Konya 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/722 K.2024/680

T.C. KONYA . ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: ... Esas - ... T.C.

KONYA TÜRK MİLLETİ ADINA

. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO

KARAR NO

HAKİM

KATİP

DAVACI

VEKİLİ

DAVALI

VEKİLİ

DAVA

Tazminat (Özel Sigorta Sözleşmesinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ

KARAR TARİHİ

KARAR YAZMA TARİHİ

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Özel Sigorta Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekilinin mahkememize sunmuş olduğu dava dilekçesinde özetle. "18.08.2023 Tarihinde Müvekkil ... sevk ve idaresindeki kendi adına kayıtlı ... Plakalı aracın Konya İli ... İlçesi ...

Caddesi üzerinde seyri esnasında ... in adına kayıtlı ve sevk ve idaresindeki ... plakalı aracıyla takip mesafesini korumadığı ve dikkatsizliği sebebiyle müvekkilin aracının arak kısmına çarpması sonucunda maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, Sürücü müvekkilinin kazanın gerçekleşmesinde kusuru olmayıp sürücü ... ’in kazaya tam yüzde yüz kusurlu hareketi ile sebebiyet verdiğini, Kaza tespit tutanağında bu kusur oranının görüldüğünü mahkemece yaptırılacak bilirkişi incelemesi sonucunda da bu durumun ortaya çıkacağını, bu nedenle davalı sigorta şirketinin ilgili mevzuat uyarınca müvekkilinin maddi zararını karşılaması gerektiğini,

kusurlu hareketi ile zarar doğmasına neden olan kişinin bu zararı giderme yükümlülüğü olduğunu, Müvekkilin aracının kaza gerçekleşene kadar tüm bakımlarının yetkili serviste yapıldığını, aracın her hangi bir parçasının değişim ya da tamir görmediğini, kazadan sonra tamponu değişmiş, bagaj kısm işlem görmüş, bagaj kilidi değişmiş ve bir çok parçasının boya işlemi gördüğünü, bunun da ileriye yönelik araçta değer kaybı oluşturduğunu, aracın 2015 Model ... olup sınıfının en dolusu olduğunu, 123.289 km de olduğunu, bilirkişi incelemesi sonucunda ortaya çıkacak değer kaybı, amortisman kaybı ve yokluk giderinin hesaplanması gerektiğini,

kazada kusurlu olan ... Plakalı aracın ... Sigorta A.Ş.nin ... no lu ZMMS poliçesi ile sigortalandığını, sigorta şirketinin davacı müvekkilin aracında meydana gelen değer kaybından KTK ve Borçlar Kanunu uyarınca poliçe limitleri dahilinde sorumlu olduğunu, dava açılmadan önce sigorta şirketine başvuru yapıldığını, arabuluculuk görüşmelerinde anlaşma sağlanamadığı,

değer kaybı konusunda mahkemece tayin edilecek bilirkişilerce hesaplanarak davalıdan tahsili için karar verilmesini talep ettiklerini, yukarıda arz ve izah edilen sebepler ve mahkemece re’sen tespit edilecek hususlar doğrultusunda haklı davalarının kabulü ile belirtilen ve belirtilmeyen kalemler ile ilgili fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile meydana gelen trafik kazası nedeniyle ... plakalı araçta meydana gelen değer kaybı için şimdilik 100 TL tazminat tutarının kaza tarihindeki limitleri aşmamak kaydı ile temerrüt tarihinden işletilecek avans faizi,

yargılama giderleri ve avukatlık ücreti birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesi" taleplerini beyan etmiştir.

Davalı tarafa usulüne uygun olarak davetiye tebliğ edilmiş, davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; "Davacının işbu davayı belirsiz alacak davası olarak ikame etmesinde hukuki menfaati bulunmadığını, davacının, müvekkil şirket tarafından yapılan ödemenin yetersiz olduğu iddiası ile huzurdaki davayı ikame ettiğini, ödenen miktarın eksik olduğu iddiası ise davacının, dava değerini belirleyebildiğine delalet ettiğini, bu itibarla davacının belirsiz alacak davası açmasında hukuki menfaatinin bulunmadığı, hukuki yarar yokluğundan davanın reddi gerektiğini, dava dilekçesinde, 18.10.2023 tarihinde maddi hasarlı trafik kazasına karıştığı belirtilen ... plakalı araç; 28.02.2023 başlangıç – 28.02.2024 tarihli ve 4102300110387

numaralı Zorunlu Mali Mesuliyet Sigorta Poliçesi ile ... adına araç başına 120.000,00 TL'ye kadar azami sorumluluk hadleri ile müvekkil şirkete sigorta ettirildiğini, söz konusu maddi teminat miktarı davalı müvekkil sigorta şirketinin işbu

poliçeden doğan sorumluluğunun üst limiti olduğunu, dava öncesi müvekkil şirkete yapılan başvuru akabinde şirket nezdinde ... numaralı hasar dosyası açılmış ve davacının taleplerinin değerlendirildiğini, bu doğrultuda davaya konu araç için

20.10.2023 tarihinde toplamda 19.247,70 TL hasar tazminatı, 15.11.2023 tarihinde ise 12.000,00 TL değer kaybı olmak üzere toplamda 31.247,70 TL ödeme yapıldığını, yapılan ödemeler neticesinde müvekkil şirketin, üzerine düşen poliçeden kaynaklı yükümlülükleri yerine getirdiğini, bu itibarla müvekkil şirketin davacıya karşı herhangi bir sorumluluğunun

kalmadığı, kabul anlamına gelmemek kaydıyla; davacıya ait araçta meydana gelen hasar sebebiyle oluşan zararlara ilişkin müvekkil şirketin sorumluğunun, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun 85. maddesi işletenin ve araç işleticisinin bağlı olduğu teşebbüs sahibinin hukuki sorumluluğu hükümleri çerçevesinde değerlendirilmesi gerektiğini, bu doğrultuda müvekkil sigorta şirketinin; işletenin ilgili kanun gereğince sorumlu olduğu hallerde, sigortalısının kusuru oranında ve teminat limiti dahilinde sorumlu olduğunu, müvekkil şirketin, meydana gelen zarardan yalnızca sigortalısının kusuru oranında

sorumlu olacağını, dolayısıyla müvekkil şirketin sorumluluğunun belirlenebilmesi için öncelikle kazaya karışan araçların kusur durumlarının tespiti yapılması gerektiğini, kazaya karışan araçların kusur durumlarının tespiti için de dosyanın, alanında uzman bir trafik bilirkişisine tevdini talep ettiklerini, yine kabul anlamına gelmemek kaydıyla, davacının değer kaybı talebinin hesaplanmasına ilişkin beyanlarının ise şu şekilde olduğunu,

2918 sayılı Kanun motorlu araç işletilmesinden kaynaklanan hukuki sorumluluğu ve bu sorumluluğun sigortalanması esaslarını kanunda belirlemiş ve uygulamaya ilişkin esasları da kanun çerçevesinde idareye bıraktığını, 5684 sayılı Kanunun 11. Maddesi poliçe içeriğinin idarenin düzenleyici bir işlemi olan genel şartlara uygun olarak tespitini zorunlu tutmuş aynı kanunun 34/f bendinde de anılan genel şartlara aykırılığı yaptırıma bağladığını, gerçekte değer kaybının tam olarak belirlenebilmesine yönelik objektif bir kriterlerin olmadığı ve belirlenemediği durumda, tarafların haklarına halel getirecek,

yüksek olabilecek iken düşük veya tersi durumlar oluşabileceğini, genel

şartlar kapsamında da gerçek değer kaybı hesaplanmakta olup, yeknesak bir kriter setine sahip olması özelliği, gerçek değer kaybının hesaplanması bakımından sübjektif değerlendirmelerden üstünlüğünün tartışmasız olduğunu, genel şartlara göre yapılan hesaplamanın; şeffaf, denetlenebilir ve ölçülebilir niteliğe sahip olduğunu, netice itibarıyla hesaplama yapılırken Karayolları Motorlu Araçlar ZMMS Sigortası Genel Şartlarının Ekinde yer alan “Ek 1: Değer Kaybı Tazminatı Hesaplması”na göre hesaplama yapılması ve yapılan bu hesaplama doğrultusunda müvekkil şirketin sorumluluğunun belirlenmesini

talep ettikledrini, davacıya ait aracın değer kaybı hesaplamasında, yukarıdaki açıklamalara ek olarak, ilgili mevzuat ve yukarıda esas alınmasını talep ettikleri formül ile hesap yapılabilmesi için aracın, davaya konu kazadan daha öncesinde bir kazaya karışıp karışmadığı, zarar gören parçalarının hangileri olduğu, aynı bölgeye daha önceden hasar almış olup olmadığı ve kaza tarihinde kilometresinin kaç olduğu bilgilerinin mevcudiyeti gerektiğini, sonuç olarak,

6100 sayılı HMK’nın 31. maddesinde yer alan “hakimin davayı aydınlatma ödevi” kapsamında başvurana ait aracın önceki hasarlarının tespiti ile değer kaybı meblağının bu tespit esas alınarak belirlenmesini talep ettiklerini, son olarak kabul anlamana gelmemek kaydıyla; faize hükmedilmesi durumunda ise uygulanacak faizin başlangıç tarihinin belirlenmesi ve konuyu değerlendirmek için öncelikle motorlu araç işleteninin üçüncü kişilere karşı mali sorumluluğunu yüklenen sigortacının, rizikonun

gerçekleşmesi halinde ne zaman temerrüde düşeceğinin, önem kazandığını, trafik kazaları esas niteliği itibariyle haksız eylemden sayılan hallerden olduğu halde, Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortasını yapan sigortacı bakımından temerrüdün bu tarihte oluştuğunun kabulünün mümkün olmadığını, sigortacının zarar giderim yükümlülüğünü düzenleyen Karayolları Trafik Kanunu’nun 98/1 ve 99/ 1 maddeleri hükümlerinde sigortacının gerek bedensel, gerekse eşyaya gelen zararları ödeme yükümlülüğünün durumunun sigortacıya ihbarından itibaren sekiz iş gününde ödenmesi gerektiği hükme bağlanmış

bulunduğunu, faiz türü bakımından ise sigortalı aracın hususi olması sebebiyle müvekkil şirketin dava ancak yasal faizden sorumlu tutulması gerektiğini, yukarıda arz ve izah edilen nedenlerle; davanın reddine, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine," karar verilmesi taleplerini beyan etmiştir.

ÇEKİŞMELİ HUSUSLAR, DELİLLER, DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE

Taraflar arasında görülmekte olan davanın; 18/08/2023 tarihinde meydana gelen trafik kazası neticesinde davacının uğradığını iddia ettiği değer kaybı maddi zararının tazmini talepli maddi tazminat davası olduğu,

Taraflar arasındaki ihtilafın ise 18/08/2023 tarihinde meydana gelen kazada davalı sigorta şirketi tarafından ZMMS ile sigortalanan aracın sürücüsüne atfı mümkün bir kusur olup olmadığı, davacının uğradığını iddia ettiği bir maddi zararı olup olmadığı, var ise miktarı ve davalıdan tahsilini talep edip edemeyeceği hususlarında olduğu görülmüştür,

Türkiye Reasürans Şirketler Birliğine müzekkere yazılarak; davaya konu kaza tarihinde davacının maliki olduğu aracın değerine ait bilgi ve belgelerin gönderilmesi istenilmiş ve dosya arasına kazandırılmıştır.

Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezine müzekkere yazılarak davacıya ait aracın tüm tramer kayıtlarının onaylı suretleri gönderilmesi istenilmiş ve dosya arasına kazandırılmıştır.

UYAP üzerinden sorgulama yapılarak 18/10/2023 kaza tarihinden bugüne kadar malikini ve tüm özelliklerini gösterir şekilde ... , ... plaka sayılı 2 adet taşıtın trafik sicil kayıtları istenilmiş ve dosya arasına kazandırılmıştır.

Dosyadaki bilgilere göre ...

SİGORTA A.Ş. 'NE dava dilekçesi örneği ekli ve bilinebilen poliçe adı, poliçe numarası, hasar/tazminat dosya numarası, hasar/zarar tarihi, varsa kazaya karışan taşıt plakaları vs. gibi gerekli bilgileri içerir yazı yazılarak; davaya konu hasar/zarar ile ilgili sigorta poliçesinin, sigorta genel şartlarının, genel şartların eki olan klozların, sigorta ekspertiz raporunun, varsa hasar/tazminat ödemesine ilişkin belgelerin, ibranamenin, hasar/tazminat dosyasının takım halinde onaylı fotokopilerinin ve hasar/zarar ile ilgili varsa fotoğraf asıllarının veya hiç değilse fotoğrafların renkli fotokopilerinin istenmesine,

ayrıca dava tarihi olan 24/11/2023 tarihinden önce sigortaya başvuru olup olmadığı sorularak, başvuru var ise buna ait tüm evrakların istenmesine karar verilmiş ve bunlar dosya arasına kazandırılmıştır.

Dosya Adli Trafik bilirkişisi ile Motorlu Araç Değer Kaybı, Motorlu Araç Sigortaları/hasar Tespiti alanında uzman bilirkişiye tevdi edilerek hasar ve değer kaybına ilişkin rapor sunulmasına karar verilmiştir.

Kusur yönünden yapılan incelemede; sunulan 23.05.2024 tarihli bilirkişi raporunda; Dava konusu trafik kazasının oluşmasında; ... plaka sayılı otomobilin sürücüsü ... ' in; 2918 Sayılı KTK nun 56/c maddesinde açıklanan trafik kuralını ve bu kurala karşılık gelen, yine aynı kanunun 84/ d (Arkadan çarpma) trafik kuralını ihlal ettiği; kusur durumu oran olarak istendiğinden dolayı sürücü ... ” in 0100 (Yüzde yüz) oranında kusurlu olduğu, ... plaka sayılı otomobilin sürücüsü ... in, ihlal ettiği trafik kuralının bulunmadığı ve kusursuz olduğu kanaatini bildirir rapor sunulduğu görülmüştür.

Hasar ve zarar yönünden yapılan incelemede; sunulan 23.05.2024 tarihli bilirkişi raporunda; Dava konusu ... Plakalı aracın toplam Değer Kaybı Bedeli'nin 18.000,00 TL olarak tespit edildiği, sigorta şirketinin 12.000,00 TL ödemesi mahsup edildikten sonra 6.000,00 TL değer kaybı bakiyesi kalacağı, 6.000,00 TL lık değer kaybı bakiye tutarından ... Sigorta A.Ş.nin ... poliçe numaralı ZMMS poliçesi limitleri dahilinde sorumlu olacağı kanaatini bildirir rapor sunulduğu görülmüştür.

Bilirkişi raporu taraflara tebliğ edilmiş ve taraf vekillerince bilirkişi raporuna karşı itiraz dilekçeleri sunulmuşsa da; bilirkişi heyet raporunun Yüksek Mahkemenin denetimine elverişli, ayrıntılı, gerekçeli ve yöntemine uygun olarak hazırlandığına kanaat edilmekle, bilirkişi raporuna karşı itirazların reddi ile bilirkişi raporunun ilgili kısmını hükme esas almak gerekmiştir.

Davacı vekilince ıslah dilekçesi sunularak dava değeri bilirkişi heyet raporunda belirlenen değerlere artırılmıştır. Islah dilekçesi davalılara tebliğ edilmiştir.

2918 Sayılı KTK.nun 91/1. maddesi yollaması ile 85. maddesi ve Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası Genel Şartlarının 1. maddesine göre trafik sigortası işletene düşen hukuki sorumluluğu azami sigorta limitine kadar teminat altına almaktadır. Davalı kazaya karışan karşı aracın zorunlu trafik sigortacısı olup davacıya ait araçta meydana gelen gerçek zararı limit dahilinde karşılamakla yükümlüdür. Dava konusu trafik kazası sonrasında davacıya ait araçta meydana gelen değer kaybı da gerçek zarar kalemleri arasında bulunmakta olup, davalı trafik sigortası değer kaybından sorumludur.

Trafik kazaları dayanağını 2918 sayılı KTK'dan alan haksız fiil niteliğinde olaylardır. Haksız fiiller meydana geldikleri anda hukuki sonuç doğurur ve zarara neden olanların zararı tazmin borcu haksız fiil tarihinde ortaya çıkar. Haksız fiilin unsuru olan zarar, zarar görenin malvarlığında rızası dışında meydana gelen azalma ile zarar verici fiil olmasa idi bulunacağı durum arasındaki farktır ve zarar haksız fiilin meydana gelmesi ile gerçekleşmiş sayılır.

Zarar verenin ve diğer sorumluların zararı tazmin yükümlülüğü herhangi bir ihbara ve ihtara gerek kalmaksızın olay tarihinde doğar. Haksız fiile bağlanan hukuki sonuçlar haksız fiil tarihi esas alınarak belirlenir ve bu nedenle haksız fiillerde olay tarihinde yürürlükte bulunan hukuk kuralları uygulanır. Başka bir deyişle zararın belirlenmesinde etken olan hususlarda olay tarihinde yürürlükte bulunan mevzuat hükümlerinin dikkate alınması gerekir.

Yargıtay .HD'nin ... E- ... K sayılı 15/03/2018 tarihli kararı -ve benzer nitelikte diğer birçok kararında da- vurgulandığı gibi değer kaybının hesabında aracın modeli, markası, özellikleri, yapılan onarım işlemleri, kilometresi, olay tarihindeki yaşı, tarafların iddia ve savunmaları ve tüm dosya kapsamı değerlendirilerek kaza öncesi hasarsız ikinci el piyasa rayiç değeriyle kaza meydana geldikten ve tamir edildikten sonraki ikinci el piyasa rayiç değeri arasındaki farka göre değer kaybı zararının hesaplanması ilke olarak kabul edilmiştir.

Sonuç olarak haksız fiilin türü olan trafik kazalarına olayın meydana geldiği tarihte yürürlükte olan kanun hükümlerinin uygulanması, davacıya ait araçta meydana gelen değer kaybının belirlenmesinde olay tarihinde yürürlükte bulunan Karayolları Trafik Kanununun 90. maddesi gereğince genel hükümlerin esas alınması gerektiğinden Yargıtay uygulamalarına uygun olarak bilirkişi raporunun ilgili kısmı hükme esas alınmıştır.

Faizin ticari avans faizi / yasal faiz olup olmayacağı değerlendirmesinde, kazaya sebebiyet veren ve davalı sigorta şirketinin Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortacısı ile teminat altına alınan aracın ticari vasıfta olmaması nazara alınarak yasal faize hükmedilmesi gerekmiştir.

Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; yukarıda belirtilen izahat çerçevesinde ve alınan hüküm kurmaya elverişli, denetime açık, gerekçeli ve açıklamalı bilirkişi raporunun ilgili kısmı da nazara alınarak, aşağıda belirtilen şekilde karar verilmesi kanaati oluşmuştur.

Katip Hakim