadığı anlaşılmakla davacılar ... ve .... Ltd. Şti'nin, T.C. Konya. İcra Müdürlüğünün ...

Esas sayılı takip dosyasında, takibe dayanak 03/01/2018 Tanzim ve 28/02/2018 Vade Tarihli 31.000,00 TL tutarlı bono yönüyle diğer davalılar ... .... Ltd. Şti yönüyle açmış oldukları davalarının ayrı ayrı reddine karar verilmiştir.

7. Her ne kadar davacılar tarafından dava dilekçelerinde icra takibinin haksız ve kötüniyetli olması sebebiyle kötüniyet tazminatı talep edilmiş ve davalarının davalı ... ... Tic. Ltd. Şti yönünden kabulü sebebiyle tazminata hükmedilmesi gerektiği düşünülebilir ise de. 2004 Sayılı İcra ve İflas Kanunumuzun 72/5. Maddesinde borçluyu menfi tespit davası açmaya zorlanan takip alacaklısının haksız ve kötüniyetli olması halinde tazminata hükmedilebileceğinin düzenlendiği, T.C.

Konya. İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı icra dosyasında yer alan ödeme emrinin incelenmesinde ... ... Ltd. Şti'nin borçlu ya da alacaklı olarak takipte herhangi bir sıfatı bulunmadığı dolayısıyla ... ... Ltd. Şti tarafından başlatılan bir takip bulunmadığı görülmekle davacıların kötüniyet tazminat talebinin bu davalı yönüyle reddine karar verilmiştir.

8.Her ne kadar davalılar ... .... Ltd. Şti tarafından yasal süresi içerisinde haksız dava nedeniyle 2004 Sayılı İcra ve İflas Kanunumuzun 72/4 maddesi gereğince tazminat talep edilmiş ise de yukarıda detayı verilen T.C. Yargıtay 13. Hukuk Dairesinin 23/01/2019 Tarih ve ... Esas-... Karar sayılı ilamı ve amir kanun hükmü nazara alındığında somut olayda icra takibi Mahkememizce tedbiren durdurulmadığından davalıların tazminat isteminin de reddine karar verilerek Mahkememizde oluşan vicdani kanaatin tezahürü olarak aşağıdaki hükümler tesis edilmiştir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Katip Hakim ...