Konya 3. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/584 K.2024/682

T.C. KONYA . ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ ... Esas - ... Karar

TÜRK MİLLETİ ADINA

T.C.

KONYA . ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO

KARAR NO

HAKİM

KATİP

DAVACI

VEKİLİ

DAVALI

VEKİLİ

DAVA : İstirdat

DAVA TARİHİ

KARAR TARİHİ

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Ticari İlişkiden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı taraf özetle "07.09.2021 tarihinde sürücüsü/maliki bulunduğunuz ... plakalı aracınız ile kazaya sebebiyet vermeniz sonucu yolcu istiap haddiniz aşmanız ve sürücünün alkol raporunuzun temin edilmemesi sebebiyle kaza sonucu vefat eden ... için davacı şirket tarafından destekten yoksun kalma tazminatı olarak mirascılarına ödenen meblağ için rücuen tazminat bedelidir" sebeplerini dayanarak göstererek Konya. İcra Müdürlüğü'nün ...

Esas sayılı dosyası ile davacı aleyhine 284.493,75 TL bedelli icra takibi başlatıldığını, ... 'in ... sevk ve idaresindeki araçla ücretli yolculuk yaptığını, yolculuk esnasında ... plakalı aracın çarpması sonucu öldüğünü iddia ettiğini, ... da araç sahibi sıfatı ile husumet yöneltildiğini, ... ölümü ile kaza arasındaki herhangi bir nedensellik bağı bulunmadığını, davalı ... , dava konusu kazaya karışan ... plakalı aracı 20.05.2021 tarihinde bir miktar peşinat alarak vade ile ... sattığını, taraflar arasında kurulan söz konusu satış sözleşmesine göre ... , alacağını teminat altına almak maksadı ile,

bakiye ödeme tamamen gerçekleşene kadar sözleşmeye konu olan taşınır mülkiyetini ... devretmeyeceği kararlaştırıldığını, işletenin belirlenmesinde doktrin ve Yargıtay'ın kabul ettiği görüş maddi ölçü olduğunu, her ne kadar davalı taraf istiap haddinin aşılması ve sürücünün alkol raporunuzun temin edilememesi sebeplerine dayanarak takip başlatmış ise de istiap haddinin aşılması ile riziko arasında illiyet bağı bulunmadığını, öncelikle teminatsız veya uygun görülecek bir teminat karşılığında Konya.

İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı takibin durdurulmasına talep ettiklerini, alacağın %20'sinden az olmamak kaydıyla davalının kötü niyet tazminatına mahkum edilmesine, davanın kabulü ile davacının şimdilik 100 TL (Toplanacak deliller doğrultusunda artırım yapma hakkımızı saklı tutuyoruz) borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; menfi tespit davasının kısmi dava olarak ikame edilemeyeceğini, kaldı ki davacının borçlu olmadığının tespitini istediği icra dosyasının takip çıkış miktarı 284.493,75 TL olduğunu, Kazaya karışan ... plakalı araç müvekkil sigorta şirketi nezdinde ... numaralı ZMMS ile 28/06/2021-28/06/2022 tarihleri arasında sigortalanmıştır.

Kaza nedeniyle Sigortalı minibüs içerisinde yolcu olarak bulunan ... vefatı nedeniyle desteğinden yoksun kalan zarar gören 3. kişiler davalı sigorta şirketine başvurduğunu, sigorta şirketi nezdinde yapılan değerlendirmeler neticesinde; ... ’in vefatı sebebiyle geride kalan; eş ... için 130.000 TL, çocuk ... için 12.000 TL, çocuk ...

İçin 8.000 TL, çocuk ... için 11.000 TL, çocuk ... için 33.000 TL, çocuk ... için 30.000 TL, çocuk ... için 26.000 TL olmak üzere toplam 250.000 TL destekten yoksun kalma tazminatı ile buna ek olarak 25.000 TL vekalet ücreti ödendiğini, davacının ... plakalı aracın maliki/işleteni olduğunu, davacı dava dilekçesinde, aracı vade ile ... sattığını ancak ödemelerin tamamının yapılmaması nedeniyle aracın resmi satışını gerçekleştirmediği belirttiğini, aracın fiili hakimiyetinin ... olduğunu bu nedenle araç işleten sıfatının da değiştiğini iddia ettiğini,

her zaman düzenlenebilecek adi yazılı sözleşme ile aracı sattığını iddia eden davacının satışı davalı sigorta şirketine bildirme yükümlülüğüne uymadığı gibi sözleşmenin tarafı olmaya devam ettiğini, davalı şirkete aracı sattığına dair ihbarda bulunmayan davacının işleten sıfatı ve keza sorumluluğu devam edeceğini, davacının buna yönelik itirazlarının reddi gerektiğini, davalı sigorta şirketinin sigortalısı olan sürücünün kusuru sonucu oluşmuş kaza nedeniyle kaza sonucunda alkol muayenesinden kaçınan araç sürücüsünden ve sigortalıdan meydana gelen zararları rücuen tahsil ve talep etme hakkı bulunduğunu,

davacı/borçluya 22/02/2022 tarihli rücu mektubu 02/03/2022 tarihinde iletilmiş olmasına rağmen alkol raporunun olduğuna dair kendilerine dönüş yapmadığı gibi dava dilekçesindeki itirazlarını da dile getirmediğini, davalı sigorta şirketine dönüş yapılmaması üzerine istiap haddinin aşılması ve alkol raporunun temini talepli rücu sebeplerine dayanılarak Konya. İcra Müdürlüğü'nün ...

E. Sayılı dosyası üzerinden icra takibine geçildiğini, davacıya ödeme emri 25/03/2022 tarihinde aynı konutta oturan ... teslim edilerek tebliğ edildiğini, buna rağmen davacı tarafından süresi içerisinde itiraz edilmeyen icra dosyasının kesinleştiğini, davacının haksız tedbir talebinin reddine karar verilmesini, davanın usulden reddine, mümkün olmaz ise esastan reddine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Dilekçeler aşaması tamamlanmış, taraflara duruşma gününü bildirir davetiye tebliğ edilerek duruşma açılmıştır. Yeşilhisar C. Başsavcılığı'na, Konya . İcra Müdürlüğü'ne, ... Sigorta A.Ş.'ye, yazılar yazılarak gerekli bilgi ve belgeler getirtilerek dosyamız arasına alınmıştır. Adli Tıp Kurumu Trafik İhtisas Dairesi'nden rapor alınarak, taraflara raporun tebliğinin temini sağlanmıştır.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava; rücuen tazminat talebine dayalı davacı borçlu aleyhine başlatılan icra takibine istinaden açılan istirdat davasına ilişkindir.

Davanın İİK.72.maddesine dayalı menfi tespit davası olduğu, İİK.72.maddesi "Borçlu, icra takibinden önce veya takip sırasında borçlu bulunmadığını ispat için menfi tesbit davası açabilir." İcra takibinden önce açılan menfi tesbit davasına bakan mahkeme, talep üzerine alacağın yüzde onbeşinden aşağı olmamak üzere gösterilecek teminat mukabilinde, icra takibinin durdurulması hakkında ihtiyati tedbir kararı verebilir.

İcra takibinden sonra açılan menfi tesbit davasında ihtiyati tedbir yolu ile takibin durdurulmasına karar verilemez. Ancak, borçlu gecikmeden doğan zararları karşılamak ve alacağın yüzde onbeşinden aşağı olmamak üzere göstereceği teminat karşılığında, mahkemeden ihtiyati tedbir yoluyle icra veznesindeki paranın alacaklıya verilmemesini istiyebilir. (Değişik: 9/11/1988-3494/6 md.) Dava alacaklı lehine neticelenirse ihtiyati tedbir kararı kalkar.

Buna dair hükmün kesinleşmesi halinde alacaklı ihtiyati tedbir dolayısıyla alacağını geç almış bulunmaktan doğan zararlarını gösterilen teminattan alır. Alacaklının uğradığı zarar aynı davada takdir olunarak karara bağlanır. Bu zarar herhalde yüzde yirmiden aşağı tayin edilemez.(1) (Değişik: 9/11/1988-3494/6 md.) Dava borçlu lehine

hükme bağlanırsa derhal takip durur. İlamın kesinleşmesi üzerine münderecatına göre ve ayrıca hükme hacet kalmadan icra kısmen veya tamamen eski hale iade edilir. Borçluyu menfi tespit davası açmaya zorlayan takibin haksız ve kötü niyetli olduğu anlaşılırşa, talebi üzerine, borçlunun dava sebebi ile uğradığı zararın da alacaklıdan tahsiline karar verilir.

Takdir edilecek zarar, haksızlığı anlaşılan takip konusu alacağın yüzde yirmisinden aşağı olamaz.(1) Borçlu, menfi tesbit davası zımmında tedbir kararı almamış ve borç da ödenmiş olursa, davaya istirdat davası olarak devam edilir.

Takibe itiraz etmemiş veya itirazının kaldırılmış olması yüzünden borçlu olmadığı bir parayı tamamen ödemek mecburiyetinde kalan şahıs, ödediği tarihten itibaren bir sene içinde, umumi hükümler dairesinde mahkemeye başvurarak paranın geriye alınmasını istiyebilir. Menfi tesbit ve istirdat davaları, takibi yapan icra dairesinin bulunduğu yer mahkemesinde açılabileceği gibi, davalının yerleşim yeri mahkemesinde de açılabilir.

Davacı istirdat davasında yalnız paranın verilmesi lazımgelmediğini ispata mecburdur."

Konya . İcra Müdürlüğü'nün ... sayılı dosyasının incelenmesinde; alacaklısının ... Sigorta A.Ş., borçlusunun Hasan Tavur olduğu, borcun trafik kazasına dayalı rücuen tazminat talebine ilişkin olduğu, toplam 284.493,75 TL tutarında takip başlatıldığı görülmüştür.

Mahkememizce Ankara Adli Tıp Trafik İhtisas Dairesi Başkanlığı'ndan kusura ilişkin olarak 14/08/2023 tarihli rapor alınmış, raporda sonuç olarak; davacı taraf sürücüsü ... %75 oranında, dava dışı sürücü ... %25 oranında kusurlu olduğu belirtilmiştir.

Aktüer bilirkişi Av. ... aktüer hesabına ilişkin rapor alınmış, bilirkişi 26/12/2023 tarihli raporda sonuç olarak;

davalı ... Sigorta A.Ş. tarafından dava dışı ... ’in hak sahiplerine ödemiş olduğu 250.000 TL tazminat ve 25.000 TL vekalet ücreti olmak üzere toplamda 275.000 TL'yi, davacı ... ’dan rücuan talep ettiği Konya . İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasına, davacı ... tarafından ödenen 368.126,45 TL'nin, 25.10.2022 tarihli icra dosya hesabına uygun olduğu, davalı ... Sigorta A.Ş. tarafından dava dışı ... ’in hak sahiplerine ödemiş olduğu 250.000 TL tazminat ve 25.000 TL vekalet ücreti olmak üzere toplamda 275.000 TL'yi, davacı ... ’dan KTK ZMSS Genel Şartlarının B.4. ç bendine göre

talep edebilmesinin: aracın yolcu taşımasında kullanılması ve istiap haddine ilişkin değerlendirme uzmanlık alanı dışında kaldığını, ancak mahkeme tarafından aracın yolcu taşımayı ihlal ettiği ve istiap haddini aştığına karar verilmesi durumunda; davalı ... Sigorta Şirketinin rücu talebinin az yukarıda zikredilen Genel Şartlar kapsamında yerinde olduğu kanaatini bildirdiği görülmüştür.

Mahkememizce Adli Trafik Bilirkişisi ... , Sigorta Eksperi Bilirkişi ... , Makine Mühendisi Bilirkişi ... oluşan bilirkişi heyetinden rapor alınmış, bilirkişi heyeti 14/06/2024 tarihli raporda sonuç olarak; ... plaka sayılı minibüsün sürücüsü ... sevk ve idaresindeki minibüsüyle, diğer sürücü ... sevk ve idaresindeki ... plaka sayılı çekici ile kavşak yapısı içinde çarpışması ile meydana gelen kazanın oluşmasında istiap haddinin açılmasının kazanın oluşumuna etki eden bir trafik kural ihlali olmadığı, kazanın da istiap haddinin aşılması sebebiyle meydana gelmediği, bu nedenle davalı sigorta şirketinin bu kaza nedeniyle oluşan zararlar nedeniyle sürücü ve işletene rücu davası açma hakkının bulunmadığı belirtilmiştir.

Tüm dosya kapsamı üzerinden yapılan değerlendirmede.

14/06/2024 tarihli bilirkişi raporunda sonuç olarak; ... plaka sayılı minibüsün sürücüsü ... 'ın sevk ve idaresindeki minibüsüyle, diğer sürücü ... sevk ve idaresindeki ... plaka sayılı çekici ile kavşak yapısı içinde çarpışması ile meydana gelen kazanın oluşmasında istiap haddinin açılmasının kazanın oluşumuna etki eden bir trafik kural ihlali olmadığı, kazanın da istiap haddinin aşılması sebebiyle meydana gelmediğinin belirtildiği anlaşılmakla, davalı sigorta şirketinin bu kaza nedeniyle oluşan zararlar nedeniyle sürücü ve işletene rücu davası açma hakkının bulunmadığı kanaatine varıldığından, Konya.

İcra Dairesi'nin ... esas sayılı dosyasında yatan para miktarının 368.126,45 TL olduğu anlaşılmakla, 25.888,93 TL tahsil harcı miktarı bakiye harç oranı adı altında yapılan ödemenin alacaklının eline geçen bir ödeme olmaması nedeni ile mahsubu ile davanın kısmen kabulüne karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.