Konya 3. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/639 K.2025/807

T.C. KONYA . ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: ...Esas - ... T.C.

KONYA

. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TÜRK MİLLETİ ADINA

GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO

KARAR NO

HAKİM

KATİP

DAVACI

VEKİLLERİ

DAVALI : 1-

VEKİLİ

DAVALI : 2-

DAVA

Alacak (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ

KARAR TARİHİ

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinden özetle. Dava dışı üçüncü kişi ... şasi numaralı ... plakalı aracı satın almadan önce 22.10.2021 tarihinde ... Otomotiv Anonim Şirketi’nin Bornova Otogar İzmir Bayiinde araca ekspertiz yaptırmış ve bu rapora dayanarak aracı satın aldığını, Vekil eden de bu rapora itibar ederek 24.11.2021 tarihinde ...’den plakası ... olarak değiştirilmiş aracı satın aldığını, 19.07.2022 tarihinde aracı üçüncü bir kişiye satmak isteyen vekil eden ...

Otomotiv Anonim Şirketi’nin Konya Karatay Galericiler Bayiine gitmiş ve ekspertiz yaptırdığını, Bu raporda 22.10.2021 tarihli raporda orijinal olarak yazılan “sol kapı orta direk, sol alt marşpiyel”in değişmiş, “sol ön direk, sağ ön direk, sağ kapı orta direk, sol arka çamurluk kilit karşılığı, sağ arka çamurluk kilit karşılığı, sağ alt marşpiyel ve arka panel”in boyalı/işlemli olduğu görülmüş olduğunu, Vekil eden, aldıktan sonra en ufak bir kazaya dahi karışmadığı aracın, değerini oldukça düşürecek şekilde ayıplı çıkmış olması nedeniyle hemen (TBK md. 223) ...

Otomotiv Anonim Şirketi’nin Bornova Otogar İzmir Bayi ile iletişime geçmiş ancak kendisine, bu hatadan sorumlu olmadıkları, personelin hatalı rapor hazırladığı, bu kişiyi de işten çıkardıkları söylenerek 5.000,00 TL teklif edildiğini, Bu teklifin gerçek zararı karşılamaması ve gerçek zararın da karşılanmak istenmemesi nedeniyle bir uzlaşı sağlanamadığını, ... plakalı aracın 22.10.2021 tarihli eksper raporuna göre değeri ile 19.07.2022 ve 12.10.2022 tarihli eksper raporlarına göre değerinin, fazla yapılan ödemenin bilirkişi marifetle hesaplanmasını, Hesaplanacak,

raporlar arasındaki bu farkın 22.10.2021 tarihinden itibaren işletilecek ticari avans faiziyle birlikte davalılardan müşterek ve müteselsilen tahsilini, Yargılama giderleri ve ücreti vekaletin davalılar üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava ettiği görülmüştür.

Davalı ... Otomotiv A.Ş vekili tarafından sunulan cevap dilekçesinden özetle; Davacının talepleri zamanaşımına uğramış olduğundan davanın zamanaşımı nedeniyle reddini, Davanın müvekkil şirket yönünden pasif husumet eksiliğinden reddini, Davacının süresinde ayıp ihbar yükümlülüğünü yerine getirmediğinden davanın reddi ile yargılama gideri ile vekalet ücretinin davacı tarafça karşılanmasına karar verilmesini talep ettiği görülmüştür.

Mahkememiz ara kararı gereğince dosyanın bilirkişi ... tarafından düzenlenen bilirkişi raporundan özetle. "Davacı, davaya konu aracı 24/11/2021 tarihinde satın aldığı alım satım tarihi itibariyle söz konusu aracın ikinci el araç piyasasının 130.500,00 TL ederinde olduğu, Davalı Bornova/İzmir ... GARAGE Oto Ekspertiz. Firmasının 22/10/2021 tarihli ARACIN KAPORTA PARÇALARI İLE İLGİLİ YAPILAN İNCELEME VE DEĞERLENDİRMENİN EKSİK VE GEREKÇELİ OLARAK DÜZENLENMEDİĞİ.

DAVACININ, DAVAYA KONU 17.DN.160 (42.FD.276) PLAKALI ARACININ GERÇEK HASAR DURUMUNUN, DAVALI ... GARAGE OTO EKSPERTİZ FİRMASI TARAFINDAN BELİRLENMEDİĞİ/BELİRLENEMEDİĞİ HUSUSU DİKKATE ALINDIĞINDA, DAVACININ 10.000,00 TL ZARARININ OLAŞACAĞI. Kanaatindeyim. Davacı vekili dava dilekçesinde, davalılardan müştereken ve müteselsilen tazminat talebinde bulunduğu. Davalı Oto Ekspertiz Firmalarının kendi aralarında “... OTO EKSPERTİZ FRANCHİSE SÖZLEŞMESİNİN” mevcut olduğu.

Bu nedenle, bu hususun mesleğim ve uzmanlık alanım dışında kaldığı, Davacının davalılardan, müştereken ve müteselsilen talep edebileceği hususunun mahkemenize ait olduğu." görüş ve kanaat bildirir rapor tanzim etmiştir.

AYNI BİLİRKİŞİ EK RAPORDAN ÖZETLE

"Davacı, davaya konu aracı 24/11/2021 tarihinde satın aldığı alım satım tarihi itibariyle söz konusu aracın ikinci el araç piyasasının 130.500,00 TL ederinde olduğu, ve tarafların beyanlarına göre araç satış sözleşmesinde söz konusu aracın 130.500,00 TL olduğu belirtildiği, Davalı Bornova/İzmir ... GARAGE Oto Ekspertiz. Firmasının 22/10/2021 tarihli ARACIN KAPORTA PARÇALARI İLE İLGİLİ YAPILAN İNCELEME VE DEĞERLENDİRMENİN EKSİK VE GEREKÇELİ OLARAK DÜZENLENMEDİĞİ.

DAVACININ, DAVAYA KONU 17.DN.160 (42.FD.276) PLAKALI ARACININ GERÇEK HASAR DURUMUNUN, DAVALI ... GARAGE OTO EKSPERTİZ FİRMASI TARAFINDAN BELİRLENMEDİĞİ/BELİRLENEMEDİĞİ HUSUSU DİKKATE ALINDIĞINDA, DAVACININ 10.000,00 TL ZARARININ OLAŞACAĞI, Davacı vekili dava dilekçesinde, davalılardan müştereken ve müteselsilen tazminat talebinde bulunduğu. Davalı Oto Ekspertiz Firmalarının kendi aralarında “... OTO EKSPERTİZ FRANCHİSE SÖZLEŞMESİNİN” mevcut olduğu.

Bu nedenle, bu hususun mesleğim ve uzmanlık alanım dışında kaldığı, Davacının davalılardan, müştereken ve müteselsilen talep edebileceği hususunun mahkemenize ait olduğu. TARAFIMDAN YAPILAN TÜM DEĞERLENDİRMELER, ARACIN ALIM SATIM TARİHİ OLAN 24/11/2021 TARİHİ GÖZ ÖNÜNE ALINARAK --DİKKATE ALINARAK YAPILDIĞI" görüş ve kanaat bildirir rapor tanzim etmiştir.

Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde. Davacı vekili, Dava dışı üçüncü kişi ... şasi numaralı ... plakalı aracı satın almadan önce 22.10.2021 tarihinde ...

Otomotiv Anonim Şirketi’nin Bornova Otogar İzmir Bayiinde araca ekspertiz yaptırmış ve bu rapora dayanarak aracı satın aldığını, Vekil eden de bu rapora itibar ederek 24.11.2021 tarihinde ...’den plakası ... olarak değiştirilmiş aracı satın aldığını, 19.07.2022 tarihinde aracı üçüncü bir kişiye satmak isteyen vekil eden ...

Otomotiv Anonim Şirketi’nin Konya Karatay Galericiler Bayiine gitmiş ve ekspertiz yaptırdığını, Bu raporda 22.10.2021 tarihli raporda orijinal olarak yazılan “sol kapı orta direk, sol alt marşpiyel”in değişmiş, “sol ön direk, sağ ön direk, sağ kapı orta direk, sol arka çamurluk kilit karşılığı, sağ arka çamurluk kilit karşılığı, sağ alt marşpiyel ve arka panel”in boyalı/işlemli olduğu görülmüş olduğunu, Vekil eden, aldıktan sonra en ufak bir kazaya dahi karışmadığı aracın, değerini oldukça düşürecek şekilde ayıplı çıkmış olması nedeniyle hemen (TBK md. 223) ...

Otomotiv Anonim Şirketi’nin Bornova Otogar İzmir Bayi ile iletişime geçmiş ancak kendisine, bu hatadan sorumlu olmadıkları, personelin hatalı rapor hazırladığı, bu kişiyi de işten çıkardıkları söylenerek 5.000,00 TL teklif edildiğini, Bu teklifin gerçek zararı karşılamaması ve gerçek zararın da karşılanmak istenmemesi nedeniyle bir uzlaşı sağlanamadığını, ... plakalı aracın 22.10.2021 tarihli eksper raporuna göre değeri ile 19.07.2022 ve 12.10.2022 tarihli eksper raporlarına göre değerinin, fazla yapılan ödemenin bilirkişi marifetle hesaplanmasını, Hesaplanacak,

raporlar arasındaki bu farkın 22.10.2021 tarihinden itibaren işletilecek ticari avans faiziyle birlikte davalılardan müşterek ve müteselsilen tahsilini, Yargılama giderleri ve ücreti vekaletin davalılar üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava ettiği,

... OTO EKSPERTİZ FRANCHİSE SÖZLEŞMESİ

MADDE 4: FRANCHİSE ALANIN HUKUKİ STATÜSÜ

FRANCHİSE ALAN, işbu Sözleşmeye dayanan ticari faaliyetini kendi nam ve hesabına, ilgili vergi dairesine kaydını yaptırmış, ilgili mevzuatlarına göre işyeri açma ve çalışma ruhsatını almış bir tacir olarak yürütmeyi kabul etmiştir. İşletmenin kuruluşu, yönetimi, işletilmesi ve işletmede verilecek hizmetten doğacak bütün ihtilaflarda hukuki ve cezai sorumluluk FRANCHİSE ALAN'a aittir.

Sıfat, dava konusu kılınan sübjektif hakla davanın tarafları arasındaki ilişkiyi ifade eder ve dava dilekçesinde davacı ve davalı olarak gösterilmiş kişilerin maddi hukuk bakımından gerçekten hak sahibi veya yükümlü konumunda bulunup bulunmadığına ilişkin bir kavramdır (....: Medeni Usul Hukuku, C.I, Ankara 2016, s. 512). (18) Davacı tarafta yer alan taraf için aktif dava sıfatı, davalı tarafta yer alan için pasif taraf sıfatından söz edilebilir.

Uygulamada, "sıfat" yerine "husumet" terimi de kullanılmaktadır. Sıfat, dava şartı olmayıp itirazdır. Çünkü bir kimsenin hak sahibi veya borçlu olup olmadığı davanın esasına girildikten sonra tespit edilebilir. Bu durumda ise dava esastan ret veya kabul edilir. Oysa dava şartları davanın esasına girilmesini engelleyen niteliktedir. Ancak sıfat bir itiraz olduğundan hakim diğer itirazlar gibi taraf sıfatını da dava dosyasından anlayabildiği sürece kendiliğinden nazara alır.

Sıfat, davada taraflardan birinin davaya konu subjektif dava hakkının bulunup bulunmadığı ile ilgili bir husustur. Tarafların sıfatının yargılama sonuna kadar devam etmesi zorunludur. Bu husus mahkemece re'sen göz önünde bulundurulmalıdır. Bir davada, taraflardan birinin, davacı ya da davalı sıfatının (aktif ya da pasif husumet ehliyetinin) olmadığı belirlenirse, artık bu davanın esasının çözümüne girilmeden, davanın husumet yokluğundan reddi gerekir.

Bir kişinin belli bir davada davacı ya da davalı sıfatını haiz olup olmadığı şeklinde nitelendirilen husumetin ileri sürülme zamanı yasa ile kabul edilen bir ilk itiraz olmadığı gibi, davalı tarafından ileri sürülmesi gerekilen bir defi de değildir.Davanın her aşamasında ileri sürülmesi mümkün veya mahkemece vakıf olunduğu takdirde resen nazara alınması gerekli hukuki bir durumdur.(..., B.: Hukuk Muhakemeleri Usulü,C.I İstanbul 2001, s. 1157 vd.) (Yargıtay HGK 24.06.2021 T...E...K.)

Husumet Taraf Sıfatı: Bir usul hukuku sorunu olmayıp, davaya konu edilen subjektif hakkın özüne ilişkin bir maddi hukuk sorunudur. Bir davada taraf olarak gösterilen kişiler, taraf ve dava ehliyetine ve davayı takip yetkisine sahip olsalar bile, taraflardan birinin o davada gerçekten davacı ve davalı sıfatı yoksa, davanın esası hakkında karar verilemeyeceğinden dava sıfat yokluğundan (husumetten) red edilir.Taraf sıfatı bir dava şartı değildir.

Taraf sıfatı, davada taraf olarak görünen kişiler arasında dava konusu hakkın doğumuna engel olduğu için def'i değil, yargılamanın her aşamasında ileri sürülebilmesi mümkün ve mahkemece de kendiliğinden nazara alınması zorunlu olan bir olgudur.(...,B.: Medeni Usul Hukuku el kitabı, Ankara 2020, C.I s.331 vd).(19) Eş söyleyiş ile taraf sıfatının araştırılması,

bir maddi hukuk ilişkisinde tarafların o hak ile ilişkisinin olup olmadığının belirlenmesi anlamına gelir.Dava konusu şey üzerinde kim yada kimler hak sahibi ise davayı bu kişi veya kişilerin açması ve kime karşı hukuki koruma isteniyor ise o kişi veya kişilere davanın yöneltilmesi gerekir.

Bir kimsenin davacı veya davalı sıfatına sahip olup olmadığı tıpkı hakkın mevcut olup olmadığının tayinin de olduğu gibi maddi hukuka göre belirlenir.Taraf sıfatının bu anlamda önemli özelliği ise def'i değil itiraz niteliğinde olması nedeniyle taraflarca süreye ve davanın aşamasına bakılmaksızın her zaman ileri sürülebileceği ve taraflar ileri sürmemiş olmasa bile mahkemece re'sen nazara alınmasıdır.(Yargıtay HGK 22/06/2021 T....E...K.)(Kaynak: ...Hakim, Ara Kararlar El Kitabı)

32722 Sayılı 14 Kasım 2024 Tarihli Resmi Gazete'de yayınlanan Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Somut olayda yukarıdaki açıklamalar, taraflar arasındaki sözleşme de dikkate alındığında, pasif dava ehliyeti yokluğu nedeniyle reddine karar verilmiştir. TMK 1/3. Maddesinde; "Hâkim, karar verirken bilimsel görüşlerden ve yargı kararlarından yararlanır." Anayasa'nın 138/1. Maddesinde; " Hakimler, görevlerinde bağımsızdırlar; Anayasaya, kanuna ve hukuka uygun olarak vicdanı kanaatlerine göre hüküm verirler." şeklinde düzenlemeler olduğu,

Somut olayımızda; tüm dosya kapsamı, dosyadaki tüm bilgi - belgeler, tüm deliller, alınan bilirkişi rapor/ları, tarafların iddia - savunmaları, yukarıda yapılan açıklamalar, bir bütün halinde değerlendirildiğinde, Mahkememizce benimsenen hükme esas alınan bilirkişi raporunun denetime elverişli olduğu sonuç ve kanaatine varılarak, TMK 1/3 ve 6100 Sayılı HMK 297. Maddesi kapsamında Anayasa'nın 138/1 maddesi atfı ile Davacının, davalı ...

Otomotiv A.Ş aleyhine açtığı davanın pasif dava ehliyeti yokluğu nedeniyle reddine, Davacının, davalı ... Oto. Ekspertiz Otomotiv San. Tic. Lti şirketi aleyhine açtığı davanın kabulü ile. 10.000,00 TL'nin 20/05/2023 Tarihinden itibaren avans faizi ile birlikte davalıdan alınıp davacıya verilmesine dair Mahkememizce oluşan vicdani kanaat ile karar verilmiştir.

Katip Hakim