Konya 3. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/224 K.2024/406

Davacı vekilinin dava dilekçesi özetle ;Davalı kooperatifin Konya ili merkezindeki metal ve yüzey kaplama işlerini yapan şahıs ve şirketlerinin, ağır kimyasallarının, çevreye zarar vermesini önlemek ve tek bir atık tesisinde toplamak amacıyla, kamu kaynaklarıyla ihdas edilmiş ve Milli Emlak Müdürlüğü aracılığıyla yer tahsis edilmiş bir kooperatif olarak kurulduğunu, bu konuda Konya'daki tek yetkili ve kamu kaynaklı kooperatif, davalı ...

Sanayi Sitesi Kooperatifi olduğunu, bunun üzerine davacıların gerek Kooperatifler Kanunu, gerek ise davalı kooperatifin ana sözleşmesi uyarınca, kooperatif ana sözleşmesi hükümlerini bütün hak ve ödevleriyle birlikte kabul ettiğini ve kooperatife üyelik kayıtlarının yapılmasını, söz konusu meskun mahalde adlarına yer tahsis edilmesi için davalı kooperatife Konya.

Noterliği'nin 21/01/2022 tarih, ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile yazılı olarak başvurduğunu, fakat davalı kooperatifçe iş bu ihtara herhangi bir olumlu veya olumsuz cevap verilmediğini, dolayısıyla davacıların taleplerinin reddedildiğini, bunun üzerine iş bu davanın açılması zorunluluğunun hasıl olduğunu, müvekkillerinin ağır kimyasal madde kullanan metal ve yüzey kaplama işleri ile uğraştıklarını, müvekkillernin sodyum siyanür, baryum klorür, potasyum klorür, sodyum nitrat, sodyum nitrit, potasyum nitrat, kostik gibi ağır atık maddeler ürettiğini,

davalı kooperatif Konya'da yüzey kaplama işi yapan firmaları tek bir çatı altında toplamak ve çevresel sorunlara bireysel değil toplu çözümler üretmek amacıyla kamu kaynaklarıyla ihdas edilerek kurulmuş bir kooperatif olduğunu, davalı kooperatife bunun için özellikle yer ayrılmış ve Milli Emlak Müdürlüğü tarafından Konya ili, ... İlçesi ... Mah., ... Ada, ... Parsel ve Konya ili, ... İlçesi ... Mah., ... Ada, ...

Parselde bulunan devlet arazisi tahsis edildiğini, nitekim iş bu taşınmazın tapu takyidatında da bu durum özellikle şerh düşüldüğünü, davacıların gerek ağır cezai yaptırımlara maruz kalmaması, gerekse de Kooperatifler Kanunu 8. Madde uyarınca kooperatife üyeliklerinin yapılması ve söz konusu meskun mahalde adlarına yer tahsisi yapılmasının gerektiğini, öncelikle daha fazla mağduriyetlere yol açmamak ve ileride telafisi imkânsız zararlara sebebiyet vermemek adına davalı kooperatifin tasfiyesinin tedbiren durdurulmasına karar verilmesini, davacıların, davalı kooperatife üyeliklerinin tespiti ile,

kooperatifin bulunduğu sanayi sitesinde davacılar adına yer tahsisi yapılması gerektiğinin tespitine karar verilmesini, yargılama giderleri ve ücreti vekâletin karşı tarafa tahmiline karar verilmesini, talep ve dava etmiştir

Davalı vekilinin davaya cevap dilekçesinde özetle. Her ne kadar davacının talebinde “yer tahsisi yapılması gerektiğinin tespiti" istenilmiş ise de.

Kooperatifler hukukunda bu yönde bir dava türü ve talebi bulunmamakta olup bu anlamda eldeki davanın üyeliğin tespiti davası olduğunu, dava dilekçesinde davacıların, davalı kooperatifin Kanunun 8. Maddesine göre üyeliği kabul etmek zorunda olduğunu iddia etmişse de davalı kooperatif aşağıda arz edileceği üzere ne kamu kaynaklarından desteklenen kredilere kefil olan, ne de kamu kaynaklı tarımsal desteklemelere aracılık yapan bir kooperatif olduğunu, davalı kooperatifin bir yapı kooperatifi olduğunu, arsa tahsisi Milli Emlak Genel tarafından Arıtma tesisi yapılması şartı ile yapılmış olduğunu, taşınmazın bedeli ödenerek alındığını,

bedelsiz tahsil olmadığını, arıtma tesisinin yapılmış olduğunu, Milli Emlak Müdürlüğü lehine konulan tapu kaydındaki şerhlerin kaldırıldığını, ferdileşmenin tamamlanmış olduğunu, üyelere bağımsız bölümlerin tahsis edilmiş, hatta site yönetimi eli ile 634 Sayılı Kat Mülkiyeti Kanununa göre site yönetimine geçildiğini, dava dilekçesinde arsa bilgilerinin yanlış verildiğini, satın alınan arsa Konya İli ... İlçesi ...

Ada ... parsel olup trafo yerlerinin ifrazı ile ... parsel no ile almış ve son olarak ferdileşme ... parselde gerçekleştiğini, davacıların işletmelerinin ne zaman faaliyete geçirdiğinin Ticaret Sicil veya Esnaf sicilinden sorulmasının, davalı kooperatif kurulduğunda davacıların faal işletmelerinin bulunmadığını, davalı kooperatifin 22 Mart 2012 tarihinde Çevre ve Şehircilik Bakanlığının onayladığı ana sözleşme üzerine 26/03/2012 tarihinde Ticaret siciline tasdik ettirmek suretiyle kurulduğunu, Kooperatif ana sözleşmesi 10 uncu maddesi ile kooperatife üye alınacak üyelerin ortaklık nitelik ve şartlarının belirlendiğini,

bu şartlara haiz olan her tüzel kişilik veya gerçek şahıslar kooperatif yönetim kurulunun üye olarak alma hakkının olduğunu, arsa tahsisinden önce 2013 yılında yapılan Genel Kurul da üye sayısının 250 olması için tavsiye kararının alınmış olduğunu, çünkü arsanın henüz alınmamış olduğunu, 2013 Yılında Koop.

Kan.8.Madde ve Ana Sözleşme 10.Maddeye uygun yapılan üyelik başvurularının kabul edildiğini, davacıların başvurusunun bulunmadığını, arsa alımından sonra projeye uygun 126 işyeri yapılmasına karar verildiğini, 2014 ve 2015 yılındaki Genel Kurullarda inşaatın ihale usulü ile yapılması ve üye sayısının 126 işyeri yapılacağı için kooperatifler kanununa göre 126 üye ile sınırlandırılmasının kabul edildiğini, Mahkememizce ön inceleme ile tahkikat icrası esnasında re'sen tetkik buyurulacak nedenlere binaen;

yakın ispat koşulu oluşmadığından ve tasfiyenin durdurulması ile davalı açısından telafisi mümkün olmayan zararlar doğacağından yeni sunduğumuz tüm deliller ışığında ihtiyati tedbir talebinin reddine, haksız ve mesnetsiz davanın reddine, yargılama giderlerinin karşı tarafa tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.

Dilekçeler aşaması tamamlanmış, taraflara duruşma gününü bildirir davetiye tebliğ edilerek duruşma açılmıştır. Konya Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğü'nden, Karatay Tapu Müdürlüğü'nden, Milli Emlak Dairesi Başkanlığı'ndan, Konya . Noterliği'nden, Konya Ticaret Sicil Müdürlüğü'nden, Konya Esnaf ve Sanatkarlar Odası Birliği'nden, Konya . Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyasından, Karatay Belediye Başkanlığı'ndan, Konya Tapu ve Kadastro Müdürlüğü'nden ilgili belgeler temin edilerek dosya arasına alınmış, inşaat mühendisi, kadastro mühendisi ve mali müşavirden oluşan bilirkişi heyetinden rapor alınmış ve alınan raporun taraflara tebliği sağlanmıştır.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, kooperatif üyeliğinin tespiti istemine ilişkindir.

Davacı vekilinin dava dilekçesinde; davalı kooperatifin Konya ili merkezindeki metal ve yüzey kaplama işlerini yapan şahıs ve şirketlerinin, ağır kimyasallarının, çevreye zarar vermesini önlemek ve tek bir atık tesisinde toplamak amacıyla, kamu kaynaklarıyla ihdas edilmiş ve Milli Emlak Müdürlüğü aracılığıyla yer tahsis edilmiş bir kooperatif olarak kurulduğunu, bu konuda Konya'daki tek yetkili ve kamu kaynaklı kooperatif, davalı ...

Sanayi Sitesi Kooperatifi olduğunu, bunun üzerine davacıların gerek Kooperatifler Kanunu, gerek ise davalı kooperatifin ana sözleşmesi uyarınca, kooperatif ana sözleşmesi hükümlerini bütün hak ve ödevleriyle birlikte kabul ettiğini ve kooperatife üyelik kayıtlarının yapılmasını, söz konusu meskun mahalde adlarına yer tahsis edilmesi için davalı kooperatife Konya.

Noterliği'nin 21/01/2022 tarih, ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile yazılı olarak başvurduğunu, fakat davalı kooperatifçe iş bu ihtara herhangi bir olumlu veya olumsuz cevap verilmediğini, dolayısıyla davacıların taleplerinin reddedildiğini, bunun üzerine iş bu davanın açılması zorunluluğunun hasıl olduğunu, müvekkillerinin ağır kimyasal madde kullanan metal ve yüzey kaplama işleri ile uğraştıklarını, müvekkillernin sodyum siyanür, baryum klorür, potasyum klorür, sodyum nitrat, sodyum nitrit, potasyum nitrat, kostik gibi ağır atık maddeler ürettiğini,

davalı kooperatif Konya'da yüzey kaplama işi yapan firmaları tek bir çatı altında toplamak ve çevresel sorunlara bireysel değil toplu çözümler üretmek amacıyla kamu kaynaklarıyla ihdas edilerek kurulmuş bir kooperatif olduğunu, davalı kooperatife bunun için özellikle yer ayrılmış ve Milli Emlak Müdürlüğü tarafından Konya ili, ... İlçesi ... Mah., ... Ada, ... Parsel ve Konya ili, ... İlçesi ... Mah., ... Ada, ...

Parselde bulunan devlet arazisi tahsis edildiğini, nitekim iş bu taşınmazın tapu takyidatında da bu durum özellikle şerh düşüldüğünü, davacıların gerek ağır cezai yaptırımlara maruz kalmaması, gerekse de Kooperatifler Kanunu 8. Madde uyarınca kooperatife üyeliklerinin yapılması ve söz konusu meskun mahalde adlarına yer tahsisi yapılmasının gerektiğini, öncelikle daha fazla mağduriyetlere yol açmamak ve ileride telafisi imkânsız zararlara sebebiyet vermemek adına davalı kooperatifin tasfiyesinin tedbiren durdurulmasına karar verilmesini, davacıların, davalı kooperatife üyeliklerinin tespiti ile,

kooperatifin bulunduğu sanayi sitesinde davacılar adına yer tahsisi yapılması gerektiğinin tespitine karar verilmesini, beyan ettiği anlaşılmıştır.

Mahkememizce yapılan keşif sonrası düzenlenen 11/03/2024 tarihli bilirkişi heyet raporunda özetle; davacıların beyanlarına dayalı olarak davalı kooperatifin üye kayıt ve karar defterlerinde inceleme yapıldığını, Mezkur defterlerin açılış ve kapanış tasdikleri zamanında yapıldığını, davacı beyanları kapsamında, davalı kooperatifin muhasebe defterlerinde bir inceleme yapılmasına gerek bulunmamakta olduğunu, davalı kooperatif üye kayıt ve karar defterlerinde davacılar ile ilgili bir kayıt ve kararın bulunmadığını, davacıların kooperatife üyelik kayıtlarının yapılmasını yaptıkları başvuru tarihi 21/01/2022 tarihi olduğunu,

davalı kooperatif karar defterinde bu başvuruya ilişkin alınmış bir karar bulunmadığı, öte yandan, davacıların kooperatife üye olmak için başvurdukları tarih dikkate alındığında, kooperatif üyelik sayısının 126 üye ile sınırlanması ve kooperatifin tasfiye sürecine girmesinin bu tarihten önceki tarihli olduğu, davacıların başvuru tarihi itibariyle kooperatifte boş üyelik bulunmadığının anlaşıldığı, Kooperatifin 01.06.2013 tarihli Genel Kurul Tutanağının 10. Maddesine göre üye sayısının en fazla 250 kişi ile sınırlandırılmasına karar verilmiştir.

22.03.2015 Tarihli Genel Kurul Tutanağında, Gündemin 3. Maddesinde Kooperatifin üye sayısının 126 olmasının kabul edildiği ifade ettiğini, teknik bilirkişilerin değerlendirmesinde Kooperatifçe 126 bağımsız bölüm dükkân ile sınırlandırma yapıldığı, ilk projesinde C Blokta 5 bağımsız bölüm dükkân varken, 5.bağımsız dükkânın tadilat yapılarak 2 bağımsız bölüm haline getirilmesi sonucu, C blokun, 6 bağımsız bölüm haline geti bu nedenle toplamda 127 Adet bağımsız bölüm dükkân bulunduğu,

2015 yılı Olağan Genel Kurulu toplantısında alınan kararlara karşı herhangi bir dava açıldığına dair dosyada bir bilgi ya da belge bulunmadığını, yeni inşaat alanının bulunup bulunmadığı, davacı vekilinin talebine göre davacılara dükkân yapılması için yeni inşaat yapımı bulunup-bulunmadığı, dosyaya sunulan tadilatla proje ve ruhsatlara göre, Konya ili, ... ilçesi, ... Mahallesi, ...

Pafta, ... ada, ... parselin(eski 8 parselin) yüzölçümünün tamamına dükkânlar ve ortak alanlar olarak yerleştirildiği, kat mülkiyetine geçildiği, parselin yüzölçümünün tamamının arsa paylarının 127 adet dükkân ve ortak alanlar olmak üzere dağıtılarak tapuda tescil edildiği, davacı vekilinin keşif anında 1.sırada gösterdiği alanda yer altında kooperatif binalarının su ihtiyacını karşılayan su depoları bulunduğundan ve imar parametrelerine göre TAKS(tabana alanı katsayısı), KAKS (katlar alanı katsayı) toplam inşaat alan haklarını kullanarak, yapıları tamamlamış olduklarından, ilave inşaat yapılması mevcut imara göre mümkün olmadığı,

davacı vekilinin keşif anında 2.sırada gösterdiği alanın kooperatif binalarının ortak, yol, park ve çevre düzeni olarak yer aldığı, imar parametrelerine göre TAKS(taban alanı katsayısı), KAKS (katlar alanı katsayı) toplam inşaat alan haklarını kullanarak, yapıları tamamlamış olduklarından, ilave inşaat yapılması mevcut imara göre mümkün olmadığı, tapu kayıtlarında davacılara verilecek davalı kooperatif adına kayıtlı dükkân bulunmadı; dava konusu parsel üzerinde davacılara yeni dükkân inşaatı yapılacak arsanın da mevcut olmadığı belirtilmiştir.

Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; davacıların kooperatifin bulunduğu meskun mahalde adlarına yer tahsis edilmesi için davalı kooperatife Konya.

Noterliği'nin 21/01/2022 tarih, ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile yazılı olarak başvurulduğunu, kooperatifçe iş bu ihtara herhangi bir olumlu veya olumsuz cevap verilmediğini, dolayısıyla davacıların taleplerinin reddedildiğini, davacıların davalı kooperatife üyeliklerinin tespiti ile kooperatifin bulunduğu sanayi sitesinde davacılar adına yer tahsisi yapılması gerektiğinin tespitine karar verilmesini talep ettiği, Mahkememizce hükme esas alınan bilirkişi heyeti raporunda;

davacıların beyanlarına dayalı olarak davalı kooperatifin üye kayıt ve karar defterlerinde inceleme yapıldığının, mezkur defterlerin açılış ve kapanış tasdikleri zamanında yapıldığını, davalı kooperatif üye kayıt ve karar defterlerinde davacılar ile ilgili bir kayıt ve kararın bulunmadığının, davacıların kooperatife üyelik kayıtlarının yapılmasını yaptıkları başvuru tarihin 21/01/2022 tarihi olduğunun, davalı kooperatif karar defterinde bu başvuruya ilişkin alınmış bir karar bulunmadığının, öte yandan, davacıların kooperatife üye olmak için başvurdukları tarih dikkate alındığında,

kooperatif üyelik sayısının 126 üye ile sınırlanması ve kooperatifin tasfiye sürecine girmesinin bu tarihten önceki tarihli olduğu, davacıların başvuru tarihi itibariyle kooperatifte boş üyelik bulunmadığının anlaşıldığının belirtildiği, Mahkememizce yapılan keşif sonrası düzenlenen yine aynı tarihli bilirkişi raporunda da. Konya ili, ... ilçesi, ... Mahallesi, ...

Pafta, ... ada, ... parselin (eski 8 parselin) yüzölçümünün tamamına dükkânlar ve ortak alanlar olarak yerleştirildiğinin, kat mülkiyetine geçildiğinin, parselin yüzölçümünün tamamının arsa paylarının 127 adet dükkân ve ortak alanlar olmak üzere dağıtılarak tapuda tescil edildiğinin, davacı vekilinin keşif anında 1.sırada gösterdiği alanda yer altında kooperatif binalarının su ihtiyacını karşılayan su depoları bulunduğundan ve imar parametrelerine göre TAKS(tabana alanı katsayısı), KAKS (katlar alanı katsayı) toplam inşaat alan haklarını kullanarak,

yapıları tamamlamış olduklarından, ilave inşaat yapılması mevcut imara göre mümkün olmadığının, davacı vekilinin keşif anında 2.sırada gösterdiği alanın kooperatif binalarının ortak, yol, park ve çevre düzeni olarak yer aldığı, imar parametrelerine göre TAKS(taban alanı katsayısı), KAKS (katlar alanı katsayı) toplam inşaat alan haklarını kullanarak,

yapıları tamamlamış olduklarından, ilave inşaat yapılması mevcut imara göre mümkün olmadığının, tapu kayıtlarında davacılara verilecek davalı kooperatif adına kayıtlı dükkân bulunmadığının, dava konusu parsel üzerinde davacılara yeni dükkân inşaatı yapılacak arsanın da mevcut olmadığının belirtildiği anlaşılmakla, kooperatif defter ve kayıtları, bilirkişi heyet rapor dikkate alınarak, davacıların kooperatif üyeliğinin tespitine ve adlarına ter tahsisi yapılması konusundaki davanın reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip ... Hakim ...