Konya 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/701 K.2023/794

T.C. KONYA . ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: ... Esas - ...

TÜRK MİLLETİ ADINA KARAR

T.C.

KONYA

. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

KARAR NO

HAKİM

KATİP

DAVACI

VEKİLİ

DAVALI

VEKİLİ

DAVA

İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ

KARAR TARİHİ

GEREKÇE YAZIM TARİHİ

Davacı taraf vekilinin davalı taraf aleyhine açtığı işbu dava mahkememizin ... Esas sırasına kaydedilmekle, mahkememizce duruşma yapılmaksızın evrak üzerinden yapılan inceleme sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesi ile özetle. Davalı borçlu hakkında Konya . icra dairesinde ... E. dosya numarası ile açmış oldukları icra takibine 12.06.2023 tarihinde borçlu tarafından itiraz edildiğini ve takibin 13.06.2023 tarihinde durduğunu, borçlunun itirazlarının haksız olduğunu, itirazlarının iptali ile takibe kaldıkları yerden devam etmelerine karar verilmesi gerektiğini, müvekkili şirket ...

Anonim Şirketi ile davalı ... bir takım ticari ilişkide bulunduklarını, müvekkili şirket ile davalı taraf pelet makinesi alışverişi noktasında anlaştıklarını, bu kapsamda müvekkili şirket tarafından davalıya 2 adet pelet tesisi makinesi satıldığını ve teslim edildiğini, müvekkili davacının satmış olduğu bu makinelere istinaden 03.03.2023 düzenleme tarihli ... numaralı 236.000,00 TL bedelli ve 03.03.2023 düzenleme tarihli ... numaralı 236.000,00 TL bedelli faturaları düzenlendiğini, düzenlenen iki adet fatura e arşiv fatura ile davalı tarafa da gönderildiğini, davalı tarafça iş bu ticaretin peşinatı olarak davacı müvekkili şirkete ... ...

Sanayi Şubesine ait, 7964144 seri nolu, 31/03/2023 keşide tarihli 150.000,00 TL bedelli çek ciro edilerek teslim edildiğini, bu çekin davacı müvekkili tarafından tahsil edildiğini ve davalının borcundan düşülerek cari hesaba işlendiğini, davalı tarafın Konya.

Noterliği ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile 03.03.2023 düzenleme tarihli ... numaralı 236.000,00 TL bedelli ve 03.03.2023 düzenleme tarihli ... numaralı 236.000,00 TL bedelli faturaların iptalini isteyerek davacı müvekkiline herhangi bir borcunun olmadığını iddia ettiğini, bunun üzerine taraflarınca Konya.

Noterliği ... yevmiye numaralı cevabi ihtarnamesi ile davalının tüm iddialarının gerçeğe aykırı olduğu müvekkili tarafından kendilerine pelet makinesi satıldığını, bu pelet makineleri için iki adet fatura düzenlendiğini, hatta borcun peşinatı olarak çek verildiğini söyleyerek davalının ihtarnamesine cevap verildiğini, davalının haklı bir sebep olmaksızın 03.03.2023 düzenleme tarihli ... numaralı 236.000,00 TL bedelli ve 03.03.2023 düzenleme tarihli ... numaralı 236.000,00 TL bedelli faturaları ödemekten imtina ettiğini,

davalı tarafın müvekkilinden makine almadığını iddia ettiğini, ancak davalı tarafa yukarıda fatura bilgileri verilen makineler satılarak teslim edildiğini, bu hususun tarafların ticari defterlerinde kayıtlı olmakla birlikte davalı tarafça müvekkile verilen çekle de sabit olduğunu, bu nedenlerle davalı borçlunun itirazının iptali ile takibin devamını, davalı aleyhine alacağın % 20’sinden aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesini, uygun görülecek teminat karşılığında davalının taşınmazları ve araçları üzerine ihtiyati tedbir konulmasını, yargılama giderleriyle vekalet ücretinin davalı borçluya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

I.DAVANIN NİTELENDİRİLMESİ

Taraflar arasında görülmekte olan davanın; Davacı ile davalı arasında akdedildiği iddia edilen 2 adet pelet makinesi satışı sebebiyle ödenmeyen bedelin tahsili amacıyla başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali davası olduğu, Taraflar arasındaki ihtilafın ise; takibe dayanak faturalar dolayısıyla davacının herhangi bir alacağı olup olmadığı, var ise miktarı ve davalıdan tahsilini talep edip edemeyeceği hususlarında olduğu anlaşılmıştır.

II.HÜKME EMSAL ALINAN YÜKSEK MAHKEME İLAMLARI

(1) T.C. Yargıtay . Hukuk Dairesinin 03/10/2019 Tarih ve ... Esas-... Karar Sayılı İlamında;

"Dosya içeriğinden, davalı kiracı ... gerçek kişi olduğundan tacir olup olmadığı anlaşılamamaktadır. Mahkemece, yukarıda açıklanan hususlar kamu düzenine ilişkin olduğu halde davalının Ticaret Sicili ve Odasında kaydının bulunup bulunmadığı, Vergi Dairesi veya Mal Müdürlüğünden bilanço esasına göre defter tutup tutmadığı hususları sorulup gerektiğinde davalının ticari defterleri üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılarak Türk Ticaret Kanunu’na göre tacir olup olmadığı araştırılmamıştır." denilmiştir.

(2) T.C. Konya Bölge Adliye Mahkemesi . Hukuk Dairesinin 09/04/2021 Tarih ve ... Esas-... Karar sayılı ilamında;

"Her ne kadar davalı şirket ise de davacının gerçek kişi olduğu, tacir kaydının bulunmadığı, 6102 sayılı TTK 11/2 maddesi ile Esnaf ve Sanatkarlar ile Tacir ve Sanayicinin Ayrımına İlişkin 18/06/2007 tarihli Bakanlar Kurulu Kararı gereğince 2013 sayılı VUK mükerrer 177.maddesi gereğince bilanço hesabı esasına göre defter tutma hadlerine göre esnaf olduğu, işletme hesabına göre defter tuttuğu, bu sebeple davanın TTK 4.maddesi gereğince ticari dava niteliğinde olmadığı anlaşılmıştır.

Bu itibarla Konya Asliye . Ticaret Mahkemesince açılan davada genel hükümlere göre Asliye Hukuk Mahkemesinin görevli olduğundan bahisle davanın usulden reddine karar verilmesi usul ve yasaya uygun olduğundan, davalının istinaf kanun yoluna başvuru talebinin HMK'nın 353/1.b.1 maddesi gereğince esastan reddi gerektiği sonuç ve kanaatiyle aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur." denilmiştir.

(3) T.C. İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi . Hukuk Dairesinin 19/10/2020 Tarih ve ... Esas-... Karar sayılı ilamında;

"Somut olayda, Esenyurt Vergi Dairesi Müdürlüğünün 02/12/2019 tarihli cevabi yazısından, davacının işletme hesabına göre defter tuttuğu, 2. sınıf tüccar olduğu ve limitleri dahilinde olduğu anlaşılmış, Vergi Usul Kanunu' nun 177. Maddesinde belirlenen limitlerin yarısından az beyanda bulunduğu ve mükellefin 2018 yılında birinci sınıf tüccar olmasını gerektirecek tutarda alım ve satımının bulunmadığı bildirilmiş olup, bu haliyle davacının tacir olarak kabul edilmesinin mümkün olmadığı ve esnaf olarak kabulü gerektiği, taraflar arasındaki uyuşmazlığın da mutlak ticari dava niteliğinde bulunmadığı anlaşılmakla, uyuşmazlığın asliye hukuk mahkemesinde görülüp sonuçlandırılması gerekir." denilmiştir.

(4) T.C. Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi . Hukuk Dairesinin 08/04/2022 Tarih ve ... Esas-... Karar sayılı ilamında;

"Somut olayda; Kayseri Vergi Dairesi Başkanlığı Mimarsinan Vergi Dairesi Müdürlüğünün 28/04/2021 tarihli yazısına göre davalı Kamil Türk'ün 02/08/2019 tarihinde faaliyetini terk ettiği, işletme hesabı esasına tabi olduğu, 2. sınıf tüccar olduğu ve tacir sıfatının bulunmadığı anlaşılmakla davanın genel hükümler uyarınca Asliye Hukuk Mahkemesinde görülerek sonuçlandırılması gerekmektedir." denilmiştir.

III.DEĞERLENDİRME VE NETİCE

(1) MUTLAK TİCARİ DAVA AÇISINDAN YAPILAN DEĞERLENDİRMEDE: Taraflar arasında akdedilen sözleşmenin 2 adet pelet tesisi makinesinin satışına ilişkin olduğu, taşınır satışına ilişkin sözleşmenin 6098 Sayılı Kanunun 209 ve devamı maddeleri gereğince Türk Borçlar Kanununda düzenlendiği, bu sebeple eldeki davanın 6102 Sayılı Kanunun 5. maddesinden kaynaklanan mutlak ticari dava mahiyetinde olmadığı anlaşılmıştır.

(2) NİSPİ TİCARİ DAVA AÇISINDAN YAPILAN DEĞERLENDİRMEDE

(a) Dava dosyasının incelenmesinde davacının 6100 Sayılı Kanunun 16/1 maddesi gereğince özel hukuk tüzel kişi tacir olduğu, davalının ise gerçek kişi olduğu anlaşılmakla yukarıda detayı T.C. Yargıtay . Hukuk Dairesinin 03/10/2019 Tarih ve ... Esas-... Karar Sayılı İlamın da emsal alınarak verilen tacir sıfatı bulunup bulunmadığının tespiti amacıyla ilgili kurum ve kuruluşlara müzekkere yazılmıştır.

(b) T.C. Konya Ticaret Sicil Müdürlüğünün 16/11/2023 Tarihli müzekkere cevabında davacının tacir kaydının bulunmadığı ifade edilmiştir.

(c) T.C. Konya Esnaf ve Sanatkarlar Odasının 17/11/2023 tarihli müzekkere cevabında davacının esnaf kaydının bulunmadığı ifade edilmiştir.

(ç) T.C. Gelir İdaresi Başkanlığı Selçuk/Konya Vergi Dairesi Müdürlüğünün 25/12/2023 tarihli müzekkere cevabında davacının gerçek usulde vergi mükellefi olduğu ve işletme hesabı esasına göre defter tuttuğu, son vergilendirme yılında yıllık alım tutarının 1.218.760,23 TL, yıllık satış tutarının 629.624,96 TL ve Gayrisafi Hasılatının 37.069,38 TL olduğu bildirilmiştir.

(d) VUK, defter tutma bakımından tacirleri I. Sınıf ve II. Sınıf olmak üzere iki gruba ayırmıştır. VUK 176. maddesine göre I. Sınıf tacirler bilanço esasına göre defter tutmakla yükümlü iken II. Sınıf tacirler ise işletme hesabına göre defter tutmakla yükümlüdür. 30/12/2022 Tarih ve 32059 (2.

Mükerrer) Sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Hazine ve Maliye Bakanlığının (Gelir İdaresi Başkanlığı) 544 Sıra No.’lu Tebliği ile 01/01/2023 tarihinden geçerli olmak üzere satın aldıkları malları olduğu gibi veya işledikten sonra satan ve yıllık alımlarının tutarı 890.000,00 TL'yi veya satışlarının tutarı 1.270.000,00 TL'yi aşanlar, birinci bentte yazılı olanların dışındaki işlerle uğraşıp da bir yıl içinde elde ettikleri gayri safi iş hasılatı 440.000,00 TL'yi lirayı aşanlar, birinci ve ikinci numaralı bentlerde yazılı,

işlerin birlikte yapılması halinde iki numaralı bentte yazılı iş hasılatının beş katı ile yıllık satış tutarının toplamı 890.000,00 TL'yi aşanlar, her türlü ticaret şirketleri (Adi şirketler iştigal nevileri yukardaki bentlerden hangisine giriyorsa o bent hükmüne tabidir.), Kurumlar Vergisine tabi olan diğer tüzel kişiler (Bunlardan işlerinin icabı bilanço esasına göre defter tutmalarına imkan veya lüzum görülmeyenlerin, işletme hesabına göre defter tutmalarına Maliye Bakanlığınca müsaade edilir.) ve ihtiyari olarak bilanço esasına göre defter tutmayı tercih edenler I. Sınıf tacir olup "bilanço esasına" göre defter tutmakla yükümlüdür.

(f) Nispi ticari davalar, her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili olması hâlinde ticari nitelikte sayılan davalardır. TTK'nın 4/1.maddesine göre her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan ve iki tarafı da tacir olan hukuk davaları ticari dava sayılır. Bu hükme göre bir davanın ticari dava sayılabilmesi için, hem iki tarafın ticari işletmesini ilgilendirmesi hem de iki tarafın tacir olması gereklidir.

Bu şartlar birlikte bulunmadıkça, uyuşmazlık konusunun ticari iş niteliğinde olması veya ticari iş karinesi sebebiyle diğer taraf için de ticari iş sayılması davanın ticari dava olması için yeterli değildir. Ticari iş karinesinin düzenlendiği TTK’nın 19/2. maddesi uyarınca, taraflardan biri için ticari iş sayılan bir işin diğeri için de ticari iş sayılması, davanın niteliğini ticari hale getirmez.

TTK, kanun gereği ticari dava sayılan davalar haricinde, ticari davayı ticari iş esasına göre değil, ticari işletme esasına göre belirlemiştir. Hâl böyle olunca, işin ticari nitelikte olması davayı ticari dava hâline getirmez.

(g) Değerlendirme: Vergi Dairesinden gelen yazı cevabının incelenmesinde davalının işletme hesabına göre defter tutmakla mükellef olduğu, son vergilendirme yılında yıllık alım tutarının 1.218.760,23 TL, yıllık satış tutarının 629.624,96 TL ve Gayrisafi Hasılatının 37.069,38 TL olduğu, 213 Sayılı VUK hükümleri gereğince (30/12/2022 Tarih ve 32059 (2.

Mükerrer) Sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Hazine ve Maliye Bakanlığının (Gelir İdaresi Başkanlığı) 544 Sıra No.’lu Tebliği ile 01/01/2023 tarihinden geçerli olmak üzere satın aldıkları malları olduğu gibi veya işledikten sonra satan ve yıllık alımlarının tutarı 890.000,00 TL'yi veya satışlarının tutarı 1.270.000,00 TL'yi aşanlar, birinci bentte yazılı olanların dışındaki işlerle uğraşıp da bir yıl içinde elde ettikleri gayri safi iş hasılatı 440.000,00 TL'yi lirayı aşanlar) II. Sınıf Tüccar olup tacir sıfatının bulunmadığı anlaşılmakla eldeki davanın nispi ticari davaya da vücut vermediği anlaşılmıştır.

3.NETİCE: Yukarıda yapılan açıklamalar ve tüm dosya kapsamı bir bütün olarak değerlendirildiğinde.

Taraflar arasında akdedilen sözleşmenin taşınır satışına ilişkin olması sebebiyle mutlak ticari dava olmadığı, her ne kadar davacı tüzel kişi tacir ise de davalının gerçek kişi olduğu, tacir kaydının bulunmadığı, 6102 sayılı TTK 11/2 maddesi ile Esnaf ve Sanatkarlar ile Tacir ve Sanayicinin Ayrımına İlişkin 18/06/2007 tarihli Bakanlar Kurulu Kararı gereğince 2013 sayılı VUK mükerrer 177.maddesi gereğince bilanço hesabı esasına göre defter tutma hadlerine göre esnaf olduğu, işletme hesabına göre defter tuttuğu, yukarıda detayı verilen T.C.

Konya Bölge Adliye Mahkemesi. Hukuk Dairesinin 09/04/2021 Tarih ve ... Esas-... Karar sayılı ilamı, T.C. İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi. Hukuk Dairesinin 19/10/2020 Tarih ve ... Esas-... Karar sayılı ilamı ve T.C. Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi. Hukuk Dairesinin 08/04/2022 Tarih ve ... Esas-...

Karar sayılı ilamı da emsal alındığında davanın TTK 4.maddesi gereğince nispi ticari dava mahiyetinde de olmadığı dolayısıyla eldeki davanın TİCARİ DAVA NİTELİĞİNDE OLMADIĞI anlaşılmakla davanın 6100 sayılı HMK m. 114/1-c maddesi gereğince mahkememizin görevli olmadığı anlaşıldığından dava şartı yokluğundan usulden reddine, davaya bakmakla görevli Mahkemenin T.C.

Konya Nöbetçi Asliye Hukuk Mahkemesi olduğunun tespitine karar verilerek Mahkememizde oluşan vicdani kanaatin tezahürü olarak aşağıdaki hüküm tesis edilmiştir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Katip Hakim