Konya 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/218 K.2024/367

Konya . Asliye Hukuk Mahkemesinin 27/12/2022 tarih ve ... Esas, ... Karar sayılı ilamıyla görevsizlik verilerek dava dosyası Mahkememize gönderilmiş olup, Mahkememizin iş bu esas sırasına kaydı yapılan Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekilinin Mahkememize sunmuş olduğu dava dilekçesinde özetle; davalı tarafından müvekkili aleyhine Konya .İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyası ile "Kambiyo Senetlerine Özgü Haciz Yolu" ile icra takibi başlatıldığını, kambiyo vasfına haiz olmayan bono ile müvekkili aleyhine başlatılan Konya .İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyasının iptali ile müvekkilin söz konusu dosyadan borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini, Konya .İcra Müdürlüğü'nün ...

Esas sayılı dosya dayanağı bonoda iki ayrı vade bulunması nedeniyle kambiyo vasfını kaybetmiş olmasına rağmen "Kambiyo Senetlerine Özgü Haciz Yolu" ile başlatılan takibin iptali ve müvekkilin söz konusu dosyadan borçlu olmadığına, davalının %20'den aşağı olmamak üzere müvekkiline kötü niyet tazminatı ödemeye mahkum edilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekilinin cevap dilekçesinde özetle; Kambiyo senetlerinden kaynaklı menfi tespit davasında görevli mahkemenin asliye ticaret mahkemesi olduğunu,senet metninde bulunan imza ile ilgili olarak davacı hakkında imza incelemesi yaptırılmasını, itiraza konu kıymetli evrak bono vasfını yitirmiş evrak olmayıp halen derdest bir icra dosyasına konu edilmediğini, iş bu sebeple söz konusu davanın öncelikle görev yönünden, Mahkeme aksi kanaatte ise esastan reddini talep etmiştir.

ÇEKİŞMELİ HUSUSLAR, TOPLANAN DELİLLER, DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, icra takibine konu senetten dolayı borçlu bulunulmadığının tespiti istemine ilişkin İcra ve İflas Kanunun 72. Maddesine dayalı menfi tespit davasıdır.

Davacı Konya . İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı dosyasındaki kambiyo senetlerine özgü haciz yoluyla takip dosyasındaki takibe konu 06/10/2020 düzenleme tarihli, 15/11/2020 ve onbir kasım 2020 tarihi olmak üzere 2 ayrı vade tarihli 45.000,00 TL bedelli bonoda iki ayrı vade tarihi bulunduğunu ve iki ayrı vade bulunması nedeniyle senedin kambiyo senedi vasfında olmadığını, senedin tanzim tarihinde oynama olduğunu, bu nedenlerle söz konusu senetten dolayı kambiyo senetlerine özgü haciz yoluyla hakkında başlatılan icra dosyasında davalıya borçlu olmadığının tespitini talep etmektedir.

Menfi tesbit ve istirdat davaları:

Madde 72 – (Değişik: 18/2/1965-538/43 md.)

"Borçlu, icra takibinden önce veya takip sırasında borçlu bulunmadığını ispat için menfi tesbit davası açabilir.

İcra takibinden önce açılan menfi tesbit davasına bakan mahkeme, talep üzerine alacağın yüzde onbeşinden aşağı olmamak üzere gösterilecek teminat mukabilinde, icra takibinin durdu-rulması hakkında ihtiyati tedbir kararı verebilir.İcra takibinden sonra açılan menfi tesbit davasında ihtiyati tedbir yolu ile takibin durdu-rulmasına karar verilemez.

Ancak, borçlu gecikmeden doğan zararları karşılamak ve alacağın yüzde onbeşinden aşağı olmamak üzere göstereceği teminat karşılığında, mahkemeden ihtiyati tedbir yoluyle icra veznesindeki paranın alacaklıya verilmemesini istiyebilir.(Değişik: 9/11/1988-3494/6 md.) Dava alacaklı lehine neticelenirse ihtiyati tedbir kararı kalkar.

Buna dair hükmün kesinleşmesi halinde alacaklı ihtiyati tedbir dolayısıyla alacağını geç almış bulunmaktan doğan zararlarını gösterilen teminattan alır. Alacaklının uğradığı zarar aynı davada takdir olunarak karara bağlanır. Bu zarar herhalde yüzde yirmiden aşağı tayin edilemez. (1)(Değişik: 9/11/1988-3494/6 md.) Dava borçlu lehine hükme bağlanırsa derhal takip durur.

İlamın kesinleşmesi üzerine münderecatına göre ve ayrıca hükme hacet kalmadan icra kısmen veya tamamen eski hale iade edilir. Borçluyu menfi tespit davası açmaya zorlayan takibin haksız ve kötü niyetli olduğu anlaşılırşa, talebi üzerine, borçlunun dava sebebi ile uğradığı zararın da alacaklıdan tahsiline karar verilir. Takdir edilecek zarar, haksızlığı anlaşılan takip konusu alacağın yüzde yirmisinden aşağı olamaz.

(1)Borçlu, menfi tesbit davası zımmında tedbir kararı almamış ve borç da ödenmiş olursa, davaya istirdat davası olarak devam edilir.Takibe itiraz etmemiş veya itirazının kaldırılmış olması yüzünden borçlu olmadığı bir pa-rayı tamamen ödemek mecburiyetinde kalan şahıs, ödediği tarihten itibaren bir sene içinde, umu-mi hükümler dairesinde mahkemeye başvurarak paranın geriye alınmasını istiyebilir.Menfi tesbit ve istirdat davaları, takibi yapan icra dairesinin bulunduğu yer mahkemesinde açılabileceği gibi, davalının yerleşim yeri mahkemesinde de açılabilir.

Davacı istirdat davasında yalnız paranın verilmesi lazım gelmediğini ispata mecburdur. "hükümleri bulunmaktadır.

Mahkememizce davaya konu icra dosyası, davaya konu senet-bono ve ilgili evraklar UYAP üzerinden dosya arasına alınmıştır.

Konya . İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı dosyasındaki kambiyo senetlerine özgü haciz yoluyla takip dosyasındaki takibe konu 06/10/2020 düzenleme tarihli, 15/11/2020 ve onbir kasım 2020 tarihi olmak üzere 2 ayrı vade tarihli 45.000,00 TL bedelli bonodan kaynaklı olarak davalı tarafından davacı aleyhine icra takibi başlatıldığı anlaşılmıştır.

Poliçe ve bonolar hakkında (TTK m. 778/1-b atfıyla 703/1) uygulanan TTK m.703 uyarınca dört çeşit vade vardır. Bunlar; görüldüğünde, görüldükten belirli bir süre sonra, düzenlenme gününden belirli bir süre sonra, belirli bir günde ödenmek üzere tayin edilen vadedir. Bu dört çeşit vade dışında yazılan ya da birbirini takip eden çeşitli vadeleri gösteren kambiyo senedi batıl sayılmıştır (TTK m. 703/2)

Kambiyo senetlerinde vadenin tekliği prensibi geçerlidir. Bir kambiyo senedi olan bono birden fazla vade içeremez. Bonoda borçlunun imzasının kapsadığı alan içerisinde yalnız bir adet vade bulunmalıdır. Türk Ticaret Kanunu'nun bonoda, bedelinin hem yazı hem rakamla gösterilmesi ve iki bedel arasında fark bulunması durumunda yazı ile gösterilen bedelin üstün tutulacağına ilişkin düzenlemesi (TTK m. 676/1, 778/2-c) vade hususunda geçerli değildir ve kıyasen de olsa uygulanması mümkün değildir. Dolayısıyla poliçe ve bono üzerinde biri yazı biri rakam ile iki farklı vadenin yer alması durumunda senet kambiyo senedi olarak hüküm ifade etmez.

Yargıtay . Hukuk Dairesinin ... E., ... K. Sayılı ilamında; " Takip dayanağı senet üzerinde rakamla ve yazıyla farklı vadeler bulunmaktadır. İki vadeli bu senet bono niteliğinde değildir. Bu durum karşısında kambiyo senetlerine mahsus yolla yapılan icra takibinin re'sen iptaline karar verilmesi gerekir" denilmiştir.

Bono üzerinde iki farklı vadenin yer alması durumunu Yargıtay, somut olayın özelliklerine göre ele almakta ve çözüm getirmektedir. Yüksek Mahkeme, somut olayın özelliklerini göz önünde bulundurmakta ve ikinci vade tarihi olarak sehven senedin keşide tarihinin yazılmış olduğu duraksamaya yer vermeyecek kadar açıksa, senedin geçersizliğine karar vermemektedir.

Samsun Bölge Adliye Mahkemesi. Hukuk Dairesi 'nin 26.03.2024 tarihli, ... Esas, ... Karar sayılı ilamında;"....

Yerel Mahkeme tarafından toplanması gerekli tüm delillerin toplandığı, usulünce tartışıldığı, yargılamaya konu icra takibinin kambiyo senetlerine mahsus haciz yolu ile icra takibi olduğu, takibe konu senette iki ayrı vade bulunması sebebiyle 6102 sayılı TTK'nın 703/2. ve 778. maddesi uyarınca senedin batıl olduğu, batıl kambiyo senedine dayalı olarak davacılar hakkında kambiyo takibi yapılamayacağı, Yerel Mahkeme tarafından verilen kararın kambiyo senedinin şekle sıkı sıkıya bağlı olması kuralına dayandığı ve akdi ilişkiye yönelik bir karar olmadığı, verilen kararın usul ve yasaya uygun olduğu, gerekçede hata edilmediği,

davalı vekilinin istinaf sebeplerinin yerinde olmadığı anlaşılmakla, davalı vekilinin istinaf kanun yolu başvurusunun 6100 sayılı HMK'nın 353/(1)-b-1. maddesi gereğince esastan reddine karar vermek gerekmiştir" denilmiştir.

Dava, cevap, cevabi yazılar , yukarıda yer alan Yüksek yargı içtihatları , ilgili kanun

hükümleri ve tüm dosya kapsamı hep birlikte değerlendirildiğinde dikkate alındığında ; davalı tarafından davacı hakkında Konya. İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı dosyası ile kambiyo senetlerine özgü haciz yoluyla 06/10/2020 düzenleme tarihli, 15/11/2020 ve onbir kasım 2020 tarihi olmak üzere 2 ayrı vade tarihli 45.000,00 TL bedelli bonodan kaynaklı olarak ivra takibi başlatıldığı anlaşılmakla ; dava konusu ve takibe dayanak bono üzerinde yapılan incelemede.

15/11/2020 ve onbir kasım 2020 tarihi şeklinde yazılan 2 ayrı vade tarihi bulunduğu ve bu kapsamda TTK madde 778/1-b hükmü gereği ve TTK madde 703/2 hükmü "Vadesi başka şekilde yazılan veya birbirini takip eden çeşitli vadeleri gösteren poliçeler batıldır." uyarınca ve Yargıtay içtihatlarına göre.

2 ayrı vade tarihi içeren ve birbirini takip eden vadeleri gösteren davaya konu bononun batıl olduğu ve bononun kambiyo senedi vasfında olmadığı dolayısıyla dava konusu bonoya dayalı olarak kambiyo senetlerine mahsus haciz yoluyla icra takibi yapılamayacağı anlaşıldığından ;Konya.

İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı takip dosyasında takibe konu olan 06/10/2020 düzenleme tarihli, 15/11/2020 ve onbir kasım 2020 tarihi olmak üzere 2 ayrı vade tarihli 45.000,00 TL bedelli bono açısından davacının davalıya borçlu olmadığının tespitine,

davaya konu senedin şekil kurallarına aykırılığı nedeniyle kambiyo vasfında olmaması nedeniyle kambiyo senetlerine özgü takip yapılamayacağı gerekçesiyle yani kanuni şekle aykırılık sebebiyle senedin geçersiz olduğuna karar verildiği ancak senede bağlı olarak asıl borç ilişkisi bulunup bulunmadığı hususunda kesin bir delilin bulunmadığı dolayısıyla davalının icra takibi başlatmakta kötü niyetli olduğu hususu sabit olmadığı anlaşıldığından kötü niyet tazminatına hükmedilmesine yer olmadığına dair karar verilmiştir.

Ayrıca ; söz konusu menfi tespit davasının değere bağlı dava olduğu hususu ve kabul kararı verilmiş olması hususu dikkate alınarak ; Harçlar kanunu ve tarifesine göre kabul edilen değer üzerinden binde 68,31 oranında nispi harca ve karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT hükümlerine göre davanın kabulü nedeniyle kabul edilen değer üzerinden davacı lehine nispi vekalet ücretine ve kabul kararı verilmiş olması nedeniyle yargılama giderinin davalı üzerinde bırakılmasına hükmedilmiştir.

Katip ... Hakim ...