Konya 3. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/784 K.2023/54

Davacı 22.11.2022 havale tarihli dava dilekçesiyle; Davacı şirkete ait ortaklar pay defterinin pay değişikliği sırasında Ticaret Sicil'de lazım olduğunu, iş bu nedenle olabileceği her yere bakıldığını fakat bulunamadığını, kaybolduğunun farkedildiği tarihin 18.11.2022 olduğunu, şirkete ait pay defterinin zayi olduğundan bahisle; Davacı şirkete ait pay defterinin zayi olduğuna dair belgenin verilmesini talep ve dava etmişlerdir.

Dilekçeler aşaması tamamlanmış, taraflara duruşma gününü bildirir davetiye tebliğ edilerek duruşma açılmıştır.

Konya Ticaret Sicil Müdürlüğü'nden ilgili belgeler getirtilmiş, Konya Vergi Dairesi Başkanlığı'na müzekkere yazılmış, Türkiye Noterler Birliği'nden ilgili belgeler getirtilmiş.

Dava, "Zayi Belgesi Verilmesi " davasıdır.

İncelenen dosya kapsamı ve toplanan deliller bir bütün halinde değerlendirildiğinde; Davacı şirkete ait ortaklar pay defterinin pay değişikliği sırasında Ticaret Sicil'de lazım olduğunu, iş bu nedenle olabileceği her yere bakıldığını fakat bulunamadığını, kaybolduğunun farkedildiği tarihin 18.11.2022 olduğunu, şirkete ait pay defterinin zayi olduğundan bahisle; Davacı şirkete ait pay defterinin zayi olduğuna dair belgenin verilmesini talep ve dava ettiği görülmüştür.

Mahkememiz dosyası ile alakalı olarak TTK 82. gereğince ( Her tacir; a) Ticari defterlerini, envanterleri, açılış bilançolarını, ara bilançolarını, finansal tablolarını, yıllık faaliyet raporlarını, topluluk finansal tablolarını ve yıllık faaliyet raporlarını ve bu belgelerin anlaşılabilirliğini kolaylaştıracak çalışma talimatları ile diğer organizasyon belgelerini, b) Alınan ticari mektupları, c) Gönderilen ticari mektupların suretlerini, d) 64 üncü maddenin birinci fıkrasına göre yapılan kayıtların dayandığı belgeleri, sınıflandırılmış bir şekilde saklamakla yükümlüdür.

(2) Ticari mektuplar, bir ticari işe ilişkin tüm yazışmalardır.

(3) Açılış ve ara bilançoları, finansal tablolar ve topluluk finansal tabloları hariç olmak üzere, birinci fıkrada sayılan belgeler, Türkiye Muhasebe Standartlarına da uygun olmak kaydıyla, görüntü veya veri taşıyıcılarda saklanabilirler; şu şartla ki; a) Okunur hâle getirildiklerinde, alınmış bulunan ticari mektuplar ve defter dayanaklarıyla görsel ve diğer belgelerle içerik olarak örtüşsünler; b) Saklama süresi boyunca kayıtlara her an ulaşılabilsin ve uygun bir süre içinde kayıtlar okunabilir hâle getirilebiliyor olsun.

(4) Kayıtlar 65 inci maddenin dördüncü fıkrasının ikinci cümlesi uyarınca elektronik ortama alınıyor ise, bilgiler; bilgisayar yerine basılı olarak da saklanabilir. Bu tür yazdırılmış bilgiler birinci cümleye göre de saklanabilir. (5) Birinci fıkranın (a) ilâ (d) bentlerinde öngörülen belgeler on yıl saklanır.

(6) Saklama süresi, ticari defterlere son kaydın yapıldığı, envanterin çıkarıldığı, ara bilançonun düzenlendiği, yılsonu finansal tablolarının hazırlandığı ve konsolide finansal tabloların hazırlandığı, ticari yazışmaların yapıldığı veya muhasebe belgelerinin oluştuğu takvim yılının bitişiyle başlar.

(7) Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren onbeş gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir. Bu dava hasımsız açılır. Mahkeme gerekli gördüğü delillerin toplanmasını da emredebilir.

(8) Gerçek kişi olan tacirin ölümü hâlinde mirasçıları ve ticareti terk etmesi hâlinde kendisi defter ve kâğıtları birinci fıkra gereğince saklamakla yükümlüdür. Mirasın resmî tasfiyesi hâlinde veya tüzel kişi sona ermişse defter ve kâğıtlar birinci fıkra gereğince on yıl süreyle sulh mahkemesi tarafından saklanır. ) hükmünün bulunduğu,

Dosya incelendiğinde TTK 82 uyarınca zayi belgesi istenilmesi gerek zamanaşımına tabi olduğu, gerekse de zayi işleminin talep edilebilmesi için sınırlı sayıda gerekçenin bulunduğu, bu gerekçelerin yangın afet, hırsızlık ve elde olmayan sebepler olduğu, davacının söz konusu nedenlerden birine dayanmadığı, ayrıca söz konusu zayi talebinin 15 günlük sürenin olduğu,

dava dilekçesinde davaya konu defterleri kaybettiklerini, hak düşürücü süre olan 15 gün içerisinde farkedip, dava açmışlar ise de, söz konusu süreyi geçirip geçirmediklerini tam olarak belgeleyememiştir,

ancak mahkememizce hak düşürücü süreden ziyade zayi belgesi verilmesine ilişkin TTK 82.maddesine göre yukarıda bahsetmiş olduğumuz ve sayılı olarak yasanın kapsamına aldığı gerekçelerin mevcut olmadığı ve bu nedenle Ticaret Kanunun'da basiretli tacir kabul edilen şahısların ve kurumların gerekli dikkat ve özeni gösterme mecburiyetinde oldukları ve bununla birlikte söz konusu evrakların yasal 10 yıllık süre içerisinde korumaları gerektiğinden, davacının söz konusu defterleri saklama konusunda yeterli itina ve dikkati göstermediği,

somut olayımızdan ve mahkememiz dosyası içerisinde bulunan delillerden de anlaşılacağı üzere tacirin üzerine düşen dikkat ve özen yükümlülüğünü yerine getirmediği ve ayrıca olağanüstü bir durumun da mevcut olmadığı anlaşıldığından ve Yüksek Yargıtay. HD'nin ... Esas, ... Karar sayılı ilamı ve Konya BAM. HD'nin ... Esas, ...

Karar, 27/02/2020 tarihli kararının da aynı doğrultuda olduğu anlaşılmakla ispat edilemeyen davanın reddine karar verilerek oluşan vicdani kanaate göre aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir.