Konya 4. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/737 K.2025/994

2- ... -...- VEKİLİ : Av. ...-

DAVALI : ...-

VEKİLLERİ

DAVA

Kooperatif Üyeliğinin Tespiti

DAVA TARİHİ

KARAR TARİHİ

KARARIN YAZILDIĞI TARİH

Mahkememizde görülmekte olan Kooperatif Üyeliğinin Tespiti davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

BEYANLAR

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle şu hususları belirtmiştir; müvekkil ...’ın davalı ... Konut Yapı Kooperatifinin üyesi olduğu, aidat borçlarını düzenli ödediği, buna rağmen davalı kooperatif tarafından Konya.

Noterliğinin 08/08/2018 tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile 19.000,00 TL borç bulunduğunun bildirildiği ve ödeme için süre verildiği, ardından 28/08/2018 tarih ve ... yevmiye numaralı ikinci ihtar ile aynı borcun ödenmemesi halinde 28/08/2018 tarih ve ... sayılı yönetim kurulu kararı gereğince ortaklığın sona ereceğinin bildirildiği,

müvekkillerin ise borçlarının bulunmadığını ve asıl üyenin ... olduğunu belirterek Konya 16. Noterliğinin 08/07/2022 tarih ve ... yevmiye numaralı cevabi ihtarnamesiyle bu işlemlere itiraz ettikleri, buna rağmen usulsüz şekilde üyelikten çıkarma kararı alındığı ve kooperatifteki dairenin açık artırma ile devrinin gündeme geldiği, müvekkilin kura dahi yapılmadan üyelikten çıkarıldığı, uzlaşma girişimlerinin sonuçsuz kaldığı, bu işlemlerin hukuka aykırı olduğu ve müvekkilin mağdur edildiği,

bu nedenle davalı kooperatifin üyelikten çıkarma kararının iptali ile müvekkilin kooperatif üyesi olduğunun tespitine, bu taleplerin kabul edilmemesi halinde ise üyelik süresince ödenen aidatların ödeme tarihlerinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalıdan tahsiline, yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesinin talep edildiği belirtilmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle şu hususları belirtmiştir; davacıların kooperatif ortaklığının tespiti ve aidat iadesine ilişkin taleplerinin usul ve esas yönünden yerinde olmadığı, müvekkiline usulüne uygun tebligat yapılmadığı ve davadan 13.02.2025 tarihinde haberdar olunduğu, bu nedenle savunma ve delillerinin kabulü gerektiği, dava dilekçesinde hem ortaklıktan çıkarma kararının iptali hem üyeliğin tespiti hem de aidat iadesinin birlikte talep edilmesinin hukuken mümkün olmadığı, davacı ...’ın 05.09.2012 tarihinde istifa ederek üyeliğini eşi ...’a devrettiği ve bu nedenle taraf sıfatının bulunmadığı,

bu yönüyle davanın usulden reddi gerektiği, ayrıca davacıların hak düşürücü süreyi kaçırdığı, zira 08.08.2018 tarihli ve ... yevmiye numaralı, 28.08.2018 tarihli ve ... yevmiye numaralı ile 05.10.2018 tarihli ve ... yevmiye numaralı ihtarnamelerle üyelikten çıkarma işleminin bildirildiği, 1163 sayılı Kooperatifler Kanunu’nun 16/3. maddesi uyarınca üç ay içinde dava açılmadığından işlemin kesinleştiği, aradan yaklaşık dört yıl geçtikten sonra açılan davanın hak düşürücü süre nedeniyle reddi gerektiği, ...’ın kooperatife aidat borcu bulunduğu ve bu nedenle çıkarma kararının hukuka uygun olduğu,

borcu bulunan üyenin ödediği aidatların iadesinin de mümkün olmadığı, bu sebeplerle davanın öncelikle usulden, aksi halde esastan reddine, yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin davacılar üzerine bırakılmasına karar verilmesi talep edilmiştir.

MAHKEMEMİZCE TOPLANAN DELİLLER VE YAPILAN İŞLEMLER

Bilirkişi (Prof.

Dr. ... ) 19.03.2024 tarihli raporunda özetle şu hususları belirtmiştir; davanın kooperatif üyeliğinin tespiti istemine ilişkin olduğu, davacılardan ...’ın kooperatif üyesi olduğu, davalı kooperatifin ise ... hakkında 19.000,00 TL aidat borcu bulunduğu gerekçesiyle üyelikten çıkarma işlemi tesis ettiğini ileri sürdüğü, davalı kooperatife ait karar defteri, üye kayıt defteri ve 2018-2023 yıllarına ait ticari defterlerin incelendiği, defterlerin tasdikli olduğu ancak muhasebe kayıtlarında usule aykırılıklar ve eksiklikler bulunduğu, üye kayıt defterinde ... adına 33.010 TL ödeme kaydı bulunduğu, ... adına ise üyelik kaydı olmadığı,

karar defterinde ...’ın 05.09.2012 tarihli istifasına dair kayıt bulunduğu, ticari defterlerde ise ...’a ait kayıt yer almadığı, ... adına ise “Ortaklara Borçlar Hesabı”nda 107.190,00 TL kayıt bulunduğu, genel kurul hazirun listelerinde 2004–2012 yılları arasında ...’ın, 2014–2017 yılları arasında ise ...’ın üye olarak yer aldığı, davalı kooperatifin ihtarnamesinde 17.04.2017–17.12.2017 arası 10.500 TL ve 17.01.2018–17.07.2018 arası 8.500 TL olmak üzere toplam 19.000 TL aidat borcu talep edildiği,

ancak dosyaya sunulan 15.08.2017 tarihli tahsilat makbuzunda 2016 yılına ait 5.600 TL ile 2017 yılı Nisan–Aralık ve 2018 yılı Ocak–Mart aylarına ilişkin aidatların senet karşılığı ödendiğinin görüldüğü, bu nedenle icra konusu edilen aylardan yalnızca 2018 yılı Nisan, Mayıs, Haziran ve Temmuz aylarına ait aidatların ödenmediği, bu dönem için toplam borcun 5.500 TL olduğu, davacılar vekilince bildirilen icra dosyalarına ilişkin ödeme belgelerinin dosyaya sunulmadığı, bu nedenle mevcut durumda davacının ihtar konusu döneme ilişkin 5.500 TL aidat borcu bulunduğu kanaatine varıldığı belirtilmiştir.

Bilirkişi (... ve Doç.

Dr. ... ) 20.10.2025 tarihli raporunda özetle şu hususları belirtmiştir; dosya kapsamının mahkemenin talebi ile sınırlı incelenmesi sonucunda, 19.03.2024 tarihli bilirkişi raporundaki tespitler de dikkate alındığında üye kayıt defterinin 32. sayfasında ... isminin yer aldığı, kayıt başlangıcında 2008 sonu 33.010 TL görüldüğü ve toplam tutarın 51.230 TL olduğu, karar defterinde 05.09.2012 tarih ve 51 sıra sayılı kararla ...’ın istifasının kabul edilerek üyeliğine son verildiğinin yer aldığı,

2018 ve sonrası ticari defterlerde ...’a ilişkin kayıt bulunmadığı ancak ... adına 01.01.2018 açılış kaydında önceki yıldan devreden 107.190,00 TL bulunduğu, bu veriler birlikte değerlendirildiğinde ...’ın 05.09.2012 tarihine kadar kooperatif ortağı olduğu ve bu tarihteki yönetim kurulu kararıyla ortaklığını devir yoluyla ...’a bıraktığı, dolayısıyla ...’ın 05.09.2012 itibarıyla kooperatif ortağı olduğu; davalı kooperatifçe ...’a 17.04.2017–17.07.2018 dönemine ilişkin toplam 19.000,00 TL birikmiş aidatın ödenmemesi nedeniyle ihtarnameler gönderildiği ve tebliğ edildiği,

23.04.2017 tarihli 2016 yılı olağan genel kurul ile 15.04.2018 tarihli 2017 yılı olağan genel kurul kararlarında 2017 Nisan-Mayıs-Haziran aylarında aylık 1.500,00 TL, müteakip aylarda 1.000,00 TL.

2018 Nisan-Mayıs-Haziran aylarında aylık 1.500,00 TL ve Temmuz’dan itibaren 1.000,00 TL aidat alınmasına karar verildiği ancak aidatların tahsil/ödeme tarihi yönünden açık bir belirleme bulunmadığı, bu durumda muacceliyetin ilgili ayın sonu olarak kabul edilmesi gerektiği; buna rağmen Konya.

Noterliğinden 08.08.2018 tarihli ... yevmiye numaralı ve 28.08.2018 tarihli ... yevmiye numaralı ihtarnamelere, henüz 30 günlük gecikme şartı oluşmadan Temmuz 2018’e ait 1.000,00 TL aidatın da dahil edildiğinin anlaşıldığı, 1163 sayılı Kooperatifler Kanunu ile tip anasözleşme ve yerleşik Yargıtay içtihatları uyarınca parasal yükümlülük nedeniyle ihraç için ihtara konu borcun hem gerçek olması hem de vadesinden itibaren 30 gün gecikmiş bulunması gerektiği, muaccel olmayan aidatın ihtara konu edilmesi halinde ihtarnamelerin usule uygun sayılamayacağı;

bu nedenle Temmuz 2018 aidatı yönünden usulsüzlük içeren ihtarnamelere dayanılarak alınan 05.10.2018 gün ve ... sayılı ortaklıktan çıkarılma kararına ilişkin 05.10.2018 tarih ve ... yevmiye numaralı ihraç ihtarnamesi ile yürütülen ihracın usul ve yasaya aykırı/geçersiz olduğu, ihtarnamenin 11.10.2018 tarihinde eşe tebliğ edildiğinin görüldüğü, sonuç olarak muaccel olmayan/30 gün gecikmemiş aidatın ihtara dahil edilmesi sebebiyle ihraç işlemlerinin geçersiz olduğu kanaatine varıldığı ve takdirin mahkemeye ait olduğu belirtilmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava; kooperatif üyeliğinin tespiti istemine ilişkindir.

Kooperatif ortağı olma hususunda "açık kapı ilkesi" geçerlidir. Kanunda ve anasözleşmede yer alan şartları taşıyan herkes başkaca bir sınırlama bulunmaması halinde kooperatif ortağı olma hakkına sahiptir.Kooperatif Yönetim Kurulunun ise başvuru tarihinde kanundaki ve ana sözleşmedeki üyelik şartlarının bulunup bulunmadığını inceleme ve şartları taşıyanların taleplerini kabul etme veya şartları taşımayanların taleplerini reddetme; ortaklığa kabul sonrasında ise şartları taşımadıklarını tespit ettiği ortakları ortaklıktan çıkarma yetki ve görevi vardır.

Bu açıklamalardan sonra tekrar somut olaya dönüldüğünde, dosyadaki bilgi ve belgelere göre davacının kanundaki ve ana sözleşmedeki üyelik şartlarını taşıdığı, henüz sonuçlanmayan toplulaştırma işlemi gerekçe gösterilerek davacının üyelik talebinin reddedilemeyeceği, davacının dava açmakta hukuki yararının bulunduğu bu sebeple ilk derece mahkemesince verilen kararın usul ve yasaya uygun olduğu, davalı tarafından ileri sürülen istinaf sebeplerinin yerinde olmadığı anlaşıldığından davalının istinaf başvuru talebinin HMK'nın 353/1.b.1 maddesi gereğince esastan reddine ilişkin aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Tüm dosya kapsamı beraber değerlendirildiğinde; davalı kooperatif defterinin yapılan incelemesinde davacılardan ...'ın davalı kooperatife 2008 yılı sonu itibariyle üyeliğinin bulunduğu, üyelik bilgilerinin eksik olduğu, sadece isminin yazılı olduğu, karar defterinde davacı ...'ın üyelikten istifa ettiğine dair dilekçesinin olduğu, bu kapsamda davalı kooperatif tarafından üyelikten çıkarma işlemlerinin yapıldığı, ticari defterlerde ise diğer davacı ...'ın üyelik kaydının bulunduğu, bilirkişi tarafından yapılan tespite göre, 05/09/2012'ye kadar davacılardan ...'ın üyeliğinin bulunduğu,

bu tarihten itibaren üyeliğin diğer davacı ...'a devredildiği, davacı ...'a yönelik davalı kooperatifin ihraç ihtarı gönderdiği fakat ihtarın davalı tarafından sunulmadığı, ilgili ihtarname içeriğinde bulunan ifadeler ve ana sözleşme içeriğinde geçen "parasal yükümlülüklerini otuz gün geciktirmeleri üzerine" ifadesi dikkate alındığında henüz muaccel olmayan aidat borçları yönünden ihraç kararı verilemeyeceği değerlendirilmiş bu sebeplerle davacı ... yönünden şartların sağlanmaması sebebiyle verilen ihraç kararının hukuka aykırı olduğu böylece üyeliğinin tespitine,

diğer davacı ...'ın ise kendi iradesiyle üyeliğini devretmesi ve ortada irdelenecek herhangi bir ihraç kararının da bulunmaması sebebiyle aktif dava açma ehliyetinin bulunmadığı değerlendirilmiş aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜ M

(Gerekçesi Yukarıda Açıklandığı Üzere);

Davanın KISMEN KABULÜ İLE,

1-Davacı ... yönünden; AKTİF HUSUMET YOKLUĞU SEBEBİYLE davanın REDDİNE,

2-Davacı ... yönünden; ... Konut Yapı Kooperatifi'nin 05/10/2018 tarihli ... sayılı yönetim kurulu ihraç kararının iptaline, davacı ...'ın kooperatif üyesi olduğunun tespitine,

3- Davanın red edilen kısmı üzerinden alınması gereken 615,40 TL peşin harçtan, davacı ...'ın ödediği peşin harç olan 80,70 TL nin mahsubu ile eksik kalan 534,70 TL harcın davacı ...'dan tahsili ile hazineye irat kaydına,

4- Davanın kabul edilen kısmı üzerinden alınması gereken 615,40 TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,

5- Davacı ...'ın yapmış olduğu masrafın kendi üzerinden bırakılmasına,

6- Davacı ...'ın yapmış olduğu 14.092,00 TL gider avansının davalıdan alınarak davacı ...'a verilmesine,

7- Davacı ... kendisini bir vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre belirlenen 45.000,00 TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili davacı ...'a verilmesine,

8- Davalı kendisini bir vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre belirlenen 45.000,00 TL vekalet ücretinin davacı ... tahsili ile davalıya verilmesine,

9- Karardan sonra yapılacak masrafların davalıdan alınmasına,

10- Davalının yaptığı masrafların davalı üzerinde bırakılmasına,

11-Taraflarca yatırılan ve dosyada bakiye kalan delil/gider avansının karar kesinleştiğinde taraflara iadesine,

Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı gerekçeli kararın kendilerine tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde mahkememize ya da mahkememize iletilmek üzere bulundukları yer Nöbetçi Asliye Ticaret Mahkemesi'ne verecekleri dilekçe veya tutanağa kaydedilmek koşuluyla beyanda bulunmak suretiyle Konya Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 16/12/2025

Katip ... Hakim ...