Konya 3. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/613 K.2025/415

T.C. KONYA . ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: ... Esas - ... T.C.

KONYA

. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TÜRK MİLLETİ ADINA

GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO

KARAR NO

BAŞKAN

ÜYE

ÜYE

KATİP

DAVACI

VEKİLİ

DAVALILAR : 1-

2-

VEKİLİ

DAVA

Ticari Şirket (Bilgi Alma ve İnceleme Hakkı İhlali)

DAVA TARİHİ

KARAR TARİHİ

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH

Mahkememizde görülmekte olan "Ticari Şirket (Bilgi Alma Ve İnceleme Hakkı İhlali)" davasının yapılan açık yargılaması sonunda;

HEYETİMİZCE GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili 16.08.2024 tevzi tarihli dava dilekçesinde özetle. Müvekkili ...'ın ... Otomotiv Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi’nin ("... Petrol") ve ... Ticaret Anonim Şirketi'nin ("... Enerji") hissedarı ve kurucu ortaklarından olduğunu, müvekkilinin halihazırda ... Petrol ve ... Enerji Şirketi'nin %40 oranında hissedarı olduğunu, ... Petrol ve ...

Enerji Şirketi'nin müvekkili tarafından kurulmuş olduğunu, müvekkili ve oğlu ... tarafından yönetilmekte iken müvekkilinin oğlu ...'ın 02.04.2021 tarihinde vefat etmesi üzerine ... adına kayıtlı tüm hisseler mirasçıları davalı eşi ... ve çocukları ... ve ... intikal ettiğini, her iki şirketin esas sermeyesinin toplam %40'ına sahip olan müvekkilinin oğlunun vefatı ardından şirketlerden uzaklaştırıldığını ve şirketin yönetimi esasen %15 hisseye sahip olmasına rağmen çocukların da %45'lik hisse gücünü arkasına alan ...'a geçtiğini,

... tarafından müvekkilinin şirketlerdeki yöneticilik görevine son verildiğini ve şirket işleri hakkında bilgi verilmemeye başlandığını, şirketlerin yönetimi hakkında bilgi verilmemesi, şirketlerin ... tarafından kötü yönetilmesi ve zarara uğratılması, şirket taşınmazlarının değerinin çok altında satılması (Konya ATM ... E. ve Kayseri ATM ... E. sayılı dava dosyalarında alınan raporlar ile sabit) nedeniyle ... aleyhine Konya ATM ...

Esas sayılı sorumluluk davası ile Konya ATM ...

Esas sayılı azil davası da açıldığını, şirketlerin yönetimi hakkında bilgi verilmemesi nedeniyle müvekkilinin bu konularda dava açmaya mecbur bırakıldığını, şirkette hakim konumda bulunan diğer ortakların uzlaşmacı tavır sergilemediğini aksine müvekkilinin hakları aleyhine iş ve işlemler gerçekleştirdiğini, müvekkilinin %40 hissedarı olduğu şirketlerden uzunca bir süredir kar payı da alamadığını, müvekkilinin %40 hissedarı olduğu ve halen çalıştığı şirketlerden kar payı alamaması nedeniyle şirketlerin içerisinde bulunduğu mali durumu ve işleyişi doğal olarak incelemek istediğini,

müvekkili tarafından bilgi alma ve inceleme talebi gereğince öncelikli olarak davalı şirketlerin yöneticisi ...'a Beyoğlu. Noterliği'nin 03.05.2024 Tarih, ... Yevmiye numaralı ihtarnamesinin keşide edildiğini ve işbu ihtarnamede şirketlerdeki bilançoların, ticari defter ve belgelerin, genel giderlerin, ürün stokları ve diğer belgelerin incelenmesi talebi sunulduğunu, ... tarafından Beyoğlu. Noterliği'nin 03.05.2024 Tarih, ... yevmiye numaralı ihtarnamesine karşı Konya.

Noterliği'nin 18.05.2024 tarih, ... yevmiye numaralı cevab-i ihtarnamesi keşide edilmiş ve cevab-i ihtarnamede Şirketler'in ticari defter ve belgelerin Şirket merkezinde incelemeye hazır halde bulundurulduğunu ve talep halinde incelenebileceğinin belirtildiğini, müvekkilinin şirketlerin cevab-i ihtarnamesi uyarınca şirketlerin müdürü/yönetim kurulu başkanı ...'a 04.06.2024 tarihinde mesaj ve mail yoluyla ticari defter ve belgeleri 05.06.2024 günü saat 09:30'da incelemek istediğini belirttiğini,

müvekkili tarafından mesaj ve mail yoluyla inceleme gün ve saati bildirilmiş olmasına rağmen ...'ın müvekkilinin taleplerinin gereğini yerine getirmediğini, müvekkilinin taleplerini reddettiğini, müvekkilinin ticari defterleri incelemeye gelmesi halinde kolluğa şikayette bulunacağına yönelik tehditlerde bulunduğunu ve cevab-i ihtarnamenin aksine davranışlar sergilediğini, bunun üzerine müvekkilinin Beyoğlu. Noterliği'nin 26.07.2024 tarih, ...

Yevmiye numaralı ihtarnamesiyle davalı şirketlerin Genel Kurulu'na başvurduğunu, bilgi alma ve inceleme talebinin şirketlerin Genel Kurulu tarafından onay verilmesini talep ettiğini ve bu doğrultuda olağanüstü genel kurul toplantısı yapılmasını da ayrıca talep ettiğini, hal böyle iken ...'ın müvekkili taleplerine istinaden şirketlerde olağanüstü genel kurul toplantısı yapmadığını ve bilgi alma inceleme taleplerini açıkça reddettiğini, davalı şirketlerin müdürü/yönetim kurulu başkanı ...'ın, TTK gereğince yükümlülüklerini yerine getirmediğini,

müvekkilinin ortak olarak bilgi alma ve inceleme talebine istinaden genel kurula yaptığı yazılı başvuruya ilişkin toplantıya çağrı işlemlerini yapmadığını ve müvekkilinin taleplerini açıkça reddettiğini, menfi davranışlar sergileyerek müvekkilini mağdur etmeye çalıştığını, müvekkilinin hiçbir surette şirketlerin yönetimine katılamadığını, şirketlerin diğer ortaklar tarafından idare edildiğini, bu itibarlar şirketlerin mali durumuna, yönetim tarzına,

iştiraklerine ve operasyonlarına dair bilgi alma imkanın kısıtlanan müvekkilinin kurucusu olduğu şirketlerin mali durumlarına ve işleyişine ilişkin bilgi edinmek üzere kanundan doğan inceleme haklarını kullanmak istediğini, bu nedenlerle davanın kabulü ile TTK’ nın 614. Maddesi gereğince ... Petrol Şirketi yönünden, müvekkilinin müdürlük görevinin sona erdirildiği 27.07.2022 tarihi ile inceleme günü arasındaki döneme kadar olacak şekilde

Müdürler Kurulu Karar Defteri, Ticari Defter Kayıtları, Faaliyet Raporu, Faaliyet Rapor Taslağı, Faaliyet Raporu’na esas teşkil eden tüm bilanço ve kar – zarar tabloları, finansal tabloların, Şirket’in müşteri, bayi, tedarikçi (...

Akaryakıt) vb. kişi ve kurumlarla yapılan kredi, alım-satım vb. tüm sözleşmelerin, protokollerin, Müdür ve/veya Genel Müdür tarafından şirket içi şahsi borçlanma yapılıp yapılmadığı, yapıldı ise tutarının ne olduğu bilgilerinin, Şirket üzerine çıkartılmış olan kredi kartlarının kimlerin kullanımında olduğu bilgisi ve bu kartlara ilişkin ekstrelerin, Şirketin gelir ve gider belgelerinin, tevsik edici belgeler dışında şirketin giderleri olarak kaydedilen sair giderlerinin belgelerinin/bilgilerinin , banka hesap ekstrelerinin, sonuçta şirketin mali tablolarına esas olan kayıtların tüm belge ve bilgileri ile ticari kayıtlarının,

Şirkette bulunan nihai ürün ve stok miktarını gösteren verilerin, şirketin, mali yükümlülüklerini, diğer kamu kuruluşları ile olan ilişkileri gösteren belgelerin, (vergi, sgk vb.) incelenmesine karar verilmesine, davanın kabulü, ile TTK’ nın 417. Maddesi gereğince ...

Enerji Şirketi yönünden, müvekkilinin yönetim kurulunun sona erdirildiği, müvekkilinin yönetim kurulu üyeliğinin sona erdirildiği 02.05.2023 tarihi ile inceleme günü arasındaki döneme kadar olacak şekilde Yönetim Kurulu Karar Defteri, Muavin ve Envanter kayıtları, Faaliyet Raporu, Faaliyet Rapor Taslağı, Faaliyet Raporu’na esas teşkil eden tüm bilanço ve kar – zarar tabloları, finansal tabloların, Şirketler’in müşteri, bayi, tedarikçi vb. kişi ve kurumlarla yapılan kredi, alım-satım vb. tüm sözleşmelerin, protokollerin, Yönetim Kurulu ve/veya Genel Müdür tarafından şirket içi şahsi borçlanma yapılıp yapılmadığı,

yapıldı ise tutarının ne olduğu, Şirketler üzerine çıkartılmış olan kredi kartlarının kimlerin kullanımında olduğu bilgisi ve bu kartlara ilişkin ekstrelerin, Şirketin gelir ve gider belgelerinin, tevsik edici belgeler dışında şirketin giderleri olarak kaydedilen sair giderlerinin belgelerinin/bilgilerinin, banka hesap ekstrelerinin, sonuçta şirketin mali tablolarına esas olan kayıtların tüm belge ve bilgileri ile ticari kayıtlarının, Şirketler’de bulunan nihai ürün ve stok miktarını gösteren verilerin, Şirketler’in, mali yükümlülüklerini, diğer kamu kuruluşları ile olan ilişkileri gösteren belgelerin (vergi,

sgk vb.) incelenmesine karar verilmesini, incelmenin taraflarınca belirlenecek üç uzmanla yapılmasına, uzmanlara şirket nezdinde çalışacakları yer gösterilmesine, uzmanlarca sorulacak soruları cevaplayacak bilgi ve yeteneğe sahip şirket ilgililerinin bu incelemede hazır bulundurulmalarına, incelemeler için taraflarına en az üç gün sürdürülmesine, kararın yerine getirilip getirilmediğini tespiti için bir noter katibinin uzmanlara katılmasına, yargılama giderlerinin karşı tarafa yüklenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalılar ... Ticaret Anonim Şirketi ve ... Otomotiv Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi vekili 10.09.2024 tarihli cevap dilekçesinde özetle; Davanın öncelikle hukuki yarar yokluğu, dava şartı yokluğu, zamanaşımı ve hak düşürücü süreye yönelik itirazlarımız dikkate alınarak usulden tamamen reddine, tüm yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacıdan tahsiline karar verilmesini, davanın usulden reddi mümkün görülmez ise davanın esastan tamamen reddine karar verilmesini, yargılama giderleri ile ücreti vekaletin davacıdan tahsiline karar verilmesini talep ve beyan etmiştir. Dilekçeler aşaması tamamlanmış, taraflara duruşma gününü bildirir davetiye tebliğ edilerek duruşma açılmıştır.

Tarafların bildirmiş olduğu delilleri ilgili yerlerden dosyamız içerisine celbedilmiş, Konya. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas ve ... Esas sayılı dosyaları, Konya. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyası, Kayseri. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayılı, Konya. Sulh Hukuk Mahkemesi'nin ... Esas ... Karar sayılı dosyası, Konya. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas ile ... Esas sayılı dosyaları, Konya Cumhuriyet Başsavcılığı'nın ... Sor., ... Sor., ...

Sor., ... Sor., ... Sor. sayılı dosyaları, Konya. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyası, Konya. Asliye Ceza Mahkakemesi'nin ... Esas sayılı dosyası, Konya. Asliye Ceza Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyası, Konya Cumhuriyet Başsavcılığı'nın ... Soruşturma sayılı dosyası ve Kayseri Cumhuriyet Başsavcılığı'nın ... Soruşturma sayılı dosyası UYAP dosya suretleri, Mahkememizin ... Esas ... Karar sayılı dosyası aslı, Beyoğlu.

Noterliği Makamı'nın 03.05.2024 tarih ve ... Yevmiye numaralı ihtarnamesi ile 26.07.2024 tarih ve ... Yevmiye numaralı ihtarnamesinin, Konya Noterliği Makamı'nın 16.05.2024 tarih ve ... Yevmiye numaralı ihtarnamesinin ve Konya. Noterliği Makamı'nın 05.08.2024 tarih ve ...

Yevmiye numaralı ihtarnamesinin tebliğ edilip edilmediğine yönelik bilgi ve belgeler, davalı şirketlerin ticari kayıtları, ilgili yerlerden dosyamız içerisine celbedilmiş ve dosyamızda bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır.

Dava; davacıya pay sahibi olduğu davalılar ... Ticaret Anonim Şirketi ile ... Otomotiv Sanayi ve Ticaret Limited Şirketinde inceleme hakkının mahkememiz aracılığı ile kullandırılması istemine ilişkindir.

Tüm dosya kapsamı hep birlikte değerlendirildiğinde. Davacının, TTK’ nın 417. Maddesi gereğince ...

Enerji Şirketi yönünden, müvekkilinin yönetim kurulunun sona erdirildiği, müvekkilinin yönetim kurulu üyeliğinin sona erdirildiği 02.05.2023 tarihi ile inceleme günü arasındaki döneme kadar olacak şekilde Yönetim Kurulu Karar Defteri, Muavin ve Envanter kayıtları, Faaliyet Raporu, Faaliyet Rapor Taslağı, Faaliyet Raporu’na esas teşkil eden tüm bilanço ve kar – zarar tabloları, finansal tabloların, Şirketler’in müşteri, bayi, tedarikçi vb. kişi ve kurumlarla yapılan kredi, alım-satım vb. tüm sözleşmelerin, protokollerin, Yönetim Kurulu ve/veya Genel Müdür tarafından şirket içi şahsi borçlanma yapılıp yapılmadığı,

yapıldı ise tutarının ne olduğu, Şirketler üzerine çıkartılmış olan kredi kartlarının kimlerin kullanımında olduğu bilgisi ve bu kartlara ilişkin ekstrelerin, Şirketin gelir ve gider belgelerinin, tevsik edici belgeler dışında şirketin giderleri olarak kaydedilen sair giderlerinin belgelerinin/bilgilerinin, banka hesap ekstrelerinin, sonuçta şirketin mali tablolarına esas olan kayıtların tüm belge ve bilgileri ile ticari kayıtlarının, Şirketler’de bulunan nihai ürün ve stok miktarını gösteren verilerin, Şirketler’in, mali yükümlülüklerini, diğer kamu kuruluşları ile olan ilişkileri gösteren belgelerin (vergi,

sgk vb.) incelenmesine karar verilmesini, incelmenin taraflarınca belirlenecek üç uzmanla yapılmasına, uzmanlara şirket nezdinde çalışacakları yer gösterilmesine, uzmanlarca sorulacak soruları cevaplayacak bilgi ve yeteneğe sahip şirket ilgililerinin bu incelemede hazır bulundurulmalarına, incelemeler için taraflarına en az üç gün sürdürülmesine, kararın yerine getirilip getirilmediğini tespiti için bir noter katibinin uzmanlara katılmasına, yargılama giderlerinin karşı tarafa yüklenmesine karar verilmesini talep ve dava ettiği, davalı tarafın davanın reddine karar verilmesini talep ettiği görülmüştür.

Mahkememiz dosyasının şirketler konusunda uzman Bilirkişi Doç.Dr. ... tevdi edilerek tarafların iddia ve savunmaları ile dosya içerisinde bulunan bilgi ve belgeler konusunda rapor düzenlenmesinin istenildiği, şirketler konusunda Uzman Bilirkişi Doç.Dr. ... tarafından düzenlenen 19/03/2025 tarihli bilirkişi raporunda.

TTK m. 614 hükmünde limited şirkette ortağın bilgi alma ve inceleme hakkının kullanılması bakımından bir süre sınırlaması getirilmemiş olması karşısında davanın açılmasında süre yönünden bir aksaklık tespit edilemediğinin, davacı tarafça bilgi alma ve inceleme hakkının kullanılması için ilk aşamada ihtarname keşidesi suretiyle şirket müdürüne başvurulmuş olduğu ve ancak bundan sonra TTK m. 614/2 hükmünde yer alan genel kurula başvuru yolunun tüketilmediğinin, genel kurula başvuru şartının sağlanması bakımından,

bilgi alma ve inceleme talebi cevabi ihtarname ile kabul edilip fiilen kullandırılmamışken şirket müdürüne gönderilen ihtarname ile yapılan olağanüstü genel kurul toplantı talebinin yeterli görülüp görülmeyeceğinin yahut somut uyuşmazlığın özellikleri kapsamında, dört ortaklı şirkette şirket müdürünün aynı zamanda şirketin toplam % 60 payına sahip üç ortağı asaleten ve velayeten temsil ediyor olması hususları göz önünde bulundurulduğunda genel kurula başvuru şartının aranıp aranmayacağının mahkemenin takdirinde olduğunun,

bilgi alma ve inceleme hakkının reddi üzerine genel kurula başvurulması şartının aranmayacağına kanaat getirilmesi hâlinde bilgi alma ve inceleme talebinin müdür tarafindan reddedilmesinin TTK m. 614/2'de belirtilen “Ortağın, elde ettiği bilgileri şirketin zararına olacak şekilde kullanması tehlikesi” sebebine dayanıp dayanmadığı ve bu hakkın kullanılmasında engellemenin “gerekli ölçüde” olup olmadığı hususunda değerlendirmenin ancak mahkeme tarafından yapılabileceğinin bildirildiği görülmüştür.

6102 sayılı TTK'nun 614.maddesinde;"Madde 614-(1) Her ortak, müdürlerden, şirketin bütün işleri ve hesapları hakkında bilgi vermelerini isteyebilir ve belirli konularda inceleme yapabilir. (2) Ortağın, elde ettiği bilgileri şirketin zararına olacak şekilde kullanması tehlikesi varsa, müdürler, bilgi alınmasını ve incelemeyi gerekli ölçüde engelleyebilir; bu konuda ortağın başvurusu üzerine genel kurul karar verir. (3) Genel kurul, bilgi alınmasını ve incelemeyi haksız yere engellerse, ortağın istemi üzerine mahkeme bu hususta karar verir. Mahkeme kararı kesindir." şeklinde düzenleneme yapıldığı görülmüştür.

Davacı ...'ın davalılarTelefoncular Petrol Ürünleri ve Otomotiv Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi’nin ("... Petrol") ve ... Ticaret Anonim Şirketi'nin ("...

Enerji") %40 oranında hissedarı olduğu, davaya dayanak TTK m. 614 hükmünde limited şirkette ortağın bilgi alma ve inceleme hakkının kullanılması bakımından bir süre sınırlamasının getirilmediği, davanın açılmasında süre yönünden bir eksikliğin bulunmadığı, davacı tarafça bilgi alma ve inceleme hakkının kullanılması için ilk aşamada ihtarname keşidesi suretiyle şirket müdürüne başvurulmuş olduğu ve ancak bundan sonra TTK m. 614/2 hükmünde yer alan genel kurula başvuru yolunun tüketilmediği,

TTK'nun 614/2.maddesi gereğince davacının mahkeme yoluyla bilgi alma ve inceleme hakkını kullanabilmesi için öncelikle davalı şirket ortaklar kuruluna başvurması gerektiği, davacının genel kurula başvuru yapmaksızın doğrudan dava açtığı, davacının davasını ispat edemediği anlaşıldığından davanın reddine karar vermek gerekmiş olup aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.