Konya 3. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/186 K.2025/158

T.C. KONYA . ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ ... Esas - ... Karar

T.C. TÜRK MİLLETİ ADINA

KONYA . ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO

KARAR NO

HAKİM : ... ... KATİP : ... ...

DAVACI

... - (T.C. Kimlik No: ...)

VEKİLİ

DAVALI : ...

VEKİLİ

DAVA : Tazminat

DAVA TARİHİ

KARAR TARİHİ

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH

Mahkememizin ... Esas ... Karar sayılı dava dosyasından verilen 24/06/2021 tarihli karar istinaf incelemesinden geçmiş, Konya BAM. . HD.'nin ... Esas ... Karar sayılı ilamı ile Mahkememiz kararının kaldırılmasına karar verildiğinden dosya Mahkememizin yukarıda belirtilen esas sırasına kaydı yapılarak yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili 01/02/2016 tarihli dilekçesiyle. Konya. Asliye Ticaret Mahkemesinin ... E. - ... K. sayılı kararının Hukuk Genel Kurulunun verdiği karar sonucu kesinleştiğini ve müvekkilinin davalı kooperatife üye olduğunun tespit ve tescil olduğunu, üyeliğin tespiti davası açılırken ihtiyati tedbir talepli açıldığını, tedbir harcı ikmal edilip ihtiyati tedbir infaz olduğunu, ayrıca kesinleşen Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun kararı ile kesinleşen ilama istinaden Konya.

Noterliği'nin 02/12/2015 tarih ve ... yevmiye nolu ihtarnamesi ile müvekkiline dublex dairenin teslimi istenilmiş ise de, verilen sürede müvekkiline daire tahsil edilmediğini, ihtarnameye cevap verilmediğini, Konya CBS'nin ...

Hazırlık no ile davalı kooperatifin yöneticileri, görevi kötüye kullanma, ihmal ve ihtiyati tedbir kararına uymamak suçlarından dolayı şikayet edildiğini, kavuşturmanın halen devam ettiğini, kooperatif yöneticileri müvekkilinin haklı taleplerine uymadığını, olumlu tavırda bulunmadıklarını, müvekkilinin hakkını hiçe saydıklarını, kooperatif hükmü şahsiyetinin müvekkilinin hak ettiği dublex daireyi hemen teslim etmesi gerektiğini, kooperatifte tahsis aşamasına gelindiği halde diğer üyelere tahsisler yapılmasına rağmen, müvekkilinin tüm taleplerine olumlu cevaplar verilmediğini beyan ederek,

Hukuk Genel Kurulu Kararı ile kooperatif üyeliği kesinleşen müvekkiline, tercih edeceği bir dubleks dairenin tahsis olunmasını, mümkün olmadığı takdirde re'sen belirlenecek bir dubleks dairenin (bağımsız bölümün) müvekkiline tahsis edilmesini, daire tahsisi talebi mümkün olmadığı takdirde, fazlaya dair hakları saklı kalmak kaydıyla koopearitfin üyelerine tahsis edip verdiği dubleks dairelerden ortalama rayiç bedelinin bilirkişi marifetiyle tespit edilerek reeskont faizi ile birlikte şimdilik davanın belirsiz alacak davacı olarak nitelendirilerek 150.000 TL'nin davalıdan vekalet ücreti ve masrafları ile birlikte tahsilini,

ayrıca müvekkiline teslim edilmesi gereken dubleks dairenin konumu ve özellikleri nazara alınarak, diğer üyelere dairelerin tahsis edildiği tarihten başlamak kaydıyla, mahrum kalınan kira bedelinin, fazlaya dair hakları saklı kalmak kaydıyla, şimdilik ve davanın belirsiz alacak davası olarak nitelendirilip 5.000 TL'nin yasal faizi ile birlikte tahsilini, tapu kayıtları üzerine ihtiyati tedbir konulmasını, ihtiyati tedbir kararının kesinleşmesine kadar devamını, davanın kabulü ile yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini dava ve talep etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle. Davalı vekili 02/06/2016 havale tarihli davaya cevap dilekçesinde özetle ; müvekkili kooperatifi genel kurul kararıyla fesih edildiğinden ve ticaret sicilden terkin cevabı yazısı dosyada mevcut olduğundan, tüzel kişiliği olmayan kooperatife açılan dava ve dosyaya gönderilen ve ticaret ticaret sicildeki eski adresine Teb. Kan.

35. maddeye göre yapılan tebligat usulsüz ve geçersiz olduğunu, bu nedenle davanın usul yönünden reddi gerektiğini, davacı ve beraberinde kardeşi ... için kardeşi ...'in kendisinin vekili olduğunu, ona vekalet verdiğini, kooperatif işlerini onun takip edeceğini söylediğini, davacı kardeşi Yavuz kooperatife üye olma istemini içeren 30/07/2007 tarihli dilekçeyi imzaladığını, ekinde ...'a ait nüfus cüzdan aslı, fotokopisi ve resim olduğu halde kooperatife teslim etmediğini, bunun üzerine kooperatif ...'un üyeliğe kabulüne karar vererek kooperatif karar defterine 13/08/2007 tarihli 35 sayılı üyeliğe kabul kararı aldığını,

davacı 30/07/2007 tarihi ile üyeliği devrettiğini, 03/09/2008 tarihleri arasında kooperatife 86.190 TL ödediğini, ödemeleri kardeşi Yavuz aracılığı ile yaptığını, 03/09/2008 tarihinde davacı kardeşi ... ile ... birlikte kooperatife gelerek; ..., vekili bulunduğu kardeşi ...'un üyelik hissesini kardeşinin isteği üzerine ... sattıklarını, üyeliği devir konusunda anlaştıklarını, yatırmış olduğu paranın onun hesabına aktarılmasını beyan ederek 03/09/2008 tarihli üyelik devrini içeren ... adına imzalanmış olan ekinde nüfus cüzdanı aslı ve fotokopisi bulunan dilekçeyi, yine ...

03/09/2008 tarihli üyeliğe kabulüne dair dilekçeyi, ayrıca her ikisinin aynı kağıtta üyelik devrine ilişkin 03/09/2008 tarihli ortak dilekçeyi kooperatife verdiğini, kooperatif yönetim kurulu karar defterine 15/09/2008 tarihli 41 sayılı karar alarak, her iki tarafın beyanı üzerine,

...'tan üyeliği devralan ... kooperatif üyeliğine kabulüne, çıkan üyenin kooperatif yatırmış olduğu aidatın giren üyenin aidatı olarak kabulüne karar verdiğini, üyeliğin devri için müracaat edilen gün ödenmesi gereken aidatın 150,00 TL. eksik olduğu tespit edildiğini, aynı gün davacı kardeşi kardeşi tarafından 150 TL. eksik aidat ödenmiş olup, üyelik ...'a devredildiğini, daha sonra bir daha ... veya vekaleten kardeşi Yavuz tarafından kooperatife kesinlikle bir ödeme yapılmadığını, üyelik hakkını ...'tan devralan ... üyelik hakkını 21/10/2008 tarihinde ... isimli üçüncü şahsa devrettiğini,

devir sözleşmesi ve kooperatiften çıkış tarihi olan 03/09/2008 tarihinden sonra bir daha davacı veya vekili tarafından kooperatife aidat ödenmediğini, Konya. Asliye Ticaret Mahkemesi ... E. ... K. sayılı ve 09/02/2012 tarihli davacının davasının reddine dair karar verildiğini, kararı onayan Yargıtay, karar düzeltme talebi üzerine fikir değiştirip bozduktan sonra mahkemece ...

E. 68 K. sayılı 28/02/2013 tarihli karar ile detaylı gerekçeli direnme kararı vererek tekrar davanın reddine karar verildiğini, davanın öncelikle usul yönünden ve esas yönünden reddini, masraf ve ücreti vekaletin karşı taraf üzerinde bırakılmasını istemiştir.

Dilekçeler aşaması tamamlanmış, taraflara duruşma gününü bildirir davetiye tebliğ edilerek duruşma açılmıştır. Konya CBS'nin ... Soruşturma sayılı dosyasına ait ilgili belgeler, Konya . Asliye Ticaret Mahkemesinin ... E. ... K. sayılı dosyası ile ilgili belgeler, Selçuklu Tapu Müdürlüğünden ve Konya . Noterliğinden, Konya . Asliye Ceza Mahkemesinin ... E. sayılı, Konya . Asliye Ticaret Mahkemesinin ... E. sayılı dosyası ile ilgili belge suretleri dosyamız içerisine getirtilmiş, keşif marifeti ile bilirkişi heyetinden rapor, mali müşavir bilirkişiden rapor ve ek raporlar alınmış, raporların taraflara tebliği sağlanmıştır.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, kooperatifçe daire tahsisi, olmadığında bedelinin ödenmesi ile mahrum kalınan kira alacağının ödenmesi talebine ilişkindir.

Mahkememiz heyeti ile birlikte refakate alınan fen bilirkişisi Mehmet Durukan, inşaat bilirkişisi Mehmet Ertürk ve Emlak bilirkişisi Abdülkadir Keklik eşliğinde dava konusu taşınmaz başında 18/01/2018 günü keşif yapılmış, keşif sonrası bilirkişi heyetinin 27/02/2018 havale tarihli heyet raporunda; keşif yapılan dava konusu ... Mahallesi, ... Sokak, ... Sitesi, ...

Blok Dördüncü Kat No:3-A/12 (bağımsız bölüm nolu) dubleks dairenin; özellikleri, kullanılan malzemeler, yıpranma payı, bulunduğu mevkii, niteliği ve niceliği, şehir merkezine uzaklığı, imar durumu ve alım satım rayiçleri dikkate alındığında, dava tarihi itibariyle değerinin 260.000,00 TL olduğu, dava tarihi itibariyle kaba inşaat değerinin 150.000,00 TL. olduğu, dava tarihinden itibaren getireceği icrimisil bedelinin 28.036,28 TL. olabileceği rapor edilmiştir.

Mahkememiz ara kararı gereği dosya dosya mali müşavir bilirkişiye tevdi edilmiş, bilirkişi İlhan Keten'in 27/06/2018 havale tarihli raporuna göre ; davalı kooperatifin yasal defterlerinin yasal süreleri içerisinde tasdik ettirildiği,

yasal defter kayıtlarına göre toplam inşaat maliyetinin 5.970.467,85 TL. olduğunu, davacı tarafın, kooperatifin yaptığı düz/dubleks dairelerden Dubleks daire için 30/07/2007-03/09/2008 tarihleri aralığında toplam 86.190,00 TL. tutarında ödeme yaptığı, davalı kooperatifin 09/05/2010 tarihli genel kurul tutanağına göre, dairelerin mutfak dolabı, kombi, vitrifiye, parke ve boya gibi hususların eksik olarak üyelere teslim edildiğini, eşit dönemlerde davacı ile birlikte dubleks daire aidatı ödeyen üyelerden 3 kişinin davacıdan daha fazla aidat ödemiş (... , ... ve ... ) olduğunu, bir kişinin davacıya yakın tutarda aidat ödemiş (... ) olduğunu,

bir kişinin davacıdan daha az tutarda aidat ödemiş olduğunu rapor etmiştir.

Rapora itiraz edilmesi üzerine dosya bilirkişiye tekrar tevdi edilmiş, bilirkişi ... 19/03/2019 havale tarihli ek raporuna göre ise ; kök rapora ilave olarak, dava tarihinin 01/02/2016 olmasına nazaran inşaat maliyetlerinin belirlenmesi gerekiyorsa konu ile ilgili uzman bir bilirkişiden rapor alınması gerektiğini rapor etmiştir.

Mahkemece keşif yapılarak kooperatifçe yaptırılan bir adet dubleks dairenin dava tarihi itibariyle değeri, dava tarihi itibariyle kaba inşaat değeri ve emsal ecrimisil bedeline ilişkin 3 kişilik bilirkişi heyetinden rapor aldırılmıştır. Rapora itiraz üzerine bir mali müşavir bilirkişiden rapor aldırılmıştır. Bu rapor da yeterli görülmeyerek bu sefer bir inşaat mühendisi ile bir mali müşavir bilirkişiden rapor ve ek rapor aldırılmıştır.

Blirkişilerin dosyaya sundukları 02/02/2020 tairhli raporda, davacının ödediği 86.190 TL aidatın, kendisinden sonra ödeme yapan ... yaptığı ödemede dikkate alınarak, toplam ödemeye oranının %50,38 olduğu, dubleks dairenin dava tarihi olan 01/02/2016 tarihi itibariyle değerinin 220.000 TL olduğu, bunun % 50,38'inin ise 110.836,00 TL'ye tekabül ettiği.

18/09/2010 tarihi itibariyle dairenin değeri olan 151.000 TL olduğunu, davacının ödemesine oranlandığında %50,38'inin değerinin 76.073,80 TL olduğu ettiği bildirilmiştir.

Rapora taraf vekilleri tarafından itiraz edilmesi üzerine dosya yeniden bilirkişi heyetine tevdi edilmiş, inşaat bilirkişisi ... ve mali müşavir bilirkişi ...'in 02/02/2021 havale tarihli raporuna göre ; kök rapora ilave davacının davalı kooperatife ödediği aidat miktarı 86.190,00 TL. olduğunu, 171.087,21 TL. ödeyerek dubleks daire sahibi olan ... ilave ile 86.190,00 TL. ödeyen davacı arasındaki aidat yatırma oranlaması % 50,38 olduğunu, 01/02/2016 tarihi itibariyle dubleks dairenin değeri 220.000,00 TL. olduğuna göre mahkeme bu tarihi baz alırsa davacının değerlendirme tutarı 110.836,00 TL. olduğunu,

18/09/2010 tarihi itibariyle dubleks dairenin değeri 151.000,00 TL. olduğuna göre mahkeme bu tarihi baz alırsa davacının değerlendirme tutarı 76.073,80 TL. olarak tespit edildiğini rapor etmiştirlerdir.

Mahkememizin ... Esas ... Karar sayılı 24/06/2021 tarihli dava dosyasından; Davacının davasının talepleri yönünden; Davacının talep etmiş olduğu kendisine dubleks daire verilmesi talebinin REDDİNE, Davacının dubleks dairenin teslim edilmemesi halinde rayiç bedeli dikkate alınarak dubleks daireye tekabül edecek ileride artırılmak üzere bedel olarak 150.000,00 TL'lik talebinin REDDİNE, Davacının kendisinin sahip olması gerektiğini düşündüğü teslim edilmeyen daire nedeniyle talep etmiş olduğu ecrimisil olarak şu aşamada istemiş olduğu 5.000,00 TL'lik talebinin REDDİNE," karar verildiği anlaşılmıştır.

Mahkememiz 24/06/2021 tarihli kararı istinaf incelemesinden geçmiş, Konya BAM.. HD.'nin ... Esas ... Karar sayılı 10/03/2023 tarihli ilamı ile "Somut olayda mahkemece, yukarıdaki ilke ve açıklamalar çerçevesinde tüm ortaklar bakımından konut tahsis aşamasına gelinip gelinmediği, bu aşamaya gelinmiş ise, diğer üyelere tahsis yapıldığı halde davacıya tahsis yapılıp yapılmadığı, davacıya tahsis edilebilecek uygun bir konut olup olmadığı,

davacının üyeliğinin gerektirdiği parasal yükümlülüklerinin karşılığı olan bedele ilişkin sorumluluğunu tam olarak yerine getirip getirmediği bilirkişi aracılığı ile belirlenip, normal ödemesini yapıp bir konut sahibi olan ortak kadar aynı miktarda ödeme yapmış normal statüde ortak olduğunun tespiti halinde kooperatifçe tahsis edilecek konut bulunduğunun belirlenmesi durumunda tahsisi gereken konutun davacı adına kayıt ve tesciline; tahsisi mümkün konut bulunmadığının belirlenmesi durumunda ise, kendisine tahsis edilmesi gereken taşınmazın dava tarihindeki rayiç değeri üzerinden (talep edilen miktar da gözetilerek)

hesaplanacak tazminatın davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine, davacının ödemelerini eksik yapmış normal statüde ortak olduğunun tespiti durumunda ise yukarıda ayrıntılı olarak açıklanan formül gereğince hesaplanacak konut karşılığı tazminatın davalıdan alınarak davacıya ödenmesine, normal statüde ortak olup, hiç ödeme yapmadığının belirlenmesi halinde davacının taleplerinin reddine karar verilmesi gerekirken, eksik inceleme ve yanılgılı gerekçeyle yazılı şekilde davanın reddine karar verilmesi yerinde olmamıştır. Bu nedenlerle davacının istinaf talebinin kabulüne, HMK 353/1.a.6 maddesi gereğince ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına," karar verildiği görülmüştür.

Mahkememiz dava dosyası, istinaf kaldırma kararı üzerine ... Esas sırasına kaydı yapılmıştır.

Mahkememizce Konya BAM. . HD.'nin kaldırma kararı doğrultusunda Mali Müşavir Bilirkişiden rapor alınmış, 04/06/2024 tarihli raporda sonuç olarak; davalı kooperatifin Dubleks niteliğindeki meskenlerin 16.09.2010 tarihinde kurulan kat irtifakı ile SS. İhsan Saka Yapı Kooperatife adına tescil edildiği, daha sonra 30.07.2012 tarihi ile ferdileşme işlemi sonucunda kooperatif ortaklarına tescil yapıldığı, davacı ...'a tahsis edilebilecek uygun bir konut bulunmadığı, davacı ... kooperatife 86.190 TL ödeme yaptığı, normal bir üyenin 151.450 TL ödeme yaptığı,

Yargıtay . Hukuk Dairesi’nin ... Esas ... karar sayılı ilamı doğrultusunda hesaplanan tazminat hesabı 18.036,82 TL olarak hesap edildiği belirtilmiştir.

Mahkememizce Konya BAM HD.'nin kaldırma kararı doğrultusunda kooperatif alanında uzman bilirkişiden 30/10/2024 tarihli rapor alınmış, raporda sonuç olarak;

mevcut dosya kapsamının sadece Mahkemenin talebi kapsamı ile sınırlı olmak kaydıyla bir bütün olarak tetkik ve değerlendirilmesi sonucunda kooperatifin noksan ödemeli davacı ortağı ...'un 01.02.2016 dava tarihi itibariyle davalı kooperatiften talep edebileceği tazminat tutarının 196.990,86 TL olduğu belirtilmiştir.

Davacı vekili 17/01/2025 tarihli ıslah dilekçesinde özetle; öncelikli olarak asli taleplerinin kabulüne, aksi kanaatte olunması halinde, ıslah taleplerinin kabulüne ve müddeabihin ıslahı yolu ile arttırdığı kısım ile dava dilekçesinde talep ettiği miktarların birleştirilmesi sonucu; 196.990,86 TL davalıdan alınarak davacının yapmış olduğu ödeme tarihinden itibaren işleyecek reeskont faizi (aksi kanaatte olunması halinde bu tarihten işleyecek yasal faizi) ile ödenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Tüm dosya kapsamı üzerinden yapılan değerlendirmede;Davacı, davalı kooperatife üye olduğuna ilişkin kesinleşmiş mahkeme kararı olduğunu, ancak kooperatif tarafından kendisine verilmesi gereken dairenin tahsis edilmediğini iddia ederek, öncelikle kendisine dubleks bir dairenin tahsisini, olmadığında bedelinin ödenmesini, ayrıca mahrum kaldığı kira bedelinin ödenmesini talep etmiş; davalı davanın reddini istemiştir.

Tüm ortaklar bakımından konut tahsis aşamasına gelinip gelinmediği, bu aşamaya gelinmiş ise, diğer üyelere tahsis yapıldığı halde davacıya tahsis yapılıp yapılmadığı, davacıya tahsis edilebilecek uygun bir konut olup olmadığı, davacının üyeliğinin gerektirdiği parasal yükümlülüklerinin karşılığı olan bedele ilişkin sorumluluğunu tam olarak yerine getirip getirmediği hususlarında düzenlenen 30/10/2024 tarihli bilirkişi raporunda; davacı ortağı ...'un noksan ödemeli üye olduğunun belirtildiği, davacının ödemelerini eksik yapmış normal statüde ortak olduğunun tespit edildiğinden,

yine bilirkişi raporu ile tespit edilen konut karşılığı tazminatın 196.990,86 TL olduğu anlaşılmakla, davacının ıslah dilekçesi de dikkate alınarak, davanın kısmen kabulüne karar verilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.