Konya 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/620 K.2025/577

T.C. KONYA . ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: ... Esas - ... T.C.

KONYA TÜRK MİLLETİ ADINA

. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO

KARAR NO

HAKİM

KATİP

DAVACI

VEKİLİ

DAVALI

VEKİLİ

DAVA

Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ

KARAR TARİHİ

KARAR YAZMA TARİHİ

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekilinin Mahkememize sunmuş olduğu dava dilekçesinden özetle; ... Sigorta A.ş tarafından ... acenta numarası ve ... poliçe numarası ile sigortalı olan ... Plakalı araç, trafik kazası tespit tutanağında belirtildiği gibi 06.01.2024 tarihinde Konya İli Meram İlçesi ... Mah. ... caddesi istikametinde ... idaresinde bulunan ve müvekkil ... ait olan ...

Plakalı araca; uyulması gereken trafik kurallarına uymamış ve yüzde yüz (%100 ) kusurlu olarak müvekkiline ait araca sağ yan tarafından çarptığını, bu kusur oranı Oto Mecburi Mesuliyet Ekspertiz Raporunda da açık ve sabit olduğunu, müvekkiline ait ... marka ...

1.3 Multıjet Actıve -90 model araç kaza tarihinde 147.783 'km bir araç olduğunu, söz konusu kaza neticesinde müvekkiline ait araçta bir kısım hasarlar oluştuğunu, söz konusu kaza neticesinde müvekkiline ait aracın bir kısım parçaları onarıldığını değiştirildiğini ve boyandığını, ayrıca söz konusu kaza neticesinde; müvekkiline ait aracın tramerine işlenen hasar kaydı sebebiyle de aracın ikinci el piyasa rayiç değerinde ciddi bir düşüş yaşanacağını, kazaya karışan ve tam kusurlu bulunan ... plakalı araç kaza tarihi itibariyle; ... acenta numarası ve ... poliçe numarası ile davalı ...

Sigorta A.ş'den sigortalı olup davalı şirket bu sebeple müvekkilinsı aracında meydana gelen zararlardan sorumlu olduğunu, müvekkili adına 01.04.2024 tarihinde ... kargo aracılığıyla sorumlu sigorta şirketi olan ...

Sigorta A.ş.'ye başvuru yapıldığını ve başvuru dilekçelerinin 03.04.2024 tarihinde sigorta şirketine teslim edildiğini, sigorta şirketi tarafından, taraflarına 10.05.2024 tarihinde 31.000,00 TL bir ödeme yapıldığını, ancak yapılan bu ödeme müvekkilinin gerçek zararını ve talebimizi karşılamadığından Karayolları Trafik Kanunu Madde 97. Hükmü uyarınca dava açma zarureti hasıl olduğunu, dava açmadan önce başvurulması zorunlu olan arabulucuk merciine başvurulmuş ancak yine de bir anlaşma sağlanamadığını,

tüm bu nedenlerle mahkeme tarafından resen gözetilecek nedenlerle davanın kabulü ile bilirkişi incelemesi sonucunda müvekkilinin aracında oluşan karşılanmamış gerçek değer kaybı belirlendiğinde miktarı belirlemek ve harcı tamamlanarak artırılmak ve fazlaya ilişkin talep ve dava hakları saklı kalmak üzere belirsiz alacak davası olarak şimdilik 1.000,00 TL araç değer kaybının sigortaya ihbar tarihi olan 03.04.2024 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalı sigorta şirketinden alınarak müvekkile verilmesine, yargılama giderlerinin ve vekalet ücretinin davalıya yüklenilmesine karar verilmesini dava ve talep etmiştir.

Davalı sigorta şirketi vekilinin Mahkememize sunmuş olduğu cevap dilekçesinden özetle. İlgili kazaya karışan, ... plakalı araç Müvekkil ...

Sigorta A.Ş. tarafından 15.06.2023/2024 tarihlerini kapsayan ... numaralı Karayolları Mali Sorumluluk Sigortası ile sigortalanmış olup, müvekkil sigorta şirketinin sorumluluğu iş bu sigortalı araç sürücüsünün kusuru oranında poliçe limitleri ile sınırlı olduğunu, eksik evrakla başvuru yapıldığını, davacı tarafından eksist sisteminden atanmış bir eksper tarafından alınmış bir rapor sunulmadığını, bu sebeple davanın usulden reddini talep ettiklerini, reel değer kaybı tutarı ödenmiş olduğunu, müvekkil şirketin sorumluluğunun sona erdiğini,

taraflarına her ne kadar eksik evrak ile başvuru yapılmış olsa da taraflarınca değer kaybı raporu hazırlatıldığını ve araçta meydana gelen değer kaybının reel piyasa şartlarına göre 31.000,00 TL olduğunun tespit edildiğini, bunun üzerine davacı tarafa değer kaybı bedelinin ödendiğini, davacı tarafın aracında meydana gelen hasarın onarımı için müvekkil şirket tarafından 44.500,00-TL davacı tarafa ve 39.792,97 TL tedarikçilere(... ve ...

Otomotiv) olmak üzere toplamda 84.292,97 TL hasar onarım bedeli ödendiğini, işbu sebeple teminat limitlerinin dikkate alınması gerektiğini, dosyanın bilirkişiye tevdii halinde aracın kazadan önceki hali göz önünde bulundurularak kaza tarihindeki rayiç değiren göre dosyanın Bilirkişi’ye tevdii halinde;

aracın kazadan önceki hali göz önünde bulundurularak kaza tarihindeki rayiç değerine göre hesaplama yapılması gerektiği, 04.12.2021 tarihinde ve 31679 sayılı resmi gazate’de yayımlanan “karayolları motorlu araçlar zorunlu mali sorumluluk sigortası genel şartlarında değişiklik yapılmasına dair genel şartlar” uygulanması gerektiği, buna göre, ilgili genel şartların yürürlük tarihinin 04.12.2021 tarihi olduğu sigortalı ile yapmış oldukları poliçenin düzenlenme tarihinin ise 15.06.2023/2024 olması sebebi ile artık yeni düzenleme uygulama alanı bulması gerektiği,

04.12.2021 tarihinde yürürlüğe giren değişikliğe ilişkin herhangi bir yürütmenin durdurulması karar verilmemiş olduğundan, değişiklik ekinde yayınlanan hesapalama yönteminin kullanılması gerektiğini, bu sebeple değer kaybı tespitine ilişkin bilirkişi raporu alınmasına karar verilmesi halinde yukarıda belirttiğimiz hususlar dahilinde rapor düzenlenmesine karar verilmesini talep ettiklerini, 01.04.2020 tarihinde yürürlüğe giren genel şartlarda yapılan değişikliğe göre eksist sisteminden eksper ataması yapılmadan, yapılan başvurunun eksik evrak sayılması sebebi ile davanın usulden reddine,

taraflarınca aracın reel piyasa şartlarına göre hesaplanan değer kaybı tutarı ödenmiş olduğundan ve davacı vekilinin bakiye değer kaybı talebine ilişkin dayanağı bulunmadığından ilgili davanın reddine, aksi halde reel piyasa şartlarına göre hesaplama yapılması halinde aracın kaza tarihindeki rayiç değeri, gerçek hasar tutarı ve kazadan önceki hali de dikkate alınarak hesaplama yapılmasına, genel şartlara göre hesaplama yapılması halinde, 04.12.2021 tarihinde ve 31679 sayılı resmi gazate’de yayımlanan “karayolları motorlu araçlar zorunlu mali sorumluluk sigortası genel şartlarında değişiklik yapılmasına dair genel şartlar” uygulanmasına,

değer kaybı yönünden bilirkişi incelemesi yapılması halinde dosyanın.

04.12.2021 tarihinde yürürlüğe giren karayolları motorlu araçlar zorunlu mali sorumluluk (trafik) sigortası genel şartları uyarınca değer kaybının tespiti için konusunda uzman ve ehil bilirkişiler kanalı ile incelenmesine, yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin dava aleyhlerine sonuçlansa dahi dava açılmasına sebebiyet vermemiş olmamaları nedeniyle karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

ÇEKİŞMELİ HUSUSLAR, DELİLLER, DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE

Taraflar arasındaki uyuşmazlığın 06/01/2024 tarihinde davacıya ait ... plakalı araç ile davalı şirketin sigortalısı olan ... plakalı aracın karıştığı kaza nedeniyle değer kaybı zararı talebine ilişkin olduğu anlaşılmıştır.

Türkiye Reasürans Şirketler Birliğine müzekkere yazılarak; davaya konu kaza tarihinde davacının maliki olduğu aracın değerine ait bilgi ve belgelerin gönderilmesi istenilmiş ve dosya arasına kazandırılmıştır.

Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezine müzekkere yazılarak davacıya ait aracın tüm tramer kayıtlarının onaylı suretleri gönderilmesi istenilmiş ve dosya arasına kazandırılmıştır.

UYAP üzerinden 06/01/2024 kaza tarihinden bugüne kadar malikini ve tüm özelliklerini gösterir şekilde ... ve ... plaka plaka sayılı 2 adet taşıtın trafik sicil kayıtları dosya kapsamına kazandırılmıştır.

Dosyadaki bilgilere göre ...

Sigorta Aş'ye dava dilekçesi örneği ekli ve bilinebilen poliçe adı, poliçe numarası, hasar/tazminat dosya numarası, hasar/zarar tarihi, varsa kazaya karışan taşıt plakaları vs. gibi gerekli bilgileri içerir yazı yazılarak; davaya konu hasar/zarar ile ilgili sigorta poliçesinin, sigorta genel şartlarının, genel şartların eki olan klozların, sigorta ekspertiz raporunun, varsa hasar/tazminat ödemesine ilişkin belgelerin, ibranamenin, hasar/tazminat dosyasının takım halinde onaylı fotokopilerinin ve hasar/zarar ile ilgili varsa fotoğraf asıllarının veya hiç değilse fotoğrafların renkli fotokopilerinin istenmesine,

ayrıca dava tarihi olan 29/07/2024 tarihinden önce sigortaya başvuru olup olmadığı sorularak, başvuru var ise buna ait tüm evraklar istenilmiş ve dosya arasına kazandırılmıştır.

Mahkememizce aldırılan adli trafik bilirkişisi ve makine mühendisi bilirkişisinden oluşan bilirkişi heyetinin 27/02/2025 tarihli raporundan özetle. Davacı ...

Sigorta A.Ş. sigortalısı ... plakalı araç sürücüsü dava dışı ...'un; davaya konu trafik kazasının meydana gelmesinde % 100 (yüzde yüz) oranında kusurlu olduğu, davacı ...'a ait ... plakalı araç sürücüsü dava dışı ...'ın; davaya konu trafik kazasının meydana gelmesinde herhangi bir kusurunun bulunmadığı, davaya konu kaza nedeniyle davacı ...'a ait ... plakalı 2015 model, ...

1,3 Multijet Active-90 marka ve tip araçta oluşan değer kaybının olay tarihi itibariyle 40.500,00 TL (kırkbin beşyüz TL) mertebesinde olacağı, davacı ... tarafından talep edilebilecek bakiye değer kaybı bedelinin 4.707,03 TL (dörtbin yediyüzyedi virgül sıfırüç TL) olduğu rapor edilmiştir.

Davacı vekilinin Mahkememize ibraz ettiği 21/07/2025 tarihli dava değer artırım dilekçesinden özetle: Davanın kabulü ile; müvekkilinin aracında oluşan karşılanmamış gerçek değer kaybı olarak 9.500,00 TL'nin sigortaya ihbar tarihi olan 03.04.2024 tarihinden itibaren işleyecek faiziyle birlikte davalı sigorta şirketinden alınarak müvekkile verilmesini talep etmiş artırılan meblağ üzerinden tamamlama harcı yatırılmış, davalıya tebliğ edilmiştir.

Dava, trafik kazasından kaynaklı oluşan varsa bakiye değer kaybı bedelinin tahsiline ilişkindir.

Mahkememizin davaya bakmaya görevli ve yetkili olduğu anlaşılmıştır.

2918 Sayılı KTK.nun 91/1. maddesi yollaması ile 85. maddesi ve Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası Genel Şartlarının 1. maddesine göre trafik sigortası işletene düşen hukuki sorumluluğu azami sigorta limitine kadar teminat altına almaktadır. Davalı kazaya karışan karşı aracın zorunlu trafik sigortacısı olup davacıya ait araçta meydana gelen gerçek zararı limit dahilinde karşılamakla yükümlüdürler. Dava konusu trafik kazası sonrasında davacıya ait araçta meydana gelen değer kaybı bedeli gerçek zarar kalemleri arasında bulunmakta olup, davalı trafik sigortacısı bu zarardan poliçe teminat limiti dahilinde sorumludur.

Trafik kazaları dayanağını 2918 sayılı KTK'dan alan haksız fiil niteliğinde olaylardır. Haksız fiiller meydana geldikleri anda hukuki sonuç doğurur ve zarara neden olanların zararı tazmin borcu haksız fiil tarihinde ortaya çıkar. Haksız fiilin unsuru olan zarar, zarar görenin malvarlığında rızası dışında meydana gelen azalma ile zarar verici fiil olmasa idi bulunacağı durum arasındaki farktır ve zarar haksız fiilin meydana gelmesi ile gerçekleşmiş sayılır.

Zarar verenin ve diğer sorumluların zararı tazmin yükümlülüğü herhangi bir ihbara ve ihtara gerek kalmaksızın olay tarihinde doğar. Haksız fiile bağlanan hukuki sonuçlar haksız fiil tarihi esas alınarak belirlenir ve bu nedenle haksız fiillerde olay tarihinde yürürlükte bulunan hukuk kuralları uygulanır. Başka bir deyişle zararın belirlenmesinde etken olan hususlarda olay tarihinde yürürlükte bulunan mevzuat hükümlerinin dikkate alınması gerekir.

Yargıtay .HD'nin ... E- ... K sayılı 15/03/2018 tarihli kararı -ve benzer nitelikte diğer birçok kararında da- vurgulandığı gibi değer kaybının hesabında aracın modeli, markası, özellikleri, yapılan onarım işlemleri, kilometresi, olay tarihindeki yaşı, tarafların iddia ve savunmaları ve tüm dosya kapsamı değerlendirilerek kaza öncesi hasarsız ikinci el piyasa rayiç değeriyle kaza meydana geldikten ve tamir edildikten sonraki ikinci el piyasa rayiç değeri arasındaki farka göre değer kaybı zararının hesaplanması ilke olarak kabul edilmiştir.

Sonuç olarak haksız fiilin türü olan trafik kazalarına olayın meydana geldiği tarihte yürürlükte olan kanun hükümlerinin uygulanması, davacıya ait araçta meydana gelen değer kaybının belirlenmesinde olay tarihinde yürürlükte bulunan Karayolları Trafik Kanununun 90. maddesi gereğince genel hükümlerin esas alınması gerektiğinden Yargıtay uygulamalarına uygun olarak bilirkişi raporunun ilgili kısmı hükme esas alınmıştır.

Bilirkişiler tarafından düzenlenen raporun olayın oluş ve şekline uygun olup hüküm kurmaya elverişli olduğu, Davacı ...

Sigorta A.Ş. sigortalısı ... plakalı araç sürücüsü dava dışı ...'un; davaya konu trafik kazasının meydana gelmesinde % 100 (yüzde yüz) oranında kusurlu olduğu, davacı ...'a ait ... plakalı araç sürücüsü dava dışı ...'ın; davaya konu trafik kazasının meydana gelmesinde herhangi bir kusurunun bulunmadığı, davaya konu kaza nedeniyle davacı ...'a ait ... plakalı 2015 model, ...

1,3 Multijet Active-90 marka ve tip araçta oluşan değer kaybının olay tarihi itibariyle 40.500,00 TL (kırkbin beşyüz TL) mertebesinde olacağı, davacı ... tarafından talep edilebilecek bakiye değer kaybı bedelinin 4.707,03 TL (dörtbin yediyüzyedi virgül sıfırüç TL) olduğu değerlendirilmiş olup, kazanın meydana geldiği tarih itibariyle poliçe teminat limiti 200.000,00 TL olacağından bilirkişi heyetinin yalnızca bu hususta hataya düştüğü kanaatine varılmakla tarafların kazadaki kusur durumları ile arttırım dilekçesi doğrultusunda hüküm kurulmuştur.

Sigorta Şirketinin Temerrüt Tarihine İlişkin Değerlendirmede;

2918 Sayılı KTK.nun 91/1. maddesi yollaması ile 85. maddesi ve Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası Genel Şartlarının 1. maddesine göre trafik sigortası işletene düşen hukuki sorumluluğu azami sigorta limitine kadar teminat altına almaktadır. Trafik kazaları esas itibariyle haksız eylem sayılan hallerden olmakla birlikte trafik sigortasını yapan sigortacı bakımından temerrüdün bu tarihte oluştuğunun kabulü mümkün değildir.

2918 sayılı KTK'nın 99/I. maddesi ve Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel şartları uyarınca, rizikonun bilgi ve belgeleri ile birlikte sigortacıya ihbar edildiği tarihten itibaren 8 iş günü içinde sigortanın tazminatı ödeme yükümlülüğü bulunmakta, bu sürenin sonunda ödememe halinde temerrüt gerçekleşmektedir. Kazanın ihbar edilmesiyle, zararın miktarını belirlemek sigortanın sorumluluğundadır.

Davalı sigorta şirketine yapılan başvurudan itibaren davalı sigorta şirketinin 8 iş günü sonunda yani 16/04/2024 tarihinde temerrüde düşmüş olması nedeni ile bu tarihten itibaren tazminat miktarından sorumlu olmasına karar verilmiştir.

ARABULUCULUK ÜCRETİ YÖNÜNDEN

Kaza tarihinde ve poliçenin düzenleme tarihinde yürürlükte bulunan 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun ‘Doğrudan Doğruya Talep ve Dava Hakkı’ başlıklı 97. maddesinde (Değişik:14/04/2016-6704/5 md.) “Zarar görenin, zorunlu mali sorumluluk sigortasında öngörülen sınırlar içinde dava yoluna gitmeden önce ilgili sigorta kuruluşuna yazılı başvuruda bulunması gerekir. Sigorta kuruluşunun başvuru tarihinden itibaren en geç 15 gün içinde başvuruyu yazılı olarak cevaplamaması veya verilen cevabın talebi karşılamadığına ilişkin uyuşmazlık olması halinde, zarar gören dava açabilir veya 5684 sayılı Kanun çerçevesinde tahkime başvurabilir.” düzenlemesi yer almaktadır.

6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A maddesinin birinci fıkrasında; "İlgili kanunlarda arabulucuya başvurulmuş olması dava şartı olarak kabul edilmiş ise arabuluculuk sürecine ilişkin aşağıdaki hükümler uygulanır." hükmü yer almaktadır. Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A maddesinin 18. fıkrasında ise özel kanunlarda tahkim veya başka bir alternatif uyuşmazlık çözüm yoluna başvurma zorunluluğunun olduğu veya tahkim sözleşmesinin bulunduğu hâllerde, dava şartı olarak arabuluculuğa ilişkin hükümler uygulanmayacağı düzenlemesi yer almaktadır. Kanunun bu özel düzenlemesi karşısında dava şartı olarak zorunlu arabuluculuğa ilişkin hükümler uygulanma yeri bulamaz.

Özel kanunlarda tahkim veya başka bir alternatif uyuşmazlık çözüm yoluna başvuru bulunduğu hallerde dava şartı olarak arabuluculuğa başvurulamayacağının düzenlemesine göre;

Sigorta şirketine karşı açılan tazminat davası yönünden, özel kanun niteliğindeki 2918 s. KTK'nin 97. maddesi gereğince davadan önce sigorta şirketine başvurunun zorunlu olması ve bu durumda 6325 s. Kanunu'nun 18/A-18. maddesi gereğince, 18/A maddesindeki zorunlu arabuluculuğa ilişkin hükümlerin sigorta şirketi yönünden uygulanamayacak olması nedeniyle, arabuluculuk tutanağının zorunlu arabuluculuk tutanağı olarak hazırlanmasına rağmen gerçekte ihtiyari arabuluculuk tutanağı niteliğinde olduğu kabul edilmiştir.

6100 s. HMK'nin 323. maddesine ve 6325 s. Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu hükümlerine göre de, ihtiyari arabuluculuk giderleri yargılama giderleri içerisinde gösterilmediğinden, bu davadaki yargılama giderlerine dahil edilemeyeceği, bu giderlerin sadece davacı sorumluluğunda olduğu sonucuna varılmıştır.

Nitekim Yargıtay HD'nin ... esas, ... karar; ... esas, ... karar; ... esas, ... karar; Konya BAM . HD ... esas ... karar sayılı ilamlarında da aynı yönde değerlendirme yapılmıştır.

Katip Hakim