Konya 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/60 K.2024/302

2- ... - ... ... 3- ... - ... ... 4- ... - ... ... 5- ... - ... ... 6- ... - ... ... 7- ... - ... ... 8- ... - ... ... 9- ... - ... 10- ... - ... ... 11- ... - ... ...

VEKİLİ

DAVALI : ... - ...

VEKİLLERİ

DAVA

Kooperatif Üyeliğinden İhraç Kararının İptali

DAVA TARİHİ

KARAR TARİHİ

KARAR YAZMA TARİHİ

Mahkememizin ... Esas sayılı dosyasında verilen 07/09/2023 tarihli, ... Esas, ... Karar sayılı ilamın Konya Bölge Adliye Mahkemesi . Hukuk Dairesi'nin 15/12/2023 tarih ve ... Esas ... Karar sayılı ilamıyla kaldırılmasına karar verilerek dosya mahkememize gönderilmiş olup, dava dosyasının Mahkememizin iş bu esasına kaydı yapılmakla mahkememizce yapılan açık yargılama sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekilinin mahkememize sunmuş olduğu dava dilekçesinde özetle; davalı kooperatifin müvekkillerinin temmuz 2010 ve aralık 2011 dönemine ait aidatlarını ödemediğini ileri sürerek kooperatif yönetim kurulunun 17/05/2021 tarih ve 14 sayılı kararı ile Konya.

Noterliği'nin aracılığı ile kooperatif ortaklığından çıkarıldığına dair ihtarnameler gönderdiğini, ihtarların 07/06/2021 ile 24/06/2021 tarihleri arasında müvekkillerine tebliğ edildiğini, müvekkillerinin kooperatif ortaklığından çıkarılma gerekçeleri olarak Temmuz 2010 ve Aralık 2011 dönemine ait aidat borçlarını ödemediklerine dayandırıldığını, öncelikle kooperatif ile ortağı arasındaki parasal yükümlülükler ile ilgili uyuşmazlıklarda zamanaşımı süresinin 5 yıl olduğunu, bu süre geçmiş olduğundan kooperatifin bir alacağı bulunsa dahi buna karşı zaman aşımı def'inde bulunduklarını,

müvekkillerine çıkarılan aidat borcunun yasal ve hukuki dayanağı olmadığını ve çıkarılan borcu kabul etmediklerini, bu durumu ihtarnamelere cevap verilerek kooperatife bildirildiğini, kooperatifin müvekkillerini ortaklıktan çıkarmayı gerektiren sebeplerin ana sözleşmede açıkça gösterildiğini, 1163 Sayılı Kanun'un 16. maddesine göre ortaklar ana sözleşme de açıkça gösterilmeyen sebeplerle ortaklıktan çıkarılamayacağını, ortaklıktan çıkarılmaya yönetim kurulunun teklifi ile genel kurulca karar verileceğini, bu yasa hükmünün yerine getirilmeden müvekkillerinin kooperatifin yönetim kurulu kararı ile çıkarıldığını,

müvekkillerine gönderilen 1. ve 2. ihtarnamelerde belirtilen ve aidat borcu olarak gösterilen rakamların gerçeği yansıtmadığını, mükerrer faiz hesaplamaları yapılarak, afaki rakamlardan oluşan bir alacak bedeli oluşturulduğunu, bunun yanında müvekkillerinin hak ettikleri daireleri teslim edilmeyerek zarara uğrattıklarını, kooperatifin bir aidat alacağı olsa dahi bunun müvekkillerinin kira alacağından mahsup edilmesi yönündeki taleplerininde kooperatif tarafından bir cevap verilmediğini, davalının kötü niyetli olarak hareket ettiğini,

müvekkillerinin daha önce de davalı kooperatifin 21/04/2011 tarih ve 188 sayılı kararı ile kooperatif ortaklığından ihraç edildiğini, müvekkillerinin bu ihraca karşı dava açtıklarını ve Konya. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas ve ...

Karar sayılı kararı ile ihraç kararlarının iptal edildiğini ileri sürerek davalı kooperatif yönetim kurulunca müvekkilleri hakkında alınmış olan 17/05/2021 tarih ve 14 sayılı kooperatif ortaklığından çıkarılma kararlarının iptaline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekilinin sunmuş olduğu cevap dilekçesinde özetle; davacıların tümünün müvekkili kooperatife olan aidat borçlarını ödemediklerini, bu hususun defter ve belgeleri ile de sabit olduğunu, 2011 yılından bu yana davacılar ile müvekkili kooperatif arasında yaşanan yargısal sürecin sebebi de davacıların bakiye aidat borçlarını ödemek istememeleri olduğunu, davacıların aidat alacağının zamanaşımına uğradığını iddia ettiklerini, oysa taraflar arasında aidat borçlarını ödememe nedeni ile yaşanan yargılama sürecine ilişkin Konya.

Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas ve ...

Karar sayılı dosyanın yeni kesinleştiğini, davacıların aidat borcu olduğu hususu adı geçen dosyada alınan bilirkişi raporları ile de sabit olduğunu, dolayısıyla zamanaşımı itirazının yersiz olduğunu, bu itirazın hakkın kötüye kullanılması niteliğinde olduğunu, davacıların aidat borçlarını ödemeyerek kötüniyetli davrandıklarını, davacıların amacının haksız ve kötüniyetli şekilde üyeler arasında eşit muamele borcunu ihlal eder şekilde bakiye aidat borçlarını ödemediklerini, diğer taraftan davacıların müvekkili kooperatif aleyhinde 2011 yılından bu yana asılsız şikayetlerde bulunduğunu savunarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

ÇEKİŞMELİ HUSUSLAR, TOPLANAN DELİLLER, DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Mahkememizin ... Esas sayılı dosyasında verilen 07/09/2023 tarihli, ... Karar sayılı ilamın Konya Bölge Adliye Mahkemesi . Hukuk Dairesi'nin 15/12/2023 tarih ve ... Esas ... Karar sayılı ilamıyla kaldırılmasına karar verilerek Mahkememizin ... Esasına kaydedilerek yargılamaya devam olunmuştur.

Konya Bölge Adliye Mahkemesi. Hukuk Dairesi'nin 15/12/2023 tarih ve ... Esas ... Karar sayılı ilamında özetle;" ... davacı tarafça tek başvurma ve peşin harç yatırılmak suretiyle dava açıldığı, mahkemece her bir davacı yönünden ayrı ayrı alınması gereken başvurma ve peşin harçlar alınmadan yargılamaya devam olunduğu ve yazılı şekilde karar verildiği anlaşılmaktadır.

Mahkemece her bir davacı tarafından açılan davanın maktu harca harca tabi olduğu, davacı tarafça sadece bir adet maktu harç yatırıldığı gözetilerek davacı tarafa Harçlar Kanunu'nun 30. ve 32. maddeleri gereğince eksik harcı yatırmak üzere süre verilmesi, harç yatırıldığı takdirde yargılamaya devam olunması, harç yatırılmadığı takdirde Harçlar Kanunu 30. ve 32. maddeleri gereğince işlem yapılması gerekirken harç tamamlatılmadan yargılamaya devam olunması doğru olmamıştır. " şeklindeki gerekçe ile kararın kaldırılmasına karar verildiği görülmektedir.

Mahkememizce kaldırma kararı doğrultusunda tensip zaptının 3 numaralı ara kararında ; "davacılar arasında ihtiyari dava arkadaşlığı olması sebebiyle her bir davacı için ayrı ayrı başvurma harcı ve dava değeri nazara alınarak peşin harç yatırılması gerekir iken davacı vekilinin davacılardan ...'ın adı belirtilerek tek başvurma harcı ve toplam dava değeri üzerinden peşin harcın yatırıldığı,

diğer davacılar yönünden başvurma harcının ve peşin harcın yatırılmadığı anlaşılmakla davacılar vekiline (her bir davacı yönünden eksik kalan 427,60 TL başvurma harcı ve 427,60TL peşin harcı) toplam başvurma harcı olan 4.276,00TL'yi ve toplam peşin harç olan 4.276,00TL'yi yatırması için 6100 Sayılı Kanunun 120/2.

Maddesi gereğince 2 hafta kesin süre verilmesine, verilen kesin süre içerisinde harç yatırılmaz ise eksik kalan harçlar yönünden diğer davacılar tarafından açılan davanın tefrik edilerek ayrı esaslara kaydedileceği ve 6100 Sayılı Kanunun 150.

Maddesi gereğince dosyaların işlemden kaldırılacağına, süresinde harcın tamamlanarak yenilenme talebinde bulunulmaması halinde diğer davacılar yönünden davalarının açılmamış sayılacağına karar verileceğinin İHTARINA,(ihtaratın tensip zaptının tebliği suretiyle yapılmış sayılmasına)," şeklinde ara karar kurulduğu, UYAP üzerinden yapılan kontrolde davacı vekili tarafından eksik harçların ikmal edildiği görülmektedir.

Dava; kooperatif üyeliğinden ihraç kararının iptali istemine ilişkindir.

Taraflar arasındaki uyuşmazlık; davalı kooperatif yönetim kurulunun 17/05/2021 tarih ve 14 sayılı kararı ile davacıların kooperatif ortaklığından çıkarılma kararının iptalinin gerekip gerekmediği hususundadır.

Mahkememizce kaldırma kararı öncesinde Konya Ticaret Sicil Müdürlüğünden davalı kooperatife ait kooperatif ana sözleşmesi, tüm genel kurul tutanakları, yöneticilerin isim ve imza sirkülerleri ile hazirun listeleri dosya arasına celp edilmiş, Konya Valiliği Çevre Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğü'nün 13/12/2021 tarihli cevabi yazısı ile davalı kooperatifin kuruluşundan itibaren tüm genel kurul kararları, bilanço ve gelir gider cetvelleri ile yönetim ve denetim kurulu raporları dosya arasına celp edilmiş, Konya . Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyası ve ... Esas ve ... Karar sayılı dosyası, Konya Cumhuriyet Başsavcılığı'nın ... sayılı soruşturma dosyası ve tüm belgeler dosya arasına celbedilmiştir.

Kaldırma kararı öncesinde davalı yanca kooperatife ait ticari defterler ve üye kayıt defterlerinin sunulduğu, akabinde dosyanın kooperatif dosyalarına rapor sunan bilirkişi ... ile Ticaret Mevzuatından kaynaklı nitelikli hesaplamalar uzmanı bilirkişi ... tevdi edilerek taraf vekillerinin iddia ve savunmalarının da değerlendirilmesi ile, ihraç kararının haklı olup olmadığının da irdelenerek rapor tanzim edilmesi istenilmiş, bilirkişi heyeti tarafından düzenlenen 11.04.2023 tarihli raporda özetle.

"Davacılara ilişkin dava dosyası içerisinde bulunan belgeler incelendiğinde davacılara noter yoluyla ihtarname gönderildiği ve söz konusu ihtarnamelerde davacılara 1. ihtarda 10 gün, 2. ihtarda ise 1 ay ödeme süresi verildiği anlaşılmaktadır. Davacılara gönderilen ihtarnamelerin hukuken sonuç doğurabilmesi için ihtarnamelerde yer verilen borç miktarlarıyla davacıların kooperatife olan borç miktarlarının aynı olması gerekmektedir.

Bilirkişi kurulumuz tarafından yapılan tespitlere göre davacılara gönderilen ihtarnamelerde davacıların bir kısmından anapara borcundan 1.625 TL daha fazla, bir kısmından da anapara borcundan 1.525 TL daha fazla ödeme talep edildiği anlaşılmaktadır. Ortağın kooperatife karşı parasal yükümlülüklerini süresi içerisinde yerine getirmemesi halinde ortaktan temerrüt faizi de talep edilebilir.

İhtarnamelerde ortaklardan temerrüt faizi talep ediliyorsa, faiz oranının da kanuna uygun bir şekilde tespit edilmesi gerekmektedir. Ancak temerrüt faizi oranının ana sözleşme veya genel kurul kararıyla belirlendiği durumlarda TBK m. 120’deki sınırlamaya uyulması gerekir. TBK m. 120’ye göre adi işlerde temerrüt faizi oranı kanuni faiz oranının %100 fazlasını aşamaz. Kanuni faiz oranının %9 olduğu dikkate alındığında

söz konusu düzenleme çerçevesinde temerrüt faizi oranı en fazla %18 olarak belirlenebilir.

Kooperatif ile ortakları arasında ticari bir iş bulunmadığından temerrüt faizi oranının serbestçe belirlenebilmesi mümkün değildir. Davalı kooperatif tarafından gönderilen ihtarnamelerde davacılardan aylık %5 temerrüt faizi talep edildiği tespit edilmiştir. Ayrıca mali müşavir bilirkişi tarafından yapılan tespitlerde aidatlara hem temerrüt faizi hem de kanuni faiz uygulandığı,

dolayısıyla her iki faizin toplandığı şeklinde değerlendirmelere yer verilmiştir. Ayrıca ihtarnamelerin geçerli olabilmesi için ilk ihtarnamede belirtilen alacak miktarıyla ikinci ihtarnamedeki miktarın uyumlu olması gerekmektedir. İkinci ihtarnamede yer alan alacak miktarı, ilk ihtarnamede belirtilenden farklıysa ihtarnamede söz konusu farklılığın hangi husustan kaynaklandığı da belirtilmelidir. Dava konusu uyuşmazlıkta davacılara gönderilen her iki ihtarnamedeki borç miktarlarının aynı olduğu tespit edilmiştir.

Koop K m. 27 çerçevesinde keşide edilen ihtarnamelerin ortaklıktan çıkarılma sonucunu doğurabilmesi için ihtarnamelerde mutlaka parasal yükümlülüklerin yerine getirilmemesi halinde ortağın "ortaklıktan çıkarılacağı", "ortaklık sıfatını kaybedeceği" veya bu anlama gelen bir başka ifadenin yer alması gerekir. Bir başka ifadeyle ortağın parasal yükümlülüklerini yerine getirmemesi sebebiyle yönetim kurulunun hangi müeyyidenin uygulanacağı hususunun ihtardan anlaşılması gerekir. Dava konusu uyuşmazlıkta davacılara gönderilen her iki ihtarnamede de parasal yükümlülüklerin yerine getirilmemesi halinde ortağın kooperatiften ihraç edileceğinin ihtar

edildiği tespit edilmiştir. " şeklinde tespitlere yer verildiği görülmektedir.

Mahkememizce yapılan yargılama ve değerlendirme neticesinde dosya kül halinde değerlendirildiğinde; açılan dava ile davacıların davalı Kooperatiften ihracına ilişkin olarak davalı kooperatif yönetim kurulunun 17/05/2021 tarih ve 14 nolu ihraç kararlarının iptalinin talep edildiği, alınan bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde, davacılara gönderilen ihtarnamelerde davacıların bir kısmından anapara borcundan 1.625 TL daha fazla, bir kısmından da anapara borcundan 1.525 TL daha fazla ödeme talep edildiğinin bilirkişi raporu ile sabit olduğu, davacılara gönderilen ihtarnamelerin hukuken sonuç doğurabilmesi için ihtarnamelerde

yer verilen borç miktarlarıyla davacıların kooperatife olan borç miktarlarının aynı olmasının gerektiği, bu nedenle davacılara gönderilen ihtarların usulüne uygun olarak düzenlenmediği ve böylelikle ihraç prosedürünün yasaya uygun olmadığının anlaşıldığı,

ayrıca davacılara gönderilen ihtarnamelerde ilgili yıl genel kurullarında aidat ödemeyenlere temerrüt faizi uygulanmasına yönelik karar olmamasına rağmen ödenmeyen aidatlara aylık %5 faiz uygulandığı gibi ödenmeyen aidatlara bir de kanuni faiz hesaplandığından ihtarnamedeki bu durum da hem yasal düzenlemelere hem de genel kurul kararlarına aykırı olduğundan bu yönü ile de ihtarnamelerin usulüne uygun olmadığı ,

ihraç prosedürünün yasaya uygun olmadığı anlaşılmakla davacıların davalı Kooperatiften ihraçlarına ilişkin olarak davalı kooperatif yönetim kurulunun 17/05/2021 tarih ve 14 nolu ihraç kararlarının iptaline karar verilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.

Katip ... Hakim ...