Konya 3. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/54 K.2025/573

T.C. KONYA . ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ ... Esas - ... Karar

T.C. TÜRK MİLLETİ ADINA

KONYA . ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO

KARAR NO

HAKİM : ... ... KATİP : ... ...

DAVACI

... - (T.C. Kimlik No: ...)

VEKİLİ

Av. ... - [

DAVALI

... - (T.C. Kimlik No: ...)

VEKİLİ

Av. ... - [

DAVA

Menfi Tespit

DAVA TARİHİ

KARAR TARİHİ

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH

Yunak (Konya) Asliye Hukuk Mahkemesi'nin (Asliye Ticaret Mahkemesi Sıfatı ile) ... Esas ... Karar sayılı 05/10/2023 tarihli ilamı ile verilen görevsizlik kararı 01/11/2023 tarihinde kesinleştirilerek Mahkememize tevzi edilmiş, Mahkememizce yukarıda belirtilen esas sırasına kaydedilerek yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; taraflar arasında ticari ilişkininin mevcut olduğunu, davalıdan araç satın almak üzere anlaşma sağladıklarını, ancak davacı ödemeyi elinde bulunan küçükbaş hayvanlarını satarak yapabileceğini belirttiğini, bunun üzerine belirlenen vade için davacıdan 2 adet senet alındığını, senedi ... isimli şahıstan yardım alarak düzenlediğini, bunun üzerine gerekli anlaşma sonucunda davacı ile birlikte Çeltik Noterliğine giderek alım satıma konu 2001 Model, ... plakalı, ...

Şasi Nolu, kırmızı renkli ... markalı aracı devir - tescil ve teslim işlemleri yapıldığını, ancak davacının küçükbaş hayvanları satmak için bir kaç cambaz ile görüştüğünü, ve satamadığını, bunun üzerine aracın devrini karşı tarafın üzerine yaptığını, daha sonra davacının düzenleyerek davalıya verdiği senetleri olmak üzere davalının dükkanına birlikte gidildiğini fakat karşı tarafın babasında olduğu, babasının da Eskişehir ilinde olduğu,

dönünce senetleri iade edeceğini söylemesi üzerine davacının senetleri davalıdan almak üzere beklemeye başladığını, davalının babası döndüğünde ise senet bedelini öderseniz veririz şeklinde bir söylemde bulunduklarını ve dükkana giden davacıya da bu şekilde dükkandan çıkarttıklarını, teminata konu maddi olayda davacının üzerine düşen araç devrini yaptığını, karşı tarafın edim yükümlülüğü olan senetleri davacıya iade etmesi gerekirken iade etmediğini, bunun üzerine davacı tarafından karşı tarafa senetlerin iadesi için Sivrihisar Noterliğinin ...

Yev nolu İhtarnamesi ile 03.07.2023 tarihinde ihtarname gönderildiğini, kaşı taraf söz konusu senetleri iade etmek yerine senetlerden 27.05.2023 tanzim, 25.06.2023 vade tarihli 124.000,00 TL bedelli senet ile Yunak İcra Müdürlüğü' nün ... sayılı icra dosyası ile Kambiyo Senetlerine Mahsus İcra Takibine başlanıldığını, söz konusu icra dosyasından gelen ödeme emrinin davacıya 24.07.2023 tarihinde tebliğ edildiğini, davacının davalıya herhangi bir borcunun bulunmadığını belirterek;

öncelikle icra takibinin durdurulması yönünde ihtiyati tedbir kararı verilmesini, 124.540,16 TL yönünden davacının davalıya borçlu olmadığının tespitine%40'dan aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesi ile; davalı tarafından başlatılan icra takibinin haksız olmadığını, davacı tarafın dava dilekçesinde belirttiği taraflar arasında alım-satım ilişkisine konu olan aracın 270.000 TL bedelle davacıya devredildiğini, davacı tarafından 250.000 TL bedelli senet düzenlendiğini, daha sonra aynı aracı davacının davalıya devrettiğini, davalının noter aracılığı ile 250.000 TL bedelli senedin geçersiz olduğunu belirttiğini ve iade etmeye hazır olduğunu davacıya bildirdiğini, ancak icra takibine konu olan bononun söz konusu aracın alım satımıyla ilgisinin bulunmadığını belirterek, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Dilekçeler aşaması tamamlanmış, taraflara duruşma gününü bildirir davetiye tebliğ edilerek duruşma açılmıştır.

Mahkememizce Konya Esnaf ve Sanatkarlar Odaları Birliği Başkanlığı'na, Konya Ticaret Sicili Müdürlüğü'ne, Eskişehir Vergi Dairesi Başkanlığı'na, Eskişehir Esnaf ve Sanatkarları Odaları Birliği Başkanlığı'na, Eskişehir Ticaret Sicili Müdürlüğü'ne, Konya Çeltik Noterliği'ne, Yunak İcra Müdürlüğü'ne, Eskişehir Sivrihisar Noterliği'ne, Konya Vergi Dairesi Başkanlığı'na yazılar yazılarak gerekli bilgi ve belgeler getirtilerek dosyamız arasına alınmıştır. Davacıya, davalı tarafça sunulan yemin metni doğrultusunda yemini yaptırılmıştır.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, senede dayalı menfi tespit talebine ilişkindir. Mahkememizce Yunak İcra Müdürlüğü'nün ... sayılı takip dosyasının incelenmesinde; alacaklısının ..., borçlusunun ... olduğu, borcun 124.000 TL bedelli 17/05/2023 tanzim tarihli, 25/06/2023 vade tarihli bonodan kaynaklandığı, toplam 124.5640,16 TL üzerinden takip başlatıldığı görülmüştür.

Yerleşik Yargıtay İnançlarında ve öğretide de kabul edildiği gibi, bonolara özgü seçimlik unsurlardan biri de, temel borç ilişkisinden kaynaklanan borcun dayandığı nedenin gösterilmesine yönelik "bedel kaydı"dır. Yinelemek gerekirse "bedel kaydı" kambiyo senedinin ihtiyari kayıtlarındandır. Bu kayıt keşidecinin (borçlunun), senedin lehdarından (alacaklıdan) karşı edayı aldığını ispata yarar. Aslında Kambiyo senetleri hukuku yönünden bu kayıtların bir anlamı ve önemi yoktur.

Çünkü, kambiyo senedinin düzenlenmesiyle, mücerret bir borç ilişkisi yaratılmaktadır. Bu nedenle de karşı edimin elde edilip edilmediğinin önemi de bulunmamaktadır. Temel borç ilişkisinin bir sözcükle senede yansıtılması, şeklinde ortaya çıkan bedel kaydının varlığı ya da yokluğu senedin bono niteliğini etkilemez. Bedel kayıtları daha çok keşideci ile lehdar arasındaki iç ilişki yönünden ve ispat konusunda önem taşır.

Kişisel defi nedenlerinin varlığının kanıtlanmasını kolaylaştırır.

Bonoda kural olarak ispat yükü senedin bedelsiz olduğunu iddia eden tarafa aittir. Ancak, bir defa bir mal alışverişine dayandığı "malen" kaydıyla ya da bir alacak borç ilişkisine dayandığı "nakten" kaydı ile senede yazılmışsa, artık buna uyulmak gerekir. Bu kayıtların aksinin savunulması senedin ta'lili (nedene, illete bağlanması) anlamına gelir ki, böyle bir durumda ispat yükü yer değiştirir. Senedi ta'lil eden, savını kanıtlamak yükümlülüğü altına girer.

Senette borçun nedeni "mal" ya da "nakit" olarak belirtilmişse, tarafların yazılı borç sebebine dayanmaya hakkı olacağından, ispat yükü bunun aksini ileri süren tarafa ait olacaktır. Eğer yanlardan biri senet metninde yazılı kaydın doğru olmadığını söylüyorsa, lehine olan senet karinesi çürümüş sayılacak, bunun sonucu olarak da, iddiası paralelinde ispat yükünü de üstlenecektir. Buna senedin ta'lili denmektedir.

Bu anlamda ta'lil senet metninde açıklanan düzenleme (ihdas) nedenine aykırı beyanda bulunma anlamına gelmektedir.

Davacıya Eskişehir Asliye Ticaret Mahkemesi kanalı ile davalı tarafça sunulan yemin metni üzerine usulüne uygun olarak yemininin yaptırıldığı görüldü. Davacı ... yemininde "Dava dilekçesinde belirtmiş olduğum alım-satım ilişkisine konu olan 06 GB 2285 plakalı araç 270.000 TL bedelle davalı tarafından tarafıma devredilmiş ve tarafımca 250.000 TL bedelli senet düzenlenerek davalıya verilmiştir.

Daha sonrasında ise tarafımca, aynı araç davalıya devredilmiş ve daha sonrasında davalı tarafça T.C. Yunak Noterliği'nin 24.07.2023 Tarihli ... Yevmiye numaralı ihtarnamesi ile araç bedeli olarak verilen 250.000 TL bedelli senedin geçersiz olduğunu ve iptal edildiğini, ayrıca senedi tarafıma iade etmeye hazır olduğunu belirtilmiştir.

Ancak daha sonrasında davalı tarafın, tarafım aleyhine başlatmış olduğu icra takibine konu kambiyo senedinin söz konusu aracın alım satımıyla ilgisi olduğuna, bu sebeple tarafımca menfi tespit davasının haksız ve kötü niyetli olarak açılmadığına namusum, şerefim ve kutsal saydığım bütün inanç ve değerlerim üzerine yemin ederim" şeklinde belirtmiştir.

Tüm dosya kapsamı üzerinden yapılan değerlendirmede; takibe konu senet üzerinde malen kaydının bulunduğu, ifa uğruna verilen bonoda malen kaydı bulunduğundan davacının malı almadığını senetle ispat etmesi gerektiği, davalının, davacı ile aralarında başka bir ticari ilişki olduğunu beyan ederek senedin ihdas nedenini talil ettiği, bedelsizlik iddiasının senetle ispat edilmesi gerektiği, tanık deliline dayanılamayacağı, davalının iddiasını yazılı delille ispatlamayamadığı, davalının cevap dilekçesinde yemin deliline dayandığı görülmekle, Mahkememizce hatırlatıldığı ve davacının yeminin eda ettiği anlaşılmakla, Yargıtay.

Hukuk Dairesi'nin ... esas, ... karar sayılı ilamı da dikkate alınarak davanın kabulüne, yasal şartları oluşmadığından davacının tazminat talebinin reddine karar verilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.