Konya 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/538 K.2025/367

T.C. KONYA . ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: ... Esas - ... T.C.

KONYA TÜRK MİLLETİ ADINA

. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO

KARAR NO

HAKİM

KATİP

ASIL DAVADA

DAVACI

VEKİLİ

DAVALI

VEKİLİ

DAVA

Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ

MAHKEMEMİZ DOSYASIYLA BİRLEŞEN YİNE MAHKEMEMİZİN ... ESAS SAYILI DOSYASINDA

DAVACI

VEKİLİ

DAVALI

VEKİLİ

DAVA TARİHİ

KARAR TARİHİ

KARAR YAZMA TARİHİ

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Asıl davada davacı vekilinin mahkememize sunmuş olduğu dava dilekçesinde özetle. Davacı ile davalı şirketin, davalının maliki olduğu Konya İli, ...

İlçesi, ... pafta, ... ada, ... parselde kain taşınmaz üzerine yapılacak otel-restoran-petrol binası inşaat projesi ve üç boyutlu görselleştirme, video animasyon ve render işleri için KDV Hariç 423.000 TL (KDV Dahil 499,140,00 TL) bedel üzerinden mimari proje hizmeti için anlaşmaya varmdıklarını, taraflarıh arasında yapılan sözleşme kapsamında davacının üzerine düşen tüm yükümlülükleri yerine getirdiğini, davalı firmanın talep ve beklentileri doğrultusunda yapı ruhsatı alınabilmesi için gerekli mimari proje, elektrik tesisat ve telekom projesi, aplikasyon projesi,

mekanik tesisat projesi ve statik projeler davacı firma ve beraber çalıştığı mühendisler tarafından hazırlanarak ilgili Belediyeye onaylatıldığını ve yapı ruhsatları alındığını, davacının yüklenmiş olduğu edimleri eksiksiz bir şekilde yerine getirmiş olmasına rağmen;

en geç yapı ruhsat tarihinde ödeneceği kararlaştırılan işlerin bedelinin ödenmediğini, davacı firmanın bugüne kadar çeşitli bahanelerle oyalandığını, parça parça toplamda sadece 45.000 TL'lik bir ödeme alabildiğini, yapılan işlerin bakiye bedeli olan KDV Dahil 454,140,00 TL'nin ödenmemesi sebebiyle ülkedeki ekonomik gelişmeler ve paranın değer kaybı da göz önüne alındığında davacıyı oldukça büyük zarara uğradığını, bunun üzerine davalıya, bakiye ödemenin yapılması hususunda Konya.

Noterliği'nin 09.05.2022 tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesi keşide edildiği ve davalı tarafından olumlu bir cevap verilmediğini, davalı firmanın bu süreçteki tutumu da göz önüne alınarak mal varlığını kaçırma amacıyla devretmesi ve dava sonuçlanınca alacağın tahsil imkanının ortadan kalkma ihtimaline binaen, telafisi güç zararların ortaya çıkmaması için, davalının taşınır ve taşınmaz malları ile üçüncü kişilerdeki hak ve alacakları üzerine ihtiyati haciz konulmasını talep ettikleri gibi nedenlerle telafisi güç zararların ortaya çıkmaması için,

davalının taşınır ve taşınmaz malları ile üçüncü kişilerdeki hak ve alacakları üzerine ihtiyati haciz konulmasını, sözleşme kapsamında yapılan işlerin bedelinden şimdilik 50.000,00 TL'nin işleyecek en yüksek ticari faiziyle birlikte davalı firmadan tahsili ile davacı firmaya ödenmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Asıl davada davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; ödemezlik defi'nde bulunduklarını, davalı şirketin, maliki olduğu Konya İli, ... İlçesi, ... Mahallesi, ... Mevkii, ... Ada, ...

Parselde kaim 7014 m² büyüklüğündeki arsada, 2019 yılı Tarım ve Kırsal Kalkınmayı Destekleme Kurumu (TKDK)/IPARD Programı'nın Kırsal Turizmi Destekleme başlığında, Otel ve Restoran Yapım Projelerine verilecek destekten yararlanmak için sunulacak projenin hazırlanması hususunda -benzer projelerde uzman olduğunu beyan eden- davacı şirket ile Mimari, Statik ve Mekanik Projeler, Elektrik Projeleri ve İç-DIş Render/Görsel Animasyonlar için toplam 75.000,00-TL bedelle anlaştıklarını, davacı şirket tarafından hazırlanan projelerle 27.08.2019 tarihinde TKDK Konya İl Koordinatörlüğü'ne -İl Kodu 42, Tedbir 302, Sektör 4, Alt-Sektör 4,

Başvuru Sıra No. ... , Ay-Yıl 0819 olan- başvuru yapıldığını, ilgili başvuru üzerine, davalı şirkete iletilen 23.12.2019 tarihli ve ...

E... sayılı yazıda, Kurum'ca yapılan kontroller sonucunda başvuru paketinde bazı eksikliklerin tespit edildiği ve bunların 10 iş günü içerisinde giderilmesi gerektiğinin bildirildiğini, ancak davacının kusurlu -projeye ait olması gereken emsal ve inşaat alanlarını yanlış kullanması- ifasından kaynaklanan bu eksiklikler nedeniyle proje, davacının -yeni TKDK/IPARD çağrı döneminde bu eksiklikleri giderip yeniden başvuru yapılması- istemi üzerine ekonomik nedenler sebep gösterilerek 14.01.2020 tarihinde davalı şirketçe geri çekilmek zorunda kalındığını,

davacı şirketin ifası ayıplı olduğundan davalı şirketin bu sebeple oldukça büyük bir zarara uğradığı gibi nedenlerle haksız davanın reddini, her türlü yargılama harç ve giderleri ile vekalet ücretinin karşı yan üzerine yükletilmesini talep etmiştir.

Birleşen dosyada davacı vekilinin dava dilekçesinde özetle. Daha evvel davalı ... Ticaret Ltd. Şti. ("...") tarafından müvekkil ... Ticaret Ltd. Şti. ("... ") aleyhinde Konya. Asliye Ticaret Mahkemesi'nde ...

E. sayısı ile görülen dava açıldığını, ... şirketinin iddialarının hiçbir şekilde gerçeği yansıtmadığını, bahse konu davanın konusu olan uyuşmazlıkta zarar gören ve mağdur olan asıl tarafın müvekkilinin olması nedeni ile müvekkili adına işbu davanın açılmasının zaruretinin hasıl olduğunu, davalı şirketin edimini gereği gibi ifa etmediğini, davalı şirketin ayıplı ifası dolayısıyla müvekkili şirketin, oldukça büyük bir zarara uğradığını,

bu nedenlerle fazlaya ilişkin her türlü talep ve dava hakları saklı kalmak kaydıyla müvekkilinin zararının değerinin tam ve kesin olarak belirlenebilmesinin mümkün olduğu anda arttırılmak üzere şimdilik 5.000,00TL'nin ticari faizi ile birlikte davalı şirketten tahsilini, konusu ve tarafları aynı olduğundan, huzurda görülmekte olan işbu davanın Konya. Asliye Ticaret Mahkemesi'nde ...

E. sayısı ile görülen dosya ile birleştirilmesine, her türlü yargılama harç ve giderleri ile vekalet ücretinin karşı yan üzerine yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Birleşen dosyada davalı vekilinin cevap dilekçesinde özetle;Davacı tarafça davanın yasaya aykırı şekilde belirsiz alacak davası olarak açılması sonucu dava değeri eksik ve hatalı gösterildiğinden, asıl dava değeri üzerinden yatırılması gereken nispi harç yatırılmamış olduğundan davacı tarafından belirtilen harca esas değerden fazlası için alacak talebinde bulunulamayacağından fazlaya dair talebin reddini, mahkeme aksi kanaatte ise;

muvafakatlerinin bulunmadığını beyan etmekle harç eksiğinin tamamlatılması için davacıya süre verilmesini, aksi halde dosyanın işlemden kaldırılmasını ve süresi içinde harç ikmaliyle yenilenme yapılmadığı takdirde davanın açılmamış sayılmasına karar verilmesini talep ettiklerini, dava yasal süresi geçtikten sonra açıldığını, sürenin aşımı dolayısıyla yasal süresinde açılmayan ve zamanaşımına uğrayan davanın reddinin gerektiğini, kesin yetki kuralının bulunup bulunmadığı,

mahkemenin görevli olup olmadığından dava şartı yokluğundan davanın usulden reddine karar verilmesini talep ettiğini, davacı tarafın dava dilekçesinde maliki oldukları Konya İli, ... İlçesi, ... Mah. ... Mevkii, ... Ada, ...

Parselde kain taşınmaz üzerine IPARD Programı'nın Kırsal Turizmi Destekleme başlığında, Otel ve Restoran Yapım Projelerine verilecek destekten yararlanmak için sunulacak projenin hazırlanması hususunda davalı şirket ile Mimari, Statik ve Mekanik Projeler, Elektrik Projeleri ve İç-DIş Render/Görsel Animasyonlar için toplam 75.000,00-TL bedelle anlaşıldığının iddiasının kabulünün mümkün olmadığını, davacı şirket ile maliki olduğu Konya İli, ...

İlçesi, ... pafta, ... ada, ... parselde kain taşınmaz üzerine yapılacak otel-restoran-petrol binası inşaat projesi ve üç boyutlu görselleştirme, video animasyon ve render işleri için KDV Hariç 423.000 TL (KDV Dahil 499,140,00 TL) bedel üzerinden mimari proje hizmeti için anlaşmaya vardıklarını, taraflar arasında yapılan sözleşme kapsamında müvekkilinin üzerine düşen tüm yükümlülükleri yerine getirdiğini, davalı firmanın talep ve beklentileri doğrultusunda yapı ruhsatı alınabilmesi için gerekli mimari proje, elektrik tesisat ve telekom projesi, aplikasyon projesi,

mekanik tesisat projesi ve statik projeler firma ve beraber çalıştığı mühendisler tarafından hazırlanarak ilgili Belediyeye onaylatıldığını ve yapı ruhsatları alındığını, müvekkili firmanın dizayn ettiği projeye ilişkin idareden yapı ruhsatlarını almasıyla beraber ülkemizdeki mimari yönetmelik ve standartlara uygun bir iş yaptığı hususu da sübut bulduğunu, davacı firmanın müvekkili tarafından hazırlanan proje ile TKDK destek programına başvurması,

destek alıp alamaması tamamen kendi tasarrufu olup, bu hususla ilgili olarak müvekkili firmaya herhangi bir kusurun atfedilmesinin hukuken mümkün olmadığını, usule ve yasaya aykırı olarak açılan birleşen dosya davacısının haksız davasının öncelikle usulden, mahkeme aksi kanaatte olur ise esastan reddini, yargılama giderleriyle vekalet ücretinin davacıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

ÇEKİŞMELİ HUSUSLAR, TOPLANAN DELİLLER, DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Taraflar arasındaki uyuşmazlığın davacı ile davalının maliki olduğu Konya ili ... ilçesi ... Pafta ... Ada ... Parselde kain taşınmaz üzerine yapılacak olan otel, restorant, petrol binası inşaat binası ve üç boyutlu görselleştirme video animasyon ve render işleri için yapılan anlaşma doğrultusunda davacının davalıdan herhangi bir alacağının olup olmadığı hususunda olduğu görülmüştür.

... Tapu Müdürlüğüne, ... İmar ve Şehircilik Müdürlüğüne, İnşaat Mühendisleri Odasına, Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliğine, Makine Mühendisleri Odasına ve Harita ve Kadastro Mühendisleri Odasına yazılan müzekkerelere cevap verilmiş olduğu görülmüştür.

Mahkememizin 29/12/2022 tarihli duruşmasının 8 numaralı ara kararı gereğince dosya bilirkişiye tevdi edilmiştir.

Mahkememize sunulan 05/07/2023 tarihli bilirkişi raporunda özetle; davacı şirket ve davalı şirketin ticari defterlerinin TTK'na göre usulüne uygun olarak tutulduğu, açılış ve kapanış tasdiklerinin süresinde notere yaptırıldığı, davacı ve davalı şirketin 2021-2022 dönemine ait yevmiye defteri, kebir ve envanter defterlerinin usulüne uygun olarak bilgisayar ortamında işlenmiş olduğu, defterler üzerinde herhangi bir silinti, kazıntı ve karalamanın bulunmadığı,

taraflarca dava konusu ticari ilişkiye dayalı olarak birbirlerine herhangi bir fatura düzenlenmedikleri, davalı ve davacının ticari defter kayıtlarına göre dava konusu veya dava dışı birbirlerine herhangi bir ödemenin yapılmadığı, taraflar arası borç ve alacak yönünden cari hesap kaydının bulunmadığı, tarafların ticari defterlerinde aralarında ticari ilişkiyi gösterir herhangi bir muhasebe kaydının olmadığı kanaatini bildirir rapor sunulmuş olduğu görülmüştür.

Mahkememizin 09/11/2023 tarihli duruşmasının 2 numaralı ara kararı gereğince dosyanın bilirkişi heyetine tevdine karar verilmiştir.

Mahkememize sunulan 15/04/2024 tarihli heyet bilirkişi raporunda özetle; asıl dosya ve birleşen dosya içerisinde davacı ve davalıya ait yazılı sözleşmeye rastlanılmadığı, asıl dosya ve birleşen dosya dava dilekçeleri ve cevap dilekçelerinde taraflar arasında sözlü olarak anlaşma yapıldığı, bu konuda herhangi bir ihtilafın bulunmadığı, ihtilaf konusu yapılan işe karşılık ödenmesi gereken hizmet bedeli olduğu, tüm meslek odalarının 2020 yılı itibariyle belirlediği asgari tavsiye edilen proje hizmet bedelleri toplamı 283.369,85 TL + KDV olduğu,

bu bedel üzerinden dava konusu işin proje hizmetinin yapılabileceği, RENDER hizmeti için Konya Mimarlar odasının herhangi bir fiyat tespitlerinin bulunmadığı, yapılan piyasa araştırmasına göre dava konusu işin 2020 yılı itibariyle render hizmet bedelinin 30.000,00TL + KDV olacağı, asıl dava davacısı ....

LTD ŞTİ'nin dava konusu projeleri ve render hizmetinin %100 tamamlandığı, yapı ruhsatlarının alındığı ancak ayıplı çizim ve hesaplarının bulunduğu, rapor içeriğinde belirtildiği üzere projeyi yapan firmanın arsanın yüz ölçümünün projeye yanlış girilerek, bu yüz ölçüm üzerinden hesaplanan kriterlere göre projelendirme yapılması, dış perde duvar kalınlıklarının minimum 20 cm olarak alınmamasının açıklı ayıp imalat olarak değerlendirildiği, ancak proje eserinin meydana getirilmesi işinin gerçekleştirilmiş olduğu,

açık ayıplı çizimlerin ve hesapların düzeltilmesi için toplam proje bedeli üzerinde %25 kesinti yapılması gerektiği, birleşen dosya davacısı arsa sahibinin, projeler onaylanmadan, yapı ruhsat alınmadan önce edimleri tam olarak yerine getirmesi gerektiği, proje desteği alacağı kurumdan şartları öğrenmesi gerektiği, bu şartlar doğrultusunda projelerin talep etmesi gerektiği bu nedenle kurumların talep ettiği proje esasları ile proje çözüm tekniği yönüyle aslı dosya davalısı birleşen dosya davacısının iddia ettiği zararları talep etmesinin mümkün olmadığı, asıl dosya davacısı .....

LTD ŞTİ'nin yaptığı proje hizmet bedeli 242.527,39 TL + 43.654,93(KDV)=286.182,32TL olduğu, asıl dosya davacısının davalıdan proje hizmet bedeli olarak 45.000,00TL alındığı beyanına göre 286.182,32TL-45.000,00TL=241.182,32 TL (KDV Dahil ) alacağın bulunduğu görüş ve kanaatini bildirir rapor sunulduğu görülmüştür.

Mahkememizin 07/11/2024 tarihli duruşmasının 1 numaralı ara kararı gereğince dosyanın ek rapor sunulması için bilirkişi heyetine tevdine karar verilmiştir.

Mahkememize sunulan 25/12/2024 tarihli ek bilirkişi raporunda özetle; kök rapordaki değerlendirmeler de herhangi bir değişikliğin bulunmadığı görüş ve kanaatini bildirir rapor sunulduğu görülmüştür.

Asıl dava, davacı ile davalının maliki olduğu Konya ili ... ilçesi ... Pafta ... Ada ... Parselde kain taşınmaz üzerine yapılacak olan otel, restorant, petrol binası inşaat binası ve üç boyutlu görselleştirme video animasyon ve render işleri için yapılan anlaşma doğrultusunda davacının yaptığı işlerin karşılığında ödenmesi gereken bedelin eksik ödendiği iddiasına dayalı bir tazminat davasıdır. Kısaca, eser sözleşmesinden kaynaklanan bakiye iş bedelinin tahsili istemine ilişkindir.

Birleşen dava da, taraflar arasındaki bu sözleşme uyarınca edimini gereği gibi yerine getirmeyen davalı yüklenicinin, davacıda oluşan zararı tazminine ilişkindir.

Kural olarak, eser sözleşmesi, zorunlu şekil koşuluna bağlı değildir.

6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 200 ve izleyen maddeleri gereğince talep edilen alacağın miktarına göre taraflar arasındaki akdi ilişkinin varlığının; başka bir anlatımla eser sözleşmesi yapılmış olduğunun davacı tarafından yazılı delille kanıtlanması zorunludur.

Taraflar arasında bir kısım işlerin yapılmasına ilişkin sözlü olarak anlaşma yapıldığı sabit olmakla birlikte sözleşmenin kapsamı, tarafların üzerine düşen edimlerin neler olduğu ve hangi edimlerin yerine ne miktarda getirildiği hususlarında uyuşmazlık bulunmaktadır.

Taraflar arasında düzenlenen yazılı bir sözleşmeye rastlanılmadığı, asıl dosya ve birleşen dosya dava dilekçeleri ve cevap dilekçelerinde taraflar arasında sözlü olarak anlaşma yapıldığının sabit olduğu, bu konuda herhangi bir ihtilafın bulunmadığı açıktır.

Tüm dosya kapsamına, taraf beyanlarına ve toplanan bilgi ve belgelere göre taraflar arasında, davalının maliki olduğu Konya ili ... ilçesi ... Pafta ... Ada ... Parselde kain taşınmaz üzerine yapılacak olan otel, restorant, petrol binası inşaat binası ve üç boyutlu görselleştirme video animasyon ve render işleri için anlaşma yapıldığı anlaşılmıştır.

Bundan sonraki ihtilaf konusu yapılan işe karşılık ödenmesi gereken bedelin ne olduğudur. İşin hangi bedel karşılığında yapılacağı dosya kapsamından anlaşılamamıştır.

Eser sözleşmesi kapsamında iş bedelinde uyuşmazlık bulunması halinde, iş bedelinin TBK'nın 481. Maddesi gereğince, eserin yapıldığı yer ve tarihteki yerel serbest piyasa rayiçleri esas alınarak belirlenmesi yasa ve Yargıtay Yüksek . H.D'nin istikrar kararının uygulamaları gereği zorunludur.

Bu nedenle yapılan araştırmalar neticesinde tüm meslek odalarının 2020 yılı itibariyle belirlediği asgari tavsiye edilen proje hizmet bedelleri toplamı 283.369,85 TL + KDV olduğu, bu bedel üzerinden dava konusu işin proje hizmetinin yapılabileceği, RENDER hizmeti için Konya Mimarlar odasının herhangi bir fiyat tespitlerinin bulunmadığı, yapılan piyasa araştırmasına göre dava konusu işin 2020 yılı itibariyle render hizmet bedelinin 30.000,00TL + KDV olacağı belirlenmiştir.

6098 sayılı TBK 'nun 479. Maddesinde eser sözleşmesinde iş sahibinin edimini oluşturan iş bedelinin muacceliyeti teslim şartına bağlanmıştır.

Eser sözleşmesi yüklenicinin bir eser meydana getirmeyi iş sahibinin de bunun karşılığında bir bedel ödemeyi üstlendiği sözleşmelerden olup yüklenici teslimi, iş sahibi de ödemeyi kanıtlamakla yükümlüdür (TBK 470 vd. md).

Somut olayda asıl dava davacısı ....

LTD ŞTİ'nin edimini üstlendiği dava konusu projeleri ve render hizmetinin %100 tamamlandığı, yapı ruhsatlarının alındığı ancak ayıplı çizim ve hesaplarının bulunduğu, rapor içeriğinde belirtildiği üzere projeyi yapan firmanın arsanın yüz ölçümünün projeye yanlış girilerek, bu yüz ölçüm üzerinden hesaplanan kriterlere göre projelendirme yapılması, dış perde duvar kalınlıklarının minimum 20 cm olarak alınmamasının açıklı ayıp imalat olarak değerlendirildiği, ancak proje eserinin meydana getirilmesi işinin gerçekleştirilmiş olduğu,

açık ayıplı çizimlerin ve hesapların düzeltilmesi için toplam proje bedeli üzerinde %25 kesinti yapılması gerektiği, birleşen dosya davacısı arsa sahibinin, projeler onaylanmadan, yapı ruhsat alınmadan önce edimleri tam olarak yerine getirmesi gerektiği, proje desteği alacağı kurumdan şartları öğrenmesi gerektiği, bu şartlar doğrultusunda projelerin gerçekleşmesini talep etmesi gerektiği, projeyi yapacak firmayla bu şartların yer aldığı hususları içeren yazılı sözleşme yapması gerektiği,

bu nedenle kurumların talep ettiği proje esasları ile proje çözüm tekniği yönüyle asıl dosya davalısı birleşen dosya davacısının iddia ettiği zararları talep etmesinin mümkün olmadığı, asıl dosya davacısı .....

LTD ŞTİ'nin yaptığı proje hizmet bedelinin 242.527,39 TL + 43.654,93(KDV)=286.182,32TL olduğu, asıl dosya davacısının davalıdan proje hizmet bedeli olarak 45.000,00TL alındığı beyanına göre 286.182,32TL-45.000,00TL=241.182,32 TL (KDV Dahil ) alacağın bulunduğu değerlendirilmekle asıl davanın kabulüne, karşı davanın reddine dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.

Dava konusu miktarın ıslah yoluyla arttırıldığı dilekçede iş sahibinin temerrüde düşürüldüğü tarihten itibaren faiz talep edilmekle dosyada bulunan ihtarnameye göre karar verilmiştir.

Katip Hakim