Konya 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2025/588 K.2025/734

Davacı vekilinin mahkememize sunmuş olduğu dava dilekçesinde özetle; -Müvekkil davacının Ereğli/Konya İcra Müdürlüğü'nün ...

Esas sayılı dosyasından dolayı borçlu olmadığının tespitini talep ettiklerini, müvekkilinin borcu olmadığını, hukuki ilişkiyi kabul etmediklerini, zamanaşımı ve hak düşümü itirazın da bulunduklarını, bu hususların dikkate alınmasını, borçlu olmadıklarına karar verilmesini talep ettiklerini, bu aşamada müvekkilinin borçlu olmadığının açık ve ortada olduğunu, bu nedenle müvekkilinin borçlu olmadığına karar verilmesini talep ettiğini, davanın zorunlu arabuluculuğa tabi olması nedeniyle arabuluculuğa başvurulmuş, arabulucu ... tarafından anlaşamamaya ilişkin ... büro ve ... arabuluculuk dosya numarası ile son tutanak düzenlendiğini,

ayrıca Ereğli Cumhuriyet Başsavcılığının ... soruşturma sayılı şikayet soruşturma dosyaları açıldığını, müvekkilinin davacının borçlu olmadığına karine niteliğinde olduğunu, işbu dosyanın beklediği mesele yapılmasını talep ettiğini, tüm bu nedenlerle takibe konu çekin vasfının incelenmesi için aslının dosya içine alınmasına, müvekkilinin Ereğli/Konya İcra Müdürlüğünün ...

Esas sayılı dosyasından ve takibe konu söz konusu çekten dolayı davalıya borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini talep ettiklerini, davalının alacağı olmaması nedeniyle borçlu olmadıklarının tespitine, davalının haksız ve kötü niyetli olması nedeniyle %10 para cezasına mahkum edilmesini ve %20 icra kötü niyet tazminatına mahkum edilerek davacıya ödenmesine karar verilmesine,

ihtiyati tedbir ara kararı verilerek bu konuda ara karar kurulmasını, teminatsız olarak takibin durdurulmasını, taksi takdirde mahkemenin uygun göreceği nakdi tazminat ile takibin dava sonuna kadar durdurulmasını, adli yardım taleplerinin kabulünü, yargılama gideri ve arabuluculuk masraflarının ve vekalet ücretinin davalıdan alınmasını dava ve talep etmiştir.

ÇEKİŞMELİ HUSUSLAR, TOPLANAN DELİLLER, DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, menfi tespit talebine ilişkindir.

Davacı vekilinin 01/09/2025 tarihli adli yardım talepli dava dilekçesi ekinde sunulmuş olan fakirlik belgesi ile adli yardım talep edildiği, bu talep değerlendirilerek adli yardım talebinin reddine karar verildiği, ret kararına karşı yapılan itirazın 05/09/2025 tarihinde reddedildiği, davacı vekilinin yine aynı belgelere dayanarak 16/09/2025 tarihinde adli yardım talep ettiği bu talebin de mahkememizce değerlendirilerek 16/09/2025 tarihinde reddine karar verildiği,

davacı vekilinin bu sefer 22/09/2025 tarihli dilekçesi ile adli yardım talep ettiği, mahkememizce yapılan araştırma neticesinde dosyaya kazandırılan belgelere göre yine talebin reddine karar verildiği, davacı vekilinin itirazı neticesinde itiraz merci tarafından 03/10/2025 tarihinde itirazın reddine kesin olmak üzere karar verildiği görülmüştür.

Mahkememizce buna binaen 06/10/2025 tarihli muhtıra davacı vekiline tebliğ edilmiş ve eksik harç ve gider avansının yatırılması gerektiği bildirilmiştir. Ancak davacı vekilinin eksik harçları ve avansı tamamlamadığı ve yeniden mahkememizce daha önce değerlendirilen belgelere dayanarak adli yardım talep ettiği, Mahkememizce adli yardım talebinin reddine ilişkin 27/10/2025 tarihinde KESİN OLARAK karar verildiğine ilişkin karar verilmiştir.

Gider avansı HMK' nun 114/1-g maddesi gereğince dava şartıdır. Bu aşamadan sonra HMK gereğince öncelikle dava şartlarının incelenmesi gerekmektedir.

Eldeki davada gider avansı eksik olduğundan HMK nun 114/1-g maddesi ve HMK nun 115/2. maddesi gereğince dava şartlarından olan gider avansı ile ilgili hususun sonradan giderilmesi mümkün olduğundan bu konuda davacı vekiline gider avansını karşılaması aksi halde HMK nun 115/2. maddesi gereğince dava şartlarından olan gider avansının karşılanmaması (dava şartı yokluğu) nedeniyle davanın usulden reddine karar verileceği ihtarını içerir muhtıra yazılmış, işbu muhtıra tebliğ edilmesine rağmen davacının kesin/yasal süre içinde dava şartı noksanını tamamlamadığı görülmüştür. Davacı vekili muhtıra ile belirlenen sürenin son günü yine adli yardım talebi göndermiştir.

Adli yardım 6100 sayılı HMK'nın 334 ve devamı maddelerinde düzenlenmiştir. Anılan maddelere göre adli yardımın şartları“ödeme gücünden yoksun olma” ve “talebin açıkça dayanaktan yoksun olmaması”dır. Adli yardım isteğinde bulunan kimsenin, kendisi ve ailesinin geçimini önemli ölçüde zor duruma düşürmeksizin gereken yargılama giderlerini kısmen veya tamamen ödeme gücünden yoksun olması gerekir (m. 334/1). Adli yardım talebinde bulunan kimsenin yargılama giderlerini karşılayabilecek durumda olmadığını gösteren mali durumuna ilişkin belgeleri de mahkemeye ibraz etmesi gerekir. Yardım talebinde bulunanın ödeme gücünden yoksun olup olmadığı bu belgeler incelenerek belirlenecektir.

Yine aynı Kanunun 337/2. Maddesinde "... İtiraz incelemesi neticesinde verilen karar kesindir. Adli yardım talebi reddedilirse, ödeme gücünde sonradan gerçekleşen ciddi bir azalmaya dayanılarak tekrar talepte bulunulabilir.(HMK m. 337/2 Değişik : 11/4/2013-6459/ 23 md.)

İzmir BAM . HD ... E. ... K. Sayılı kararında "..Dairemizin 2021/25 esas sayılı dosyasının 22/01/2021 tarihli ara kararı ile davalı ...'ün adli yardım talebinin reddine karar verildiği, verilen karara itiraz edilmesi üzerine dosyanın BAM . Hukuk Dairesine gönderilmiştir.

İzmir BAM . Hukuk Dairesinin ... D.İş Esas ve ... D.İş Karar sayılı kararı ile adli yardım talebinin reddine dair dairemizin ara kararına yapılan itirazın reddine karar verildiği,

İtirazın reddedilmesi üzerine dairemizin 25/03/2021 tarihli kararı ile dosyanın harçları tamamlanmak üzere ilk derece mahkemesine geri çevrilmesine karar verildiği görülmüştür.

Bu kerre; ... ve ... vekilinin ... yönünden nispi harcı yatırmayarak, maktu istinaf karar harcını yatırmak suretiyle 07/05/2021 tarihli dilekçesi ile yeniden adli yardım talebinde bulunduğu ve bu talebin değerlendirilmesi için talep dairemiz huzuruna gönderilmiştir.

Adli yardım talebinin reddine ilişkin kararlara karşı, tebliğinden itibaren bir hafta içinde kararı veren mahkemeye dilekçe vermek suretiyle itiraz edilebilir. Kararına itiraz edilen mahkeme, itirazı incelemesi için dosyayı o yerde adli yardım talebi yapılan hukuk mahkemesinin birden fazla dairesinin bulunması hâlinde, numara olarak kendisini izleyen daireye, son numaralı daire için birinci daireye, o yerde adli yardım talebi yapılan hukuk mahkemesinin tek dairesi bulunması hâlinde ise aynı işlere bakmakla görevli en yakın mahkemeye gönderir. İtiraz incelemesi neticesinde verilen karar kesindir. Adli yardım talebi reddedilirse, ödeme gücünde sonradan gerçekleşen ciddi bir azalmaya dayanılarak tekrar talepte bulunulabilir.(HMK m. 337/2 Değişik : 11/4/2013-6459/ 23 md.)

Somut olayda; madde hükmünde açıkça belirtildiği üzere adli yardım talebinin reddine ilişkin karara karşı yapılan itiraz incelemesi sonucunda verilen karar kesindir. Adli yardım talebi reddedilen taraf ödeme gücünde sonradan gerçekleşen ciddi bir azalmaya dayanarak yeniden talepte bulunabilir.

Davalılar vekili ... , müvekkili ... yönünden yeniden adli yardım talebinde bulunmuş ise de; talebinin daha önceden değerlendirildiği ve talebi ile ilgili evvelce bir ret kararı verildiği ve ret kararının itiraz sonucunda kesinleştiği, ödeme gücünde sonradan gerçekleşen ciddi bir azalmanın oluştuğuna dair bir belge ve delil sunulmadığı, kaldı ki; bu kadar kısa sürede ödeme gücünde ciddi bir azalmanın olmasının da hayatın olağan akışına aykırı olduğu anlaşılmakla;

yeniden adli yardım talepli dilekçesinde yer verdiği itirazların yerinde olmaması nedeniyle reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir.." şeklinde açık kanun hükmüne dayalı olarak karar vermiştir.

Bu kararda da belirtildiği üzere davacı tarafın, kısa sürelerle ve ödeme gücünde ciddi bir azalma olmadan (kesinleşen adli yardım talebinin reddi kararına rağmen) adli yardım talebini aynı belgelerle devamlı olarak yenileyerek her seferinde usuli işlemlerin yapılmasının önüne geçmesi HMK 337. Maddesi uyarınca kanuna ve hukuka aykırıdır. Bu durum karşısında dava şartı yokluğu nedeniyle asıl ve birleşen davanın usulden reddine ilişkin aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip ... Hakim ...