Konya 3. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/336 K.2023/460

Mahkememizce verilen 29.12.2017 tarih ve ... Esas ... Karar sayılı kararına davacı tarafça istinaf başvurusunda bulunulduğu, Ankara Bölge Adliye Mahkemesi .Hukuk Dairesi'nin 01.04.2021 tarih ve ... Esas ... Karar sayılı kararı ile davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verildiği, davacı tarafından temyiz başvurusunda bulunulduğu, Yargıtay . Hukuk Dairesi Başkanlığı'nın 18.01.2023 tarih ve ... Esas ... Karar sayılı ilamıyla bozularak dosya mahkememize iade edilmekle, dava mahkememizin yukarıdaki esasına kaydı yapılarak yapılıp bitirilen açık yargılaması sonucunda;

HEYETİMİZCE GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili mahkememize vermiş olduğu 20.06.2017 tarihli dava dilekçesinde özetle. Müvekkilinin davalı ... Ltd. Şti.'ne mısır, arpa, yem ham maddeleri sipariş ettiğini ve karşılığı için ... Bankası ...

Bankacılığı Şubesi'ne ait ... nolu, 21.07.2017 vadeli 250.000,00 TL, ... nolu, 28.07.2017 vadeli 250.000,00 TL, ... nolu, 04.08.2017 vadeli 250.000,00 TL, ... nolu, 11.08.2017 vadeli 250.000,00 TL, ... nolu, 18.08.2017 vadeli 250.000,00 TL, ... nolu, 25.08.2017 vadeli 250.000,00 TL bedelli toplamda 1.500.000,00 TL tutarında 6 adet çek düzenleyerek 24.04.2017 tarihinde davalı ... Ltd. Şti.'ne verdiğini, davalı ... Ltd. Şti.'nin aynı çekleri diğer davalı ...

A.Ş'ye sipariş ettiği mallar karşılığında ciro ettiğini, ancak ... Ltd. Şti.'nin müvekkiline satmayı vadettiği ham maddeleri teslim edemediğini ve çekleri de iade etmediğini, davalı ... Ltd. Şti.'nin çeklerin karşılıksız kaldığından dolayı müvekkili şirkete iade edeceğini kabul ettiğini, ancak diğer davalı ... A.Ş'nin müvekkili şirket ile aralarında doğrudan doğruya ticari ilişki olmasa da çekleri elinde tuttuğunu, davalılardan ... A.Ş'nin diğer davalı ... Ltd.

Şti'ne gönderdiği Bakırköy. Noterliğinin ... yevmiye numarasında kayıtlı 09.05.2047 tarihli yazısında 21.07.2017, 28.07.2017 ve 04.08.2017 vade tarihli 3 adet, toplamda 750.000,00 TL bedelli çekleri ... Ltd. Şti. ve ... Tic. Ltd.

Şti.'nin borcuna karşı elinde tuttuğunu, diğer 11.08.2017 18.08.2017 ve 25.08.2017 vade tarihli toplamda 750.000,00 TL bedelli üç adet çeki iade edeceklerini kabul ettiklerini, ancak buna rağmen bu çekleri de iade etmediklerini, bu nedenlerle dava konusu yapılan çeklerden dolayı müvekkilinin her iki şirkete borçlu olmadığının tespitine, terditli olarak kabul edilmemekle birlikte davalılardan ...

A.Ş'nin çekleri elinde bulundurmasının iyi niyetli hamil olarak kabul edilir veya ... Ltd.

Şti.'nden alacaklı olduğu kabul edilirse noterden keşide ettiği ... yevmiye nolu, 09.05.2017 tarihli ihtarnamedeki kabullerine göre 11.08.2017, 18.08.2017 ve 25.08.2017 keşide tarihli, her biri 250.000,00 TL bedelli olmak üzere toplam 750.000,00 TL'lik çekten dolayı müvekkili şirketin borcu olmadığının tespitine, davalılar aleyhinde %20 oranında tazminata hükmedilmesine, yargılama giderleri ve ücreti vekaletin davalılara yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... Gıda San. Tic. A.Ş. cevap dilekçesinde özetle. Yetkili mahkemenin İstanbul Anadolu Mahkemesi olduğunu belirtmiş, davacının dava açma hakkı olmaması sebebi ile öncelikle davanın husumetten reddine karar verilmesini talep etmiş, müvekkili şirketin ... firmasının organik bağı bulunan, fiilen ortaklık yapısı aynı olan ... Tic. Ltd. Şti. ve ... Tic. Ltd.

Şti.'nden alacağı olduğunu, bu iki şirketin müvekkiline olan borçlarına karşılık dava konusu edilen çekleri verdiklerini, bu çeklerden 21.07.2017, 28.07.2017 ve 04.08.2017 vade tarihli çeklerin ... Ltd. Şti, ... Ltd. Şti. ve ... Ltd.

Şti.'nin müvekkiline olan borçlarına mahsup edildiğini, kalan çeklerin ise müvekkili şirketten teslim alınmadığını, mahkeme tarafından karar verilirse bu çeklerin mahkeme kasasına teslim edileceğini belirterek davanın müvekkili yönünden reddine karar verilmesini, davacı aleyhinde %20 oranında icra inkar tazminatına hükmedilmesini, yargılama giderleri ve ücreti vekaletin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... mahkememize vermiş olduğu 23.10.2017 tarihli dilekçesinde özetle; Açılan davayı kabul ettiklerini, davacının dava konusu çeklerden dolayı borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini, 06.11.2017 tarihli dilekçesi ile de; ... A.Ş'nin iyi niyetli hamil olmadığını, müvekkili şirketten aldığı çekler karşılığı malları göndermediğini, müvekkili şirketin ... A.Ş'den alacaklı olduğunu, davacının çeklerinin bedelsiz kaldığını, bu nedenle dava konusu çeklerin iptal edilmesini, bu çeklerden dolayı keşideci ... A.Ş, ciranta müvekkili ... Ltd. Şti.'nin borcunun olmadığının tespitine karar verilmesini talep etmiştir.

Dilekçeler aşaması tamamlanmış, taraflara duruşma gününü bildirir davetiye tebliğ edilerek duruşma açılmıştır.

Tarafların bildirmiş oldukları delilleri ilgili yerlerden dosyamız içerisine celbedilmiştir.

Mahkememizce verilen 29.12.2017 tarih ve ... Esas ... Karar sayılı kararına davacı tarafça istinaf başvurusunda bulunulduğu, Ankara Bölge Adliye Mahkemesi .Hukuk Dairesi'nin 01.04.2021 tarih ve ... Esas ... Karar sayılı kararı ile davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verildiği, davacı tarafından temyiz başvurusunda bulunulduğu, Yargıtay . Hukuk Dairesi Başkanlığı'nın 18.01.2023 tarih ve ... Esas ... Karar sayılı ilamıyla bozularak dosya mahkememize iade edildiği, mahkememizce oluşturulan duruşma gün ve saatini bildirir tensip tutanağına Yargıtay Bozma kararının da eklenerek taraflara tebliğ edilmiş ve yargılamaya devam olunmuştur.

Mahkememize açılan dava Menfi Tespit istemine ilişkindir.

Tüm dosya kapsamı hep birlikte değerlendirildiğinde. Davacının, davalı ... Ltd. Şti.'ne mısır, arpa, yem ham maddeleri sipariş ettiğini ve karşılığı için ... Bankası ...

Bankacılığı Şubesi'ne ait ... nolu, 21.07.2017 vadeli 250.000,00 TL, ... nolu, 28.07.2017 vadeli 250.000,00 TL, ... nolu, 04.08.2017 vadeli 250.000,00 TL, ... nolu, 11.08.2017 vadeli 250.000,00 TL, ... nolu, 18.08.2017 vadeli 250.000,00 TL, ... nolu, 25.08.2017 vadeli 250.000,00 TL bedelli toplamda 1.500.000,00 TL tutarında 6 adet çek düzenleyerek 24.04.2017 tarihinde davalı ... Ltd. Şti.'ne verdiğini, davalı ... Ltd. Şti.'nin aynı çekleri diğer davalı ...

A.Ş'ye sipariş ettiği mallar karşılığında ciro ettiğini, ancak ... Ltd. Şti.'nin davacıya satmayı vadettiği ham maddeleri teslim edemediğini ve çekleri de iade etmediğini, davalı ... Ltd. Şti.'nin çeklerin karşılıksız kaldığından dolayı davacı şirkete iade edeceğini kabul ettiğini, ancak diğer davalı ... A.Ş'nin müvekkili şirket ile aralarında doğrudan doğruya ticari ilişki olmasa da çekleri elinde tuttuğunu, davalılardan ... A.Ş'nin diğer davalı ... Ltd.

Şti'ne gönderdiği Bakırköy. Noterliğinin ... yevmiye numarasında kayıtlı 09.05.2047 tarihli yazısında 21.07.2017, 28.07.2017 ve 04.08.2017 vade tarihli 3 adet, toplamda 750.000,00 TL bedelli çekleri ... Tic. Ltd. Şti. ve ... San. Tic. Ltd.

Şti.'nin borcuna karşı elinde tuttuğunu, diğer 11.08.2017 18.08.2017 ve 25.08.2017 vade tarihli toplamda 750.000,00 TL bedelli üç adet çeki iade edeceklerini kabul ettiklerini, ancak buna rağmen bu çekleri de iade etmediklerini, bu nedenlerle dava konusu yapılan çeklerden dolayı davacının her iki şirkete borçlu olmadığının tespitine, terditli olarak kabul edilmemekle birlikte davalılardan ... A.Ş'nin çekleri elinde bulundurmasının iyi niyetli hamil olarak kabul edilir veya ...

Ltd. Şti.'nden alacaklı olduğu kabul edilirse noterden keşide ettiği ... yevmiye nolu, 09.05.2017 tarihli ihtarnamedeki kabullerine göre 11.08.2017, 18.08.2017 ve 25.08.2017 keşide tarihli, her biri 250.000,00 TL bedelli olmak üzere toplam 750.000,00 TL'lik çekten dolayı davacı şirketin borcu olmadığının tespitine, davalılar aleyhinde %20 oranında tazminata hükmedilmesine karar verilmesini talep ettiği, davalı ... Gıda San. Tic.

A.Ş.'nin davanın reddine karar verilmesini, davalı ...'nin açılan davayı kabul ettiklerini, davacının dava konusu çeklerden dolayı borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini talep ettiği görülmüştür.

Mahkememizce verilen 29.12.2017 tarih ve ... Esas ... Karar sayılı kararına davacı tarafça istinaf başvurusunda bulunulduğu, Ankara Bölge Adliye Mahkemesi .Hukuk Dairesi'nin 01.04.2021 tarih ve ... Esas ... Karar sayılı kararı ile davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verildiği, davacı tarafından temyiz başvurusunda bulunulduğu, Yargıtay. Hukuk Dairesi Başkanlığı'nın 18.01.2023 tarih ve ... Esas ...

Karar sayılı ilamında;"1.Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre davacı vekilinin aşağıdaki paragrafların kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.2.6102 sayılı Kanun'un 687 nci maddesinin birinci fıkrası, “Poliçeden dolayı kendisine başvurulan kişi, düzenleyen veya önceki hamillerden biriyle kendi arasında doğrudan doğruya var olan ilişkilere dayanan def’ileri başvuran hamile karşı ileri süremez;

meğerki, hamil, poliçeyi iktisap ederken bile bile borçlunun zararına hareket etmiş olsun.” hükmü amir olup somut olayda hamil ... Şirketinin iyi niyetinin tartışılması gerekmektedir.

Zira davalı ... şirketinin cevap dilekçesindeki beyanlarına göre çeklerin 3 tanesinin dava dışı şirketlerin borçlarına ve diğer davalı şirketçe alınan yeni mallara karşılık tahsil edildiğini, kalan 3 çeki iade edebileceklerini, çeklerin karşılığının olmadığını bu nedenle ticari ilişki kapsamında mal vermediklerini ifade ettiği ve davalı ... şirketinin bile bile borçlu aleyhine hareket ettiği anlaşılmış olup dava konusu edilen ve karar verilmesine yer olmadığı kararı kapsamı dışında kalan 21.07.2017 keşide tarihli ... numaralı, 250.000,00 TL meblağlı, 28.07.2017 keşide tarihli ... numaralı, 250.000,00 TL meblağlı,

04.08.2017 keşide tarihli ... numaralı, 250.000,00 TL meblağlı çekler hakkında davalı ... şirketi bakımından da davanın kabulü kararı verilmesi gerekirken yazılı gerekçe ile bu çekler hakkında terditli olarak ikinci talep kapsamında hüküm kurulması doğru olmamıştır.3.

6100 sayılı Kanun'un 331 inci maddesinin birinci fıkrası “Davanın konusuz kalması sebebiyle davanın esası hakkında bir karar verilmesine gerek bulunmayan hâllerde, hâkim, davanın açıldığı tarihteki tarafların haklılık durumuna göre yargılama giderlerini takdir ve hükmeder.”hükmünü haizdir.

Bu durumda yukarıda yazılı gerekçe ile davalı ... şirketinin davaya sebebiyet verdiğinden hareketle konusuz kaldığına hükmolunan 11.08.0017 keşide tarihli ... numaralı, 250.000,00 TL meblağlı, 18.08.0017 keşide tarihli ... numaralı, 250.000,00 TL meblağlı, 25.08.0017 keşide tarihli ... numaralı, 250.000,00 TL meblağlı çeklere ilişkin kurulan hükümde davacı taraf lehine vekâlet ücretine hükmedilmemesi hatalı olmuştur." gerekçesiyle temyiz olunan, mahkememiz kararına karşı Ankara Bölge Adliye Mahkemesi .Hukuk Dairesi'nin 01.04.2021 tarih ve ...

Esas ... Karar sayılı esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ortadan kaldırılmasına, mahkememiz kararının bozulmasına karar verilerek dosyanın mahkememize iade edildiği, mahkememizce oluşturulan duruşma gün ve saatini bildirir tensip tutanağına Yargıtay Bozma kararının da eklenerek taraflara tebliğ edilmiş ve yargılamaya devam olunmuştur.

2004 sayılı İİK'nun 72.maddesinde. "Borçlu, icra takibinden önce veya takip sırasında borçlu bulunmadığını ispat için menfi tesbit davası açabilir...." şeklinde, 6102 sayılı TTK.818/1-e maddesi yollaması ile TTK'nun 687.maddesinde.

"Poliçeden dolayı kendisine başvurulan kişi, düzenleyen veya önceki hamillerden biriyle kendi arasında doğrudan doğruya var olan ilişkilere dayanan def'ileri başvuran hamile karşı ileri süremez; meğerki, hamil, poliçeyi iktisap ederken bile bile borçlunun zararına hareket etmiş olsun.

(2) Alacağın temliki yoluyla yapılan devirlere ilişkin hükümler saklıdır." şeklinde, TTK.689.maddesinde; “(1) Ciro, "bedeli teminattır", "bedeli rehindir" ibaresini veya rehnetmeyi belirten diğer herhangi bir kaydı içerirse, hamil, poliçeden doğan bütün hakları kullanabilir; fakat kendisi tarafından yapılan bir ciro ancak tahsil cirosu hükmündedir.2) Poliçeden sorumlu olanlar, kendileriyle ciranta arasında doğrudan doğruya var olan ilişkilere dayanan def'ileri hamile karşı ileri süremezler;

meğerki, hamil poliçeyi iktisap ederken bile bile borçlunun zararına hareket etmiş olsun.” şeklinde, 6102 sayılı TTK'nun 825.maddesinde;"(1) Borçlu, emre yazılı bir senetten doğan alacağa karşı ancak senedin geçersizliğine ilişkin veya senet metninden anlaşılan def'ilerle alacaklı kim ise ona karşı, şahsen haiz bulunduğu def'ileri ileri sürebilir.(2) Borçlu ile önceki hamillerden biri veya senedi düzenleyen kişi arasında doğrudan doğruya varolan ilişkilere dayanan def'ilerin ileri sürülmesi, ancak senedi iktisap ederken hamilin bilerek borçlunun zararına hareket etmiş olması hâlinde caizdir." şeklinde düzenlemeler yapıldığı görülmüştür.

Davacı ... Ticaret A.Ş.'nin,... Bankası ... Şubesine ait, keşidecisi ... Ticaret A.Ş, lehtarı ... olan 21.07.2017 keşide tarihli ... numaralı, 250.000,00 TL meblağlı, ... Bankası ... Şubesine ait, keşidecisi ... Ticaret A.Ş, lehtarı ... olan 28.07.2017 keşide tarihli ... numaralı, 250.000,00 TL meblağlı, ... Bankası ... Şubesine ait, keşidecisi ... Ticaret A.Ş, lehtarı ... olan 04.08.2017 keşide tarihli ... numaralı, 250.000,00 TL meblağlı çeklerden dolayı davalı ...

Gıda San. ve Tic. A.Ş.'ye borçlu olmadığının tespitine, davalı tarafından, davacının borçlu olmadığı kabul edilen çeklerden dolayı İstanbul anadolu Adliyesi .İcra Müdürlüğünün ... Es.sayılı dosyasından dava tarihinden sonra 25/09/2017 tarihinde icra takibine geçildiği bu nedenle İİK'nun 72/5.maddesinde düzenlenen kötüniyet tazminatı şartlarının oluşmadığından (Yargıtay .Hukuk Dairesi'nin 13/02/2017 tarih ve... Es. ... Kar.

Sayılı ilamı benzer) davacının kötüniyet tazminatı talebinin reddine, mahkememizin 29/12/2017 tarih ... Esas ... Karar sayılı ilamının diğer hükümleri Yargıtay. Hukuk Dairesi'nin 18/01/2023 tarih ve ... Esas ... Karar sayılı ilamı ile kesinleşmiş olduğundan karar verilmesine yer olmadığına karar vermek gerekmiş olup aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.