Konya 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2025/864 K.2026/129

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) davasında dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekilinin mahkememize sunmuş olduğu dava dilekçesinde özetle.

Müvekkilinin davalı borçluya zirai ilaç ve tohum sattığını, davalının ise çiftçi olduğunu, bu alışveriş müvekkilinin davalı ile ilk ve tek alışverişi olduğunu, davalının bedelini ödemek için vade istediğini ve 250.000,00 TL bedelli, 30.08.2019 vadeli kambiyo senedi imzaladığını, müvekkili şirket yetkilileri davacının ... numaralı kullandığı telefonla görüşmüş, borcunu ödemesi yönünde defalarca ikazda bulunduğunu, ancak davalının sürekli tekrar tekrar zaman isteyerek ödeme yapmadığını, ek olarak sundukları görüşmelere ilişkin ekran görüntülerinde de görüleceği üzere davalının borcunu kabul ettiğini ve ödeme için zaman istediğini,

bu nedenlerle davalının, borca ve fer’ilerine haksız, mesnetsiz itirazı ile duran Konya. İcra Müdürlüğü’nün ... esas sayılı dosyası nezdindeki itirazın iptalini ve takibin devamını, davalının haksız itirazı nedeni ile takip konusu alacak miktarının %20’sinden az olmamak üzere müvekkilimiz lehine icra inkâr tazminatına hükmedilmesini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Müvekkilinin çiftçilik ile kendisinin ve ailesinin geçimini sağladığını, davacı tarafın iddia ettiği alacak verecek ilişkisinin ticari bir faaliyet olmadığını, bu sebeple eldeki dava sıradan bir alacak davası olarak nitelendirilip dosyanın Asliye Hukuk Mahkemesi'ne gönderilmesinin gerektiğini, tarafların arasında ticari ilişki bulunmadığı için görevsizlik kararı verilmesini, tarafların Ilgın İlçe sınırları içinde ikamet ettiklerinden yetkiye de itiraz ettiklerini, Ilgın Cumhuriyet Başsavcılığı'nın numaralı dosyasının bekletici mesele yapılmasını; bu nedenlerle davanın reddine karar verilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesini talep etmiştir.

ÇEKİŞMELİ HUSUSLAR, TOPLANAN DELİLLER, DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Ilgın Vergi Dairesi Müdürlüğüne müzekkere yazılarak davalının aktif mükellefiyet kaydının olmadığı, 01/10/2009-30/04/2010 tarihleri arasında kahvehane işletmeciliğinden mükellefiyetinin olduğu bildirilmiştir.

Konya Esnaf ve Sanatkarlar Odasına müzekkere yazılarak davalının kaydına rastlanılmadığı bildirilmiştir.

Ilgın Ticaret Sicili Müdürlüğüne müzekkere yazılarak davalının sahibi olduğu bir ticari işletme kaydına ve şahsın limited şirket ortaklığına rastlanılmadığı bildirilmiştir.

Dava, davalının Konya . İcra Müdürlüğü’nün ... esas sayılı dosyasına yaptığı itirazın iptaline ilişkindir.

Taraflar yönünden yapılan tacir araştırmasında davacının tacir davalının ise tacir olmadığı tespit edilmiştir.

Asliye Ticaret Mahkemeleri de 5235 sayılı Kanunun üçüncü fıkrasında düzenlenmiştir ve 6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun 5 inci maddesinin 1 numaralı bendi uyarınca bu mahkemeler, aksine hüküm bulunmadıkça, dava olunan şeyin değerine veya tutarına bakılmaksızın tüm ticari davalar ile ticari nitelikteki çekişmesiz yargı işlerine bakmakla görevlidir.

Bir davanın ticari nitelikte olup olmadığı, bir diğer ifade ile asliye ticaret mahkemesinde görülüp görülmeyeceğinin belirlenmesi işi de Türk Ticaret Kanununun 4 üncü maddesinde gösterilen ilkelere göre yapılmalıdır. Öğretide de benimsenen görüşe göre ticari davalar mutlak ticari davalar ve nispi ticari davalar olarak iki gruba ayrılmaktadır.

TTK'nun 4/1 maddesine göre her iki tarafın ticari işletmesi ile ilgili hususlardan doğan hukuk davaları nispi ticari dava niteliğindedir. Nispi ticari davalarda, uyuşmazlığın taraflarının tacir olması ve uyuşmazlık konusunun da tarafların ticari işletmesine ilişkin olması şarttır.

Ancak, TTK'nın 4/1. fıkrası (a)-(f) bentlerinde sayılan mevzuat ile düzenlemelerde öngörülen hususlardan doğan hukuk davaları herhangi bir şart aranmaksızın mutlak ticari dava olarak kabul edilmektedir.

6102 sayılı TTK'nın 12. maddesinde "Bir ticari işletmeyi, kısmen de olsa, kendi adına işleten kişiye tacir denir" hükmünü içermektedir.

TTK'nun 19.maddesinde "Bir tacirin borçlarının ticari olması asıldır. Ancak, gerçek kişi olan bir tacir, işlemi yaptığı anda bunun ticari işletmesiyle ilgili olmadığını diğer tarafa açıkça bildirdiği veya işin ticari sayılmasına durum elverişli olmadığı takdirde borç adi sayılır. Taraflardan yalnız biri için ticari iş niteliğinde olan sözleşmeler, Kanunda aksine hüküm bulunmadıkça, diğeri için de ticari iş sayılır" hükmü bulunmaktadır.

Asliye Ticaret Mahkemesi ile Asliye Hukuk Mahkemesi ve diğer hukuk mahkemeleri arasındaki ilişki görev ilişkisi olduğundan göreve ilişkin usul hükümleri uygulanır.

Görevle ilgili düzenlemeler kamu düzenine ilişkin olup, taraflar ileri sürmese dahi yargılamanın her aşamasında re'sen gözetilir. Görevle ilgili hususlarda kazanılmış hak söz konusu olmaz. Mahkeme duruşma yapmadan, yani taraflara tebligat yapıp onları dinlemeden dosya üzerinden de görevsizlik kararı verebilir. Taraflar da yargılama bitinceye kadar görev itirazında bulunabilirler. Görev itirazı yapılmış ise veya yapılmamış olsa bile re'sen mahkeme, ilk önce görevli olup olmadığını inceleyip, karara bağlamalıdır.

Yukarıda yapılan açıklamalardan sonra somut olaya gelindiğinde ise; dosya içerisinde bulunan belgelerin incelenmesinde davalının tacir olmadığı ve zamanaşımına uğramış bono takibe dayanak kılınarak genel haciz yolu ile ilamsız icra takibinin başlatıldığı anlaşılmakla Asliye Hukuk Mahkemesinin davaya bakmaya görevli olduğu anlaşılmıştır.

Görev hususu dava şartı olup, yargılamanın her aşamasında re'sen nazara alınması gerektiğinden ve davaya bakmakla görevli mahkeme Asliye Hukuk Mahkemeleri olduğundan, 6100 sayılı HMK'nın 114/1-c ve 115/2. maddeleri uyarınca davanın göreve ilişkin dava şartı noksanlığından reddine karar verilmesi gerekmiştir.

Katip ... Hakim ...