Konya 3. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/465 K.2024/133

Mahkememizde görülmekte bulunan " Menfi Tespit " davasının yapılan açık yargılamasının sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

Müvekkili firmanın alanında tanınan en iyi şirket olduğunu, müvekkili ile davalının uzun yıllardır devam eden ticari ilişkileri olduğunu ve örf ve adet gereği basiret çerçevesinde ilişkilerinin devam ettiğini, müvekkilinin bu ilişki çerçevesinde 06/03/2013 tanzim ve 30/04/2013 ödeme tarihli 288.900,00 TL lik bonoyu davalıya al teslim (yumurta) etmesi karşılığında verdiğini, müvekkilinin davalının edimi olan malları teslim etmesini beklediğini ama davalının mal teslim etmediğini ve bono karşılığında fatura da düzenlemediğini, müvekkilinin iyi niyetini ihlal ederek bonoyu da icra takibine koyduğunu,

davalının malları müvekkiline teslim etmemesi ve müvekkili şirkete karşı haksız ve hukuka aykırı olarak Konya. İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyası ile icra takibi başlattığını, davalının kötü niyetli davrandığını, müvekkilinin ticari işlerinin ve ilişkilerinin davalının bu tavrı karşısında bozulduğunu, müvekkilinin söz konusu ...

Esas sayılı dosya nedeni ile borcunun bulunmadığının tespitine, bu hususta açmış oldukları iş bu davanın kabulüne karar verilmesini talep ettikleri görülmüştür.

Davalı vekilinin cevap dilekçesinde özetle; açılan davanın zaman aşımına uğradığını, düzenlenen 288.900,00 TL bedelli bononun borçlu ... yetkilisi tarafından müvekkilinden alınan borç nedeniyle düzenlendiğini, davacı kendi rızasıyla 288.900,00 TL değerinde senet imzaladığını ve senet üzerindeki imzanın şirket yetkilisine ait olduğunu, müvekkilinin ve davacı tarafın ticari ilişkilerinden doğan bu borcun davacı tarafından üzerine düşen edimleri yerine getirmediğinden oluştuğunu, gerçek alacaktan dolayı davacı aleyhine icra takibi başlatıldığını, müvekkilinin davacıyı defalarca kez arayarak borcunu istediğini fakat davacının borcunu ödememesi nedeniyle bononun icraya koyulduğunu, davacının açmış olduğu davanın reddini talep ettikleri görülmüştür.

Mahkememizce verilen ara karar uyarınca Batman . Asliye Hukuk Mahkemesi'ne davalı yanın ticari defter incelemesinin yapılması için talimat yazıldığı, dosyanın SMMM bilirkişi ... tevdi edildiği, bilirkişinin raporunda özetle; davalının 2013 yılı Batman . Noterliği tarafından tasdiklenen resmi defter ve belgelerinde taraflar arasında ticari ilişki görüldüğü, davaya konu 288.900,00 TL tutarındaki senedin, davacı tarafından ...'e 30/04/2013 tarihinde verildiğinin görüldüğünü ancak bu senede ilişkin mal alışı veyahut para tahsilatına muhasebe kayıtlarına rastlanmadığının bildirildiği görülmüştür.

Aynı bilirkişinin 11/09/2018 tarihli ek raporunda özetle; ... tarafından ... Şti 06/03/2013 tarihinden sonra (21/03/2013) 45.000,00 TL ödeme yapıldığının görüldüğü, davacının davasında haklı görüldüğü takdirde; mevcut veriler doğrultusunda davalının davacıya 243.900,00 TL ödeme yapmasının gerektiğinin bildirildiği görülmüştür.

Mahkememizce verilen ara karar uyarınca dosyanın aynı bilirkişiye tevdi edilerek rapor tanzim ettirildiği, bilirkişinin raporunda özetle; davalı ...'in davacı ... A.Ş'ye 303.812,00 TL fazla ödeme yaptığı, gönderilen banka ekstresi ve muavin dökümlerindeki bakiyeler sonucu ortaya çıktığını, dava dosyasına eklenebilecek başka bir ödeme vesikası var ise ek rapor düzenlenebileceğinin bildirildiği görülmüştür.

Mahkememizce verilen ara karar uyarınca dosyanın SMMM bilirkişi ... tevdi edildiği, bilirkişinin raporunda özetle; 2014 yılı sonunda 30/11/2014 tarihinde ... fiş numaralı kayıt ile hesabın kapandığı, borç alacak rakamının kalmadığının görüldüğü, 2015 yılında taraflar arasında herhangi bir ticari işlemin olmadığı, yine davacı tarafın ticari defterlerinden görüldüğünün bildirildiği görülmüştür.

Aynı bilirkişinin ek raporunda özetle; davacı taraf ... Şti'nin ticari defterlerinden ihtilaf konusu olan 06/03/2013 tanzim tarihli 30/04/2013 ödeme tarihli 288.900,00 TL tutarlı bononun yazılı kaydına rastlanılamadığının bildirildiği görülmüştür.

Mahkememizce verilen ara karar uyarınca dosyanın SMMM bilirkişi ... tevdi edildiği, bilirkişinin raporunda özetle; davacı ...

Şirketi'nin ticari defter ve kayıtlarına göre 2013 yılı sonu itibariyle 300.000 TL borçlu olduğu, 2014 yılında 300.000 TL borcu 10 parça halinde nakit olarak ödeme ile kapatma işleminin uygun olmadığının, 2014 yılı sonu itibari ile 300.000 TL borcu olduğunun tespit edildiği, davacının ticari defter ve kayıtlarında yer verilmeyen 312.500 TL icra yolu ile tahsil olunan senet ile borcunu ödediği, dava konusu 288.900 TL verilen senedin kendi defter ve kayıtlarında olmasa bile karşı tarafın ticari defterlerinde verilen sipariş avansların birbirini teyit eder durumda olduğu,

288.900 TL senet ile ilgili davalının davacıya kesmiş olduğu fatura kayıtlarının her iki tarafın ticari defter ve belgelerinden bulunmadığının tespit edildiği, davalı ...'in ticari defter ve kayıtlarının inceleme sonucu davacı yanın kesmiş olduğu faturaların ve davalı yanın banka aracılığı ile gönderdiği nakit avansların girildiği ve birbirini teyit ettiği, 2012 yılı davalı yanın gönderdiği nakit avansların davacı ve davalı ticari defterlerinde kayıtlı olduğu fakat davacı yanın banka aracılığı ile göndermiş olduğu havalelerin kayıtlarında yer almadığı,

343.000 TL ve 793.000 TL davacı yanın ticari defterlerinde yer almayan ve banka ekstrelerinde görülmeyen nakit avanslar girilerek dava konusu 288.900 TL senet ile 20/04/2013 tarihli 312.500 TL tutarındaki senet alacağını karşılamak için davacı yanı borçlandırma yoluna gidildiğinin bildirildiği görülmüştür.

Mahkememizce verilen 21/04/2021 tarih ve ... Esas ... sayılı kararı Konya Bölge Adliye Mahkemesi . Hukuk Dairesi Başkanlığı'nın 21/06/2023 tarih ve ... Esas ... Karar sayılı ilamıyla kaldırılarak, dosya mahkememize iade edilmekle, dava mahkememizin ... esasına kaydı yapıldığı görülmüştür.

Tüm dosya kapsamı ve deliller birlikte değerlendirildiğinde; davacı vekili Müvekkili firmanın alanında tanınan en iyi şirket olduğunu, müvekkili ile davalının uzun yıllardır devam eden ticari ilişkileri olduğunu ve örf ve adet gereği basiret çerçevesinde ilişkilerinin devam ettiğini, müvekkilinin bu ilişki çerçevesinde 06/03/2013 tanzim ve 30/04/2013 ödeme tarihli 288.900,00 TL lik bonoyu davalıya al teslim (yumurta) etmesi karşılığında verdiğini, müvekkilinin davalının edimi olan malları teslim etmesini beklediğini ama davalının mal teslim etmediğini ve bono karşılığında fatura da düzenlemediğini,

müvekkilinin iyi niyetini ihlal ederek bonoyu da icra takibine koyduğunu, davalının malları müvekkiline teslim etmemesi ve müvekkili şirkete karşı haksız ve hukuka aykırı olarak Konya. İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyası ile icra takibi başlattığını, davalının kötü niyetli davrandığını, müvekkilinin ticari işlerinin ve ilişkilerinin davalının bu tavrı karşısında bozulduğunu, müvekkilinin söz konusu ...

Esas sayılı dosya nedeni ile borcunun bulunmadığının tespitine, bu hususta açmış oldukları davanın kabulünü talep etmiş, davalı yan yasal süresi içerisinde cevap dilekçesini ibraz etmiştir.

Davanın İİK.72.maddesine dayalı menfi tespit davası olduğu, İİK.72.maddesinde. "Borçlu, icra takibinden önce veya takip sırasında borçlu bulunmadığını ispat için menfi tesbit davası açabilir...." şeklinde, 6102 sayılı TTK.778/1-d maddesi yollaması ile TTK. 677. Maddesinde.

"Bir poliçe, poliçe ile borçlanmaya ehil olmayan kişilerin imzasını, sahte imzaları, hayali kişilerin imzalarını veya imzalayan ya da adlarına imzalanmış olan kişileri herhangi bir sebeple bağlamayan imzaları içerirse, diğer imzaların geçerliliği bundan etkilenmez." şeklinde, 6102 sayılı TTK.778/1-d maddesi yollaması ile TTK'nun 687.maddesinde.

"Poliçeden dolayı kendisine başvurulan kişi, düzenleyen veya önceki hamillerden biriyle kendi arasında doğrudan doğruya var olan ilişkilere dayanan def'ileri başvuran hamile karşı ileri süremez; meğerki, hamil, poliçeyi iktisap ederken bile bile borçlunun zararına hareket etmiş olsun.

(2) Alacağın temliki yoluyla yapılan devirlere ilişkin hükümler saklıdır." şeklinde, 6102 sayılı TTK'nun 825.maddesinde;"(1) Borçlu, emre yazılı bir senetten doğan alacağa karşı ancak senedin geçersizliğine ilişkin veya senet metninden anlaşılan def'ilerle alacaklı kim ise ona karşı, şahsen haiz bulunduğu def'ileri ileri sürebilir.(2) Borçlu ile önceki hamillerden biri veya senedi düzenleyen kişi arasında doğrudan doğruya varolan ilişkilere dayanan def'ilerin ileri sürülmesi, ancak senedi iktisap ederken hamilin bilerek borçlunun zararına hareket etmiş olması hâlinde caizdir." şeklinde düzenlemelerin yapıldığı görülmektedir

Aynı zamanda davacı (borçlu) Lehine tazminata Hükmetmenin koşulları

a)Alacaklının borçlu hakkında icra takibinde bulunmuş olması: Borçlunun açtığı menfi tespit davasından önce veya dava sırasında, alacaklı tarafından borçluya karşı bir icra takibi yapılmışsa, menfi tespit davasının borçlu lehine sonuçlanması halinde, ayrıca borçlu lehine tazminata hükmedilemez.

b) İcra takibinin hem “haksız” ve hem de “kötü niyetle” yapılmış olması: Bu tazminata ancak, alacaklının yaptığı takibin hem “haksız” ve hem de “kötü niyetle” yapılmış olması halinde hükmedilir. Başka bir deyişle, takibin sadece ”haksız” olması yeterli olmayıp, ayrıca “kötü niyetle” de yapılmış ve bu hususların davacı-borçlu tarafından ispat edilmiş olması gerekir.

c) Davacı – borçlunun, lehine tazminata hükmedilmesini talep etmiş olması: Yukarıdaki iki koşul gerçekleştiğinde mahkeme kendiliğinden tazminata hükmetmez. Tazminata ancak, davacı – borçlunun bunu “talep etmiş” olması halinde hükmedilir. İcra takibinden sonra açılan olumsuz tespit davalarında, borçlunun, tazminat isteminin dava dilekçesinde bildirilmesi gerekir. Ancak, talep dava dilekçesinde bildirilmemişse “istemin genişletilmesi” itirazı ile karşılaşmadan, bu istemini daha sonra dava içinde de ileri sürebilir.

(... , Yargıtay Üyesi, İtirazın İptali, Menfi Tespit ve İstirdat, Tasarrufun İptali, İflas ve İflasın Ertelenmesi, Sıra Cetvelline İtiraz, 4. Baskı). Bilgileri de dikkate alındığında,

Mahkememiz dosyasına kazandırılan ve ... tarafından düzenlenen raporda özetle; davacı ...

Şirketi'nin ticari defter ve kayıtlarına göre 2013 yılı sonu itibariyle 300.000 TL borçlu olduğu, 2014 yılında 300.000 TL borcu 10 parça halinde nakit olarak ödeme ile kapatma işleminin uygun olmadığının, 2014 yılı sonu itibari ile 300.000 TL borcu olduğunun tespit edildiği, davacının ticari defter ve kayıtlarında yer verilmeyen 312.500 TL icra yolu ile tahsil olunan senet ile borcunu ödediği, dava konusu 288.900 TL verilen senedin kendi defter ve kayıtlarında olmasa bile karşı tarafın ticari defterlerinde verilen sipariş avansların birbirini teyit eder durumda olduğu,

288.900 TL senet ile ilgili davalının davacıya kesmiş olduğu fatura kayıtlarının her iki tarafın ticari defter ve belgelerinden bulunmadığının tespit edildiği, davalı ...'in ticari defter ve kayıtlarının inceleme sonucu davacı yanın kesmiş olduğu faturaların ve davalı yanın banka aracılığı ile gönderdiği nakit avansların girildiği ve birbirini teyit ettiği, 2012 yılı davalı yanın gönderdiği nakit avansların davacı ve davalı ticari defterlerinde kayıtlı olduğu fakat davacı yanın banka aracılığı ile göndermiş olduğu havalelerin kayıtlarında yer almadığı,

343.000 TL ve 793.000 TL davacı yanın ticari defterlerinde yer almayan ve banka ekstrelerinde görülmeyen nakit avanslar girilerek dava konusu 288.900 TL senet ile 20/04/2013 tarihli 312.500 TL tutarındaki senet alacağını karşılamak için davacı yanı borçlandırma yoluna gidildiğinin bildirildiği görülmüş olup, hesap hareketinde göstermeyerek davacıyı mükerrer borçlu konumunda olduğunu sağlayarak icra takibi yaptığı,

takibe konu bonoda da davalının lehtar olduğu hususu da dikkate alındığında davalının haksız ve kötüniyetli olduğu anlaşılmakla ve usul hükümlerinin derhal uygulanması yönünde değerlendirme yapıldığından davacının davasının kabulü ile, davacının, Konya. İcra Müdürlüğü'nün ... Esas ( eski esası. İcra müdürlüğü'nün ... dir) sayılı dosyasından davalıya borçlu olmadığının tespitine, Yüksek Yargıtay.

Hukuk Dairesinin08/01/2014 tarih, 25/11/2013 tarihli, ... sayılı ilamı da dikkate alındığında davalının haksız ve kötü niyetli olduğunun kabulü ile İİK.72/5. Maddesi gereğince 288.900,00 TL üzerinden %20 kötü niyet tazminatının davalıdan alınıp davacıya verilmesine karar verilerek mahkememizde oluşan vicdani kanaate göre aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir.

HÜKÜM: GEREKÇESİ YUKARIDA AÇIKLANDIĞI ÜZERE

1-Davacının, Konya . İcra Müdürlüğü'nün ... Esas ( eski esası . İcra müdürlüğü'nün ... dir) sayılı dosyasından davalıya borçlu olmadığının TESPİTİNE,

2-288.900,00 TL üzerinden %20 kötü niyet tazminatının davalıdan alınıp davacıya VERİLMESİNE,

3-Harçlar kanunu gereğince dava değeri üzerinden alınması gereken toplam 19.734,76-TL harçtan dava başında yatırılan 4.933,69TL peşin harç ile 1.319,00TL tamamlama harcı toplamı olan 6.252,69-TL'nin mahsubu ile bakiye 13.482,07-TL harcın davalıdan alınarak hazineye irad KAYDINA,

4-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T göre hesaplanan 45.335,00-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,

5-Davacı tarafından yapılan sarfına mecbur kalınan İstinaf öncesi ve sonrası yapılan 4.967,19TL ilk yargılama harcı, 1.319,00-TL Tamamlama Harcı, 2.720,50-TL bilirkişi ücretleri, Tebligat, Posta ve diğer masraflar, olmak üzere toplam 9.006,69-TL'nin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,

6-Davalı tarafından yapılan yargılama giderinin davanın mahiyeti gereği kendi üzerine BIRAKILMASINA,

7-Davacı tarafından dava başında yatırılan gider avansının kullanılmayan kısmının karar kesinleştiğinde davacıya İADESİNE,

Dair, davacı vekilinin ve davalı vekilinin yüzüne karşı gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki haftalık süre içerisinde mahkememize veya başka bir yer Asliye Ticaret Mahkemesi'ne verilecek dilekçe ile Konya Bölge Adliye Mahkemesi'ne İstinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.26/02/2024

Katip ... Hakim ...