Konya 3. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2017/400 K.2025/106

T.C. KONYA . ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ ... Esas - ... Karar

T.C. TÜRK MİLLETİ ADINA

KONYA . ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO

KARAR NO

HAKİM : ... ... KATİP : ... ...

DAVACI

VEKİLİ

DAVALI : ...

VEKİLİ

DAVA

Tespit ve İptal

DAVA TARİHİ

KARAR TARİHİ

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH

Mahkememizde görülmekte olan Tespit davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacı şirketin “... İli ... İlçesi ... Köyü ... Ada ... ve ... Parsellerde” 495 kW’lık Güneş Enerjisi Santrali (GES) üretim tesisi bağlantısı kurulması için yapmış olduğu ... nolu başvurusuna karşı, davalı ... tarafından tesis edilen “Hat kapasitesi nedeniyle bağlantı başvurusu olumsuz sonuçlanmıştır.” şeklindeki 04.12.2015 tarihli işlemin iptali ile işlemin “Değerlendirme olumlu sonuçlanmıştır.

Bağlantı Anlaşmasına Çağrı Mektubu için Şirketimize süresi içerisinde başvuru yapılması gerekmektedir.” şeklinde düzeltilerek davacı şirkete “olumlu bağlantı görüşü” tahsis edilmesi için Konya İdare Mahkemesi’ne dava açıldığını, Konya. İdare Mahkemesi'nin ... E. sayılı dosyası kapsamında yapılan yargılama neticesinde 15.03.2017 T. ve ...

K. sayılı karar ile "dava konusu işlemi tesis eden ...'ın kamu kuruluşu niteliği taşımayan ve faaliyetleri özel hukuk hükümlerine tabi bir özel hukuk tüzel kişisi olması karşısında, idari yargı yetkisi kapsamında açılmış bir idari dava bulunduğundan söz etmek olanaksız olduğunu, uyuşmazlığın özel hukuk hükümlerine göre görüm ve çözümünde adli yargı yerinin görevli olduğu sonucuna varıldığı gerekçesiyle.

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 15/1-a hükmü uyarınca davanın görev yönünden reddine karar verildiğini, Uyuşmazlık Mahkemesi'nin yerleşik görüşünün de adli yargının görevli olduğu yönünde olduğunu, davacı şirketin başvurusunun reddedildiğine dair yazı ve başvuru belgeleri davacı şirkete 14.12.2015 tarihinde tebliğ edildiğini, davacı şirketin sahası ...

Trafo Merkezi'ne işbu sahadan daha yakın olduğunu, davacı şirketin başvurusu çekilen işbu enerji nakil hattından (davacı şirket sahasına mesafesi 500 metredir) veya Kaymaklı istikametinden gelen hatlardan (davacı şirketin sahasına mesafesi 2-2,5 km’dir) ya da ... TM’den değerlendirilebileceği gibi ...

Trafo Merkezinden çıkan herhangi bir hattan da değerlendirme yapılabileceğini, davacı şirketin bağlantı talebinin hiçbir şekilde Enerji Nakil Hattı kapasitesi sebebiyle olumsuz sonuçlandırılmaması gerektiğini, yine, davalı şirket tarafından davacı şirketin sahasına uygun hat yok denilemez denemeyeceğini, çünkü, 2015 Ekim ve Kasım değerlendirme sonuçlarında Kaymaklı Bölgesinden gelen başvurulara kapasite dağıtıldığını, bu durumda Kaymaklı TM’yi besleyen Enerji Nakil Hattında kapasite müsaitliği var ki davalı şirket tarafından kapasite dağıtıldığını,

davacı şirketin yapmış olduğu başvuru da işbu Enerji Nakil Hattında değerlendirilebilecekken hat kapasitesi nedeniyle başvurusunun reddedilmesi mevcut duruma, hukuka ve hakkaniyete açıkça aykırılık teşkil ettiğini, Ağustos ayında “... ... Tic. Ltd. Şti.” isimli şirketin ... nolu başvurusu ENH dolu olmasına rağmen “... GÖRÜŞÜ BEKLENİYOR” şeklinde değerlendirildiğini, yine Ağustos 2015 ayı değerlendirmesinde “... Tic. Ltd.

Şti.”nin ... nolu başvurusu ise “İPTAL-HAT KAPASİTESİNDEN” şeklinde değerlendirildiğini, aynı bölgeden gelen iki ayrı başvuru olmuş, ancak daha önce enerji nakil hattı dolu olmasına rağmen başvurunun biri “... Görüşü Bekleniyor” şeklinde değerlendirildiğini, davalı şirket ... ... Tic. Ltd.

Şti.’nin başvurusunu iptal etmeyip iltimas geçerek değerlendirildiğini, işbu şirketin başvurusu daha sonra olumlu sonuçlandırıldığını, tüm bu hususların davalı şirket tarafından başvurular hakkında bariz şekilde yanlış değerlendirme yapıldığını ve/veya bazı firmalara iltimas geçildiğini açıkça ispatladığını, ... Nolu başvuru ile ... nolu başvuru adresleri, daha önce Haziran ayında başvuru yapan ve Hat Kapasitesinden reddedilen ... Ltd.

Şti.’nin ... , ... , ... nolu başvuru yerlerine mesafesi 300 m olduğunu, davalı şirket tarafından 3 ay önce hat dolu diye reddedilen bir bölgeden gelen taleplere davalı şirket tarafından bu kez “İrtibat merkezi kapasite tahsisi için ...’tan gelecek cevaba göre değerlendirme sonuçlandırılacaktır.” şeklinde cevap verildiğini, 3 ay önce Hat Kapasitesinden reddedilen sahaya 300 m uzaklıktaki diğer sahaya ... görüşü sorulmuş olup, ...’tan olumlu cevap geldiği takdirde talep olumlu sonuçlandırılacağını,

...’ın yayınladığı kapasite raporlarında Derinkuyu Trafo Merkezine verilen kapasite 30MW görünürken başvurunun bu şekilde değerlendirilmesi davalı şirket tarafından keyfi değerlendirme yapıldığını bir kez daha ispatladığını, davacı şirketin dava konusu başvurusu 2015 Ekim Ayı Değerlendirmesinde değerlendirilip Hat Kapasitesi nedeniyle reddedilmişken, 1 ay sonra Kasım 2015 Ayı Değerlendirmesinde yine aynı grup firmaların hat kapasitesi olduğu gerekçesiyle talepleri kabul edildiğini, davalı şirket tarafından ilan edilen teknik değerlendirme sonuçları;

davacı şirketin başvurusunun değerlendirildiği dönemde Hat Kapasitesinin olduğunu ve kapasitesi olduğu halde davacı şirket tarafından yapılan başvurunun davalı şirket tarafından belli bir gruba kapasiteyi tahsis etmek için reddedildiğini bir kez daha gösterdiğini, 9. sonuç itibariyle, davacı şirketin bağlantı başvurusu her ne kadar hat kapasitesi nedeniyle olumsuz sonuçlanmışsa da tüm veriler hat kapasitesinin mevcut olduğunu ispatladığını belirterek, öncelikle HMK'nun 389.

Ve devamı maddeleri uyarınca; telafisi güç ve imkansız zarara uğrama ihtimaline binaen dava konusu işlemin tedbiren durdurulmasına karar verilmesini, davacı şirketin ... nolu başvurusuna ilişkin davalı şirket tarafından tesis edilmiş olan 04.12.2015 tarihli “Hat kapasitesi nedeniyle bağlantı başvurusu olumsuz sonuçlanmasının kanuna ve hukuka aykırı olduğundan işlemin iptali ile davalı şirket tarafından davacı şirketin dava konusu başvurusuna ilişkin olumlu bağlantı görüşü verilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; dağıtım şirketlerinin özelleştirilmesine dair ihale sonrasında Türkiye Başbakanlık Özelleştirme İdaresi ile ... A.Ş, ile 30.10,2009 tarihinde imzalanan sözleşme gereğince ... ait olan davacı ...'ın tüm hisseleri(94100) ...

AŞ.'ye satılmış ve bu şekilde davalı şirketin özelleştirildiğini, davalı şirketin hizmetlerinin kesintisizliğine ve devamlılığına göre uygun hareket etmek zorunda olduğunu, yaptığı işin toplumsal hizmet niteliğinde olduğunu, nesnel, genel, kişilik dışı komisyon kararı alındığını, davalı şirketin başvurucular arasında adaleti sağladığını, alınan her kararın gerekçeli açık ve anlaşılır şekilde belirtildiğini, bağlantı hatlarının önemli olduğunu swallov iletkenlerinin kısa devre gücünün çok zayıf olduğunu,

elde edilen enerjinin bu iletkenlere bağlanması halinde kısa devre oluşma ihtimalinin çok yüksek olacağını ve davacı tarafça gerekli şartların sağlanmadığını, hat kapasitesi açısından söz konusu hatlar, özelleştirme ve devir öncesinde de uzunca bir süre kullanıldığını, ve yıprandığını, bu nedenle bu güne kadar arızaya neden olmamış olmakla birlikte hattın kapasitesinin düşmesine neden olabilen yaraların, eziklerin ve kılcal çatlakların bulunması kuvvetle muhtemel olduğunu, hattın tam kapasite ile kullanılması o hattın kullanım ömrünü de kısaltacağını, davacı şirketin bu gerçek doğrultusunda;

bu güne kadar çalışmış olan bu hatları tam kapasiteli olarak kullanmadığını, bağlantı hattının geriliminde göz önünde bulundurulması gereken hususlar nedeniyle de davacının taleplerini reddedildiğini, ayrıca gerilim değişikliği, santralin şebekeye olan mesafesi, ... Tm Kapasitesi, ...

Tm Yan Yana Kapasitesi, Max yük min üretim- min yük analizi hususlarda da davacının şartlarının oluşmadığını, davacının tedbir talebinin şartları bulunmadığını ve reddine karar verilmesi gerektiğini, davacının davasının reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Dilekçeler aşaması tamamlanmış, taraflara duruşma gününü bildirir davetiye tebliğ edilerek duruşma açılmıştır. Mahkememizce Konya . İdare Mahkemesi'ne, Kayseri . İdare Mahkemesi'ne, ... Genel Müdürlüğü'ne, ... A.Ş. Genel Müdürlüğü'ne, Derinkuyu ... Tapu Müdürlüğü'ne, Konya . Asliye Ticaret Mahkemesi'ne, Ankara . İdare Mahkemesi'ne, Konya . Asliye Ticaret Mahkemesi'ne, Gevher Nesibe Vergi Dairesi Müdürlüğü'ne yazılar yazılarak gerekli bilgi ve belgeler getirtilerek dosyamız arasına alınmıştır. Elektrik ve Elektronik Mühendislerinden oluşan bilirkişi heyetinden rapor alınarak, taraflara raporun tebliğinin temini sağlanmıştır.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, davacının bağlantı başvurusuna karşı davalı tarafından tesis edilen 04.12.2015 tarihli işlemin iptali ile başvuruya ilişkin olumlu bağlantı görüşü verilmesi istemine ilişkindir.

Mahkememizce dava konusu uyuşmazlığa ilişkin olarak Elektrik Mühendisi bilirkişilerden oluşan heyetten alınan 27/02/2018 tarihli raporda sonuç olarak. Davacı ... Enerji Ltd.Şti.'nin ... no.lu başvurusu, Davalı ... AŞ ve diğer ilgili kurumların yetkilerinden oluşan değerlendirme komisyonu tarafından yapılan Kasım 2015 teknik değerlendirme döneminde değerlendirilmesi yapıldığı, 04.12.2015 tarihli sonuçları ile davacı ... Enerji Ltd. Şti.

Başvurusu “hat kapasitesi nedeniyle bağlantı başvurusu olumsuz sonuçlanmıştır.” ibaresi ile reddedildiği, ... AŞ yetkilileri ile yapılan görüşmeler, konu ile ilgili yönetmelik-genelge-sözleşme ve değerlendirme kriterlerine göre değerlendirme komisyonunun verdiği kararın uygun olduğu, davacı şirketin iddialarının haklı olmadığı ve gerçekleri yansıtmadığının tespit edildiği belirtilmiştir.

13/07/2018 tarihli bilirkişi heyeti raporunda sonuç olarak.

5346 sayılı Kanun, 6446 sayılı Kanun ve ilgili mevzuat kapsamında davalının, yapılacak başvuruları taraflar arasında ayırım gözetmeksizin meri Yönetmelik,Tebliğ hükümlerine ve meri teknik mevzuata göre değerlendirmek ve sonuçlandırmakla yükümlü olduğu, davalı tarafından işletilen dağıtım tesisinin bir parçası olan bölgede yer alan Kaymaklı Dağıtım Merkezinde talep tarihi itibariyle bağlantı yapılabilecek boş kapasite mevcut olduğu, davalı şirketin bağlanabilecek yerler için mesafe kriteri koyarak Kaymaklı Dağıtım Merkezini değerlendirmeye almamasının ve ...'a görüş sormamasının yasal mevzuata uygun olmadığı,

Yönetmelikte 23.03.2016 tarihinde yapılan değişiklikle bağlantı noktası açısından mesafe konulmuş olmakla birlikte bu değişikliğin dava açısından bağlayıcılığının olmayacağı, davacının ... sayılı başvurusunun 04.12.2015 tarihinde reddedilmiş olmasına ilişkin işlemin yasal mevzuata uygun olmadığı belirtilmiştir.

28/01/2019 tarihli bilirkişi heyeti raporunda sonuç olarak; üretim tesisinin bağlanacağı mevcut şebekeye olan mesafenin olabildiğince yakın olması, gerilim düşümünün belirli sınırlar altında tutulabilmesi, elektrik şebekesinde meydana gelen kayıp miktarlarının düşürülmesi ve hat yatırım maliyetlerinin minimize edilmesi vb. Yönlerden avantajlarının olduğu teknik açıdan bilinen bir gerçek olduğu, ancak davacı şirketin başvurusu yaptığı tarih itibariyle yürürlükteki ilgili mevzuat kapsamında üretim tesisinin bağlanacağı mevcut şebekeye olan mesafeye ilişkin sınırlayıcı herhangi bir ifadenin bulunmaması nedeniyle;

bu kapsamda bahsi geçen Kaymaklı DM için belirtilen 5,3 km mesafenin güncel mevzuat hükümlerine uygun olduğu (dava açısından bağlayıcılığının olmaması ile birlikte), davalı şirket tarafından belirlenen başvuru inceleme komisyonunun görevinin ilgili mevzuat kapsamında başvuruları değerlendirmek olduğu,

bu nedenlerle davacı şirketin başvurusunu yaptığı tarih itibariyle yürürlükteki ilgili mevzuatta herhangi bir sınırlayıcı hükmü bulunmayan (ayrıca güncel mevzuat hükümlerinde belirtilen sınır değerlere de uygun olan) üretim tesisinin bağlanacağı mevcut şebekeye olan mesafenin uygun olup olmadığına ilişkin değerlendirmenin yönetmelik ve tebliği hazırlayan/düzenleyen kurum olan Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu'ndan görüş alarak yapılması gerektiği, ... A.Ş. Tarafından Konya.

Asliye Ticaret Mahkemesi'ne gönderilmiş 08/08/2017 tarihli yazısında dava konusu Derinkuyu TM için tahsis edilen GES/RES kapasitesinin 48,3 MW olarak açıklandığı ve söz konusu kapasitenin halen geçerliliğini koruduğu belirtilmiş olup, davalı şirket tarafından yayınlanan Aralık/2018 tarihli hat kapasitesi durumunda 47,3 MW'lık kısım (47 MW kullanılan+0,3 MW başvurusu kabul edilen) dolu olduğu 1 MW'lık kapasitenin boş olduğu belirtilmiştir.

Konya Bölge Adliye Mahkemesi. Hukuk Dairesi'nin ... esas, ... Karar sayılı ilamı dikkate alınarak, aynı bölge için başvurusu reddedilen Konya.

Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... esas sayılı dosyasına sunulan rapor ile Mahkememiz dosyasına önceden aldırılan bilirkişi raporları arasındaki çelişki de giderilmek suretiyle, davacının başvurusunun ret gerekçesi dikkate alınarak, başvurunun ''hat kapasitesi'' nedeniyle reddinin mevzuata uygun olup olmadığının, hat kapasitesi ile ilgili olarak ...'ın ''tahsis edilen'' güç kapasitesinin mi yoksa belirlenen azami gücün mü esas alınması gerektiği hususlarının tespiti açısından bilirkişi heyetinden rapor aldırılmasına karar verilmiş, bilirkişi heyetinden alınan 13/11/2024 tarihli raporda sonuç olarak;

davalı ... tarafından mevzuatta düzenlenen teknik değerlendirme kriterleri de ortaya konmak suretiyle hiçbir hesaplama yapmaksızın lisanssız elektrik GES üretim tesislerinin

bağlantı noktasına (bağlantı yapılacak enerji nakil hattına veya bağlantı yapılacak DM ve KÖK’e) kuş uçuşu mesafesinin 5km’den az olması gerektiğine yönelik karar alması ve bu nedenle davacıya ait ... başvuru numaralı lisanssız üretim tesisine 6,2 km mesafede bulunan Kaymaklı DM

üzerinden bağlantısını yapmamasının mevzuata aykırı olacağı, her ne kadar davaya konu GES sahasına 5 km mesafeden daha az mesafedeki enerji nakil hatlarının bazılarının hat kapasitelerinin dolmuş olması ve bazılarının da işletme şartları ve arz güvenliği nedeniyle irtibat noktası olmaya müsait olmaması nedeniyle enerji nakil hatlarına bağlantı yapılamasa da ...’ça belirlenen toplam bağlanabilir üretim tesisi gücü, başvuru tarihi itibari ile henüz dolmadığından davacının 30.09.2015 başvuru tarihli ... başvuru numaralı başvurusunun, mevzuata aykırı olan 5 km mesafe sınırı kıstası uygulanmaksızın irtibat merkezi Derinkuyu TM ve irtibat noktası Kaymaklı DM olmak üzere başvurunun kabul edilmesi gerektiği belirtilmiştir.

Tüm dosya kapsamı üzerinden yapılan değerlendirmede; Davacı taraf, kurulması planlanan elektrik üretim tesisinin dağıtım sistemine bağlanması için gerekli şartlar mevcut olduğu halde davalı şirket tarafından bağlantı talebine olumsuz görüş verildiğini ileri sürerek davalı kurumun işleminin iptalini talep etmekte, davalı taraf ise yapılan işlemin hukuka uygun olduğunu savunarak davanın reddine karar verilmesini talep etmektedir. Mahkememizce hükme esas alınan 13/11/2024 tarihli bilirkişi heyeti raporunda; davalı ... tarafından mevzuatta düzenlenen teknik değerlendirme kriterleri de ortaya konmak suretiyle hiçbir hesaplama yapmaksızın lisanssız elektrik GES üretim tesislerinin

bağlantı noktasına (bağlantı yapılacak enerji nakil hattına veya bağlantı yapılacak DM ve KÖK’e) kuş uçuşu mesafesinin 5 km’den az olması gerektiğine yönelik karar alması ve bu nedenle davacıya ait ... başvuru numaralı lisanssız üretim tesisine 6,2km mesafede bulunan Kaymaklı DM

üzerinden bağlantısını yapmamasının mevzuata aykırı olacağı, her ne kadar davaya konu GES sahasına 5 km mesafeden daha az mesafedeki enerji nakil hatlarının bazılarının hat kapasitelerinin dolmuş olması ve bazılarının da işletme şartları ve arz güvenliği nedeniyle irtibat noktası olmaya müsait olmaması nedeniyle enerji nakil hatlarına bağlantı yapılamasa da ...’ça belirlenen toplam bağlanabilir üretim tesisi gücü, başvuru tarihi itibari ile henüz dolmadığından davacının 30.09.2015 başvuru tarihli ... başvuru numaralı başvurusunun,

mevzuata aykırı olan 5 km mesafe sınırı kıstası uygulanmaksızın irtibat merkezi Derinkuyu TM ve irtibat noktası Kaymaklı DM olmak üzere başvurunun kabul edilmesi gerektiğinin belirtildiği anlaşılmakla, davanın kabulüne karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip ... Hakim ...