Konya 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/698 K.2024/63

T.C. KONYA . ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: ... Esas - ... T.C.

KONYA

. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TÜRK MİLLETİ ADINA

GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO

KARAR NO

BAŞKAN

ÜYE

ÜYE

KATİP

DAVACI

VEKİLİ

DAVALI

DAVA

Kooperatifin Dağılması İstemli

DAVA TARİHİ

KARAR TARİHİ

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH

Mahkememizde görülmekte olan davanın yapılan açık yargılaması sonunda,

HEYETİMİZCE GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ

TALEP

Davacı vekili mahkememize vermiş olduğu 10/11/2023 tarihli dava dilekçesinde özetle; davalı ...

Kalkınma Kooperatifinin 25/06/2004 tarihinde tescil edildiğini, 08/07/2004 tarih ve 6088 sayılı ilan ile faaliyetine başladığını, davalı kooperatifin en son olağan kurulu toplantısının 19/06/2019 tarihinde yapıldığını, bu tarihten sonra hiç olağan genel kurul yapılmadığını, 1163 sayılı Kooperatifler Kanunu'nun 81/6.maddesi uyarınca üç yıl üst üste genel kurul yapmayan davalı kooperatif dağılmış olsa bile bu durumun kooperatifin tasfiye edilip sicilden silindiği anlamına gelmediğini beyanla davalı kooperatifin münfesih olduğunun tespiti ile masrafların davalı kooperatif mal varlığından karşılanmak üzere tasfiye memuru atanmasına,

659 sayılı KHK'nin 6/2 ve 14/1 maddeleri gereğince yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalıya usulüne uygun yapılan tebligata rağmen dosyaya cevap dilekçesi sunulmadığı anlaşılmıştır.

DELİLLER

Mahkememizce.

Konya İl Tarım Müdürlüğünden davalı kooperatifin yapılmış son üç genel kurul toplantısına ilişkin genel kurul toplantı tutanaklarının tasdikli örnekleri ve en son ne zaman genel kurul toplantısı yapıldığının ve hangi yıl veya yıllarda genel kurul toplantılarına ilişkin tüm bilgi ve belgeler, Akşehir Ticaret Sicili Müdürlüğünden davalı kooperatife ait tüm bilgi ve belgeler celp edilmiş, tasfiye memuru adaylarının nüfus ve sabıka kayıtları dosya arasına alınmış, tasfiye memuru adaylarına tasfiye memuru olmalarına engel bir halleri varsa duruşma gün ve saatine kadar dosyaya bildirmeleri,

aksi takdirde kendilerinin davalı kooperatife tasfiye memuru olarak atanmalarına karar verilebileceğinin ihtarlı çıkılan tebligatların usulünce tebliğ edildiği anlaşılmış, tasfiye memuru adaylarının duruşmada beyanları alınmış, dosya arasındaki tüm kayıt ve belgeler incelenmiştir.

Tasfiye memuru adayları ... , ... ve ... duruşmadaki beyanlarında; " Dava konusu kooperatifin son yöneticileri arasındayım, kooperatif 2004 yılından itibaren faaliyeti yoktur, biz 22/12/2023 tarihinde genel kurulu toplayarak tasfiye konusunda karar aldık, davanın açılmasında bir kusurumuz yoktur," şeklinde beyanda bulunmuşlardır.

Akşehir Ticaret Sicil Müdürlüğünün 06/02/2024 tarihli yazıları ile; davaya konu Yaşarlar Köyü Tarımsal Kalkınma Kooperatifi'nin Akşehir . Noterliğinin 27/12/2023 tarih ve ... yevmiye sayılı tasdikli 22/12/2023 tarihli genel kurul toplantısı ile 4 yıl süreyle başkan ve yönetim kurulu seçimi yapıldığı ve kooperatifin tasfiyesine ilişkin karar alındığı, kooperatifin 28/12/2023 tarihi itibariyle de tasfiye işlemlerinin başlatıldığı bildirilmiştir.

DAVANIN NİTELİĞİ, DEĞERLENDİRİLME VE GEREKÇE

Dava; davalı kooperatifin dağıldığının tespiti ve tasfiye memuru atanması istemine ilişkindir.

Yargıtay. Hukuk Dairesi'nin 09/10/2023 tarih ve ... Esas, ... Karar sayılı ilamı; "... 1163 sayılı Kooperatifler Kanununun 81 nci maddesinde kooperatiflerin dağılma sebepleri düzenlenmiştir. Anılan maddeye 3476 sayılı Kanun ile eklenen 6 ncı bent uyarınca, kooperatifin üç yıl olağan genel kurulunu yapmaması hâlinde, kooperatife genel kurul yapabilmesi için uygun bir süre verilmesine gerek olmaksızın, kooperatif kendiliğinden dağılmış sayılacaktır.

Aynı maddenin 7 nci bendinde ise, kooperatifin amacına ulaşma imkânının bulunmadığının ilgili Bakanlıkça tespiti hâlinde, mahkemeden alacağı kararla dağılacağı hükmüne yer verilmiştir. Benzer mahiyette davalı kooperatife ait ana sözleşmenin "Dağılma Sebepleri" başlıklı 110/g bendinde de; kooperatifin amacına ulaşma imkânının bulunmadığının Tarım ve Orman Bakanlığınca tespiti hâlinde mahkemeden alacağı kararla dağılacağı düzenlenmiştir.

Öte yandan Kooperatifler Kanununun 86/2 nci maddesinde; Bakanlığın, kooperatifleri teftiş etmeye, denetlemeye ve denetlettirmeye görevli ve yetkili olduğu belirtilmektedir. Bakanlık, kooperatifleri ve üst örgütlerini müfettişleri veya kontrolörleri aracılığıyla denetlettirebilir.

Somut olayda, dava dilekçesinde dayanak yasa maddesi bildirilmese dahi hukuki nitelendirme hakime ait olup, kooperatifin iştigal alanına göre tarımsal amaçlı kooperatif olduğu anlaşılmaktadır. Tarımsal amaçlı kooperatifler yönünden 1163 sayılı Kooperatifler Kanununun Ek Madde 1/2 nci fıkrası uyarınca ilgili Bakanlığın Tarım ve Orman Bakanlığı olduğu, davacı Bakanlığın aynı Kanun'un 81 nci maddesinin 7 nci bendine dayanarak davalı kooperatifin feshi için dava açabileceği, dava dilekçesindeki anlatıma göre 81 inci maddenin 7 nci bent hükmüne de dayanıldığı anlaşılmaktadır. (Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 01.03.2023 tarihli, ... Esas, ... Karar sayılı kararı)

Yukarıdaki açıklamalar ışığında, mahkemece 1163 sayılı Kooperatifler Kanununun 86/2 nci maddesi uyarınca Bakanlığın kooperatifleri teftiş ve denetim yetkisi de nazara alındığında dava açma hak ve ödevi ile taraf sıfatının ve dava açmakta hukuki yararının bulunduğu gözetilerek işin esasına girilerek sonuca göre karar verilmesi gerekirken..." şeklindedir.

Yukarıda yer verilen ve Mahkememizce de benimsenen emsal Yargıtay içtihadı dikkate alınarak, davacı Bakanlığın bu davada, aktif husumet ehliyetinin ve hukuki yararının olduğu neticesine varılmıştır.

1163 sayılı Kooperatifler Kanunun 81. maddesinin 6. bendinde yer alan 3 yıl üst üste olağan genel kurul toplantısının yapılmaması halinde kooperatifin dağılacağı hükmü amir yasal düzenleme niteliğinde olduğundan, kooperatife genel kurul yapabilmesi için uygun bir süre verilmesine gerek bulunmamaktadır.

Her ne kadar davadan önce davalı kooperatifte 3 yıl üst üste olagan genel kurulun yapılmadığı sabit ise de, dava tarihinden sonra davalı kooperatif genel kurulunun toplanarak 28/12/2023 tarihi itibariyle davalı kooperatifin tasfiyeye edilmesine dair genel kurul kararı alındığı ve bu genel kurula istinaden kooperatifin tasfiyesine başlandığı anlaşıldığından davanın konusuz kaldığı neticesine varılmıştır.

Dava tarihindeki haklılık durumu değerlendirildiğinde 3 yıl üst üste olağan genel kurul yapılmadığından davanın açılmasına davalı kooperatifin sebep olduğu görülerek yargılama giderleri buna göre belirlenmiş ve aşağıdaki hüküm oluşturulmuştur.

Başkan Üye Üye Katip