Konya 3. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/835 K.2025/536

T.C. KONYA . ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ ... Esas - ... Karar

T.C. TÜRK MİLLETİ ADINA

KONYA . ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO

KARAR NO

HAKİM : ... ... KATİP : ... ...

DAVACI

... - (T.C. Kimlik No: ...)

VEKİLİ

DAVALI : HASIMSIZ

DAVA

Kıymetli Evrak İptali (Zayi Nedeniyle)

DAVA TARİHİ

KARAR TARİHİ

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH

Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Zayi Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili 28/07/2025 tarihli dava dilekçesinde özetle; davacının bir adet ... Bankası ... Şubesinden alınan ... Seri numaralı 30.07.2025 vade tarihli 800.000 TL bedelli çek yaprağının zilyedi olduğunu, yetkili hamil olan davacının uhdesinde iken kaybolduğunu, davacının da bu çekleri ciro ettiğini, ancak çekleri teslim etmeden herhangi bir ticari ilişkide kullanmadan evvel bu çeklerin kaybolduğunu, bu konuda davacı tarafından Konya Cumhuriyet Başsavcılığına suç duyurusunda bulunduğunu, soruşturma numarasını daha sonra bildireceklerini belirterek, çekin kötüniyetli üçüncü kişilerin eline geçmesi ve haksız olarak piyasaya sunulması ihtimaline binaen çek üzerine ihtiyati tedbir konulmasını, çekin zayi nedeniyle iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davacı vekili 29/07/2025 tarihli dava konusu çeke ilişkin açıklamaları içerir beyan dilekçesinde özetle; dava konusu ... Bankası ... Şubesinden alınan ... Seri numaralı 30.07.2025 vade tarihli 800.000 TL bedelli çek yaprağının keşidecisinin davacı olduğunu, çeki davacının keşide ettiğini ancak kendisinde iken kaybolduğunu belirterek işbu davayı açtıklarını beyan etmiştir.

Dilekçeler aşaması tamamlanmış, taraflara duruşma gününü bildirir davetiye tebliğ edilerek duruşma açılmıştır.

Mahkememizce ... Bankası A.Ş. Genel müdürlüğü'ne yazı yazılarak dava konusu çeke ilişkin olarak bilgiler istenilmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava; dava konusu çekin kaybolması sebebiyle iptaline ilişkin olarak açılan "Kıymetli Evrak İptali" davasıdır. Mahkememizce ... Bankası A.Ş.'ye yazı yazılarak dava konusu çeke ilişkin bilgiler istenilmiş, Banka 01/08/2025 tarihli cevabi yazısı ile; çek hesabı sahibi ve yetkili temsilcisinin ... olduğunu belirtmiş ve böylelikle dava konusu çek keşidecisinin davacı olduğu anlaşılmıştır.

Yargıtay. Hukuk Dairesi'nin ... E ... Ksayılı ilamı. Davacı vekili, Kızılay Derneği Marmara Afet Yönetimine ait ... Bankası ...

Şubesi nezdinde bulunan ... nolu hesabın kapatılmak istenildiğini, bankanın, hesabın kapatılması için hesaba bağlı olan 18 adet çek yaprağının iadesini talep ettiğini, yapılan araştırma neticesinde söz konusu çeklerin bulanamadığını ve kaybolmak suretiyle zayi olduklarının anlaşıldığını ileri sürerek, davaya konu 18 adet çekin zayi nedeniyle iptaline karar verilmesini istemiştir.

Mahkemece, tüm dosya kapsamına göre, senedin iptalini ancak senet üzerinde TTK’nın 651/2. maddesi uyarınca hak sahibi olan kişinin talep edebileceği, somut olayda ise, iptal talep eden davacının senet üzerinde hak sahibi olan kişi değil, çek hesabı karşılığı çek karnesi verilen kişi olduğu, ayrıca senedin zayi nedeniyle iptaline karar verilebilmesi için, iptali istenen senedin yasada öngörülen şekilde senet niteliğinde olması gerektiği, çekin şekil unsurların TTK’nın 780. maddesinde düzenlendiği, anılan düzenleme karşısında boş çek yaprağının senet niteliğinde olduğunun kabulünün mümkün olmadığı,

belirtilen nedenlerle davacının aktif husumet ehliyetinin bulunmadığı gerekçesiyle, davanın aktif husumet yokluğundan reddine karar verilmiştir. Kararı davacı vekili temyiz etmiştir. Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre, davacı vekilinin tüm temyiz itirazları yerinde değildir.'' şeklindedir.

Konya BAM. HD'nin ... E ... K sayılı kararı ''Türk Ticaret Kanunu'nun (6102 Sayılı) 818/1-s maddesindeki atıf uyarınca aynı Kanun'un 757 ve devamı maddelerine göre tedbir ve iptale ilişkin istemde bulunma hakkının iradesi dışında çek elinden çıkan hamile ait bulunduğu, çeki düzenleyen keşidecinin anılan maddelere dayalı olarak iptal ve ödeme yasağı talebinde bulunma hakkının olmadığı, davacı şirketin 3.kişi çek yetkili hamili olmadığı anlaşılmıştır.

Çek iptali davası TTK 651. maddesi gereğince ancak hamil tarafından açılması gerektiği nazara alındığında; ilk derece mahkemesince delillerin esastan değerlendirilmesi sonucu davanın reddine karar verilmesinde usul ve yasaya aykırı bir durum bulunmadığından davacının istinaf taleplerinin HMK'nın 353/1.b.1 maddesi gereğince esastan reddine...'' şeklindedir.

Somut olayda ; Zayi nedeniyle iptal davasının senet hamillerine tanınmış bir hak olduğu, bu bakımdan keşidecinin iptal davası açmasının mümkün olmadığı, somut olayda davacının davaya konu çekin yetkili hamili olmadığı, bilakis çek hesap sahibi diğer ifadeyle çekin keşidecisi olduğu anlaşılmakla davanın aktif husumet yokluğu nedeniyle reddine karar vermek gerekmiş ve oluşan vicdani kanaat ile aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.