Konya 4. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/358 K.2024/402

T.C. KONYA . ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: ... Esas - ...

TÜRK MİLLETİ ADINA

T.C.

KONYA

. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

KARAR

ESAS NO

KARAR NO

HAKİM

KATİP

DAVACI

VEKİLİ

DAVALI

VEKİLİ

DAVA

İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle)

DAVA TARİHİ

KARAR TARİHİ

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

(I) TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekilinin mahkememize sunmuş olduğu dava dilekçesinde özetle. Dava dışı sigortalı tarafından Fransa'da yerleşik ... firmasına "Oyuk Sürgülü Çerçeve" emtiası satıldığını, söz konusu emtianın taşınması işinin akdi taşıyıcı ... Lojistik A.Ş. tarafından davalı şirket ile yapılmak üzere organize edildiğini, davalı şirketin fiili taşıyıcı olduğunu, davaya konu yük fiili taşıyıcı sorumluluğunda ... (Çekici) – ...

(Yarı Römork) plakalı araca yüklenerek taşınmaya başlandığını, ancak ürünlerin alıcısına teslimi sırasında henüz araçtan indirilmeden hasarlı olduğunun tespit edildiğini, bu durum CMR üzerine "2 palattes casses _ 1 Palette Decerder / 2 palet kırık" şeklinde şerh edildiğini, ayrıca alıcı tarafından hasar tutanakları düzenlendiğini, davaya konu hasarın dava dışı sigortalıya ait ürünlerin Türkiye'den Fransa'ya taşınması sırasında taşıyıcının dikkat ve özen yükümlülüğüne aykırı hareket ederek neden olduğunun anlaşıldığını, davaya konu emtia ...

(A) ile müvekkili tarafından güvence altına alınmış olan, ekspertiz raporu ve diğer tüm belgelerden anlaşılacağı üzere davalı taşıyıcının, sorumluluğunda olan eksiksiz ve sağlam olarak almış olduğu emtiaların emniyetini kendilerinden beklenen düzeyde sağlamayarak hasara uğramasına sebebiyet verdiğini, söz konusu hasar tespiti için alınan eskpertiz raporunda emtianın araç içi emniyete almada yetersizlik, sürücü hatası sonucu istifi bozularak birbirine ve araç yapılarına çarpmak suretiyle hasar görmüş olduğu belirtilerek zarar miktarı 1.677,80-EUR olarak tespit edildiğini,

sigorta poliçesinde görüleceği üzere davaya konu ürünler akdi taşıyıcı ...

Lojistik A.Ş. tarafından sigorta ettirildiğini, sigortalı, söz konusu zarar bedelini sigorta ettiren akdi taşıyıcıyıcıdan 30.06.2021 tarih ve ... no.lu faturaya istinaden talep ettiğinden poliçe kapsamında tazmin edilmesi gereken 1.677,80-EUR tazminat tutarı sigorta ettirene 17.08.2021 tarihinde ödendiğini, davacının ödenen bu miktarı halefiyet prensibi gereği rücuen talep hakkı bulunduğundan hasar tazminatının rücuen tahsili amacıyla Konya. İcra Müdürlüğü ...

E. sayılı dosyası ile icra başlatıldığını, davalının itirazı üzerine takibin durdurulduğunu, CMR Konvansiyonu m.17/1 gereğince davalının hasardan sorumlu olduğunu, bu nedenle davanın kabulü ile davalı/borçluların haksız ve kötüniyetli borca ve faize itirazlarının iptaline, Konya. İcra Müdürlüğü ...

E. sayılı dosyası ile başlatılan takibin 1.677,00-USD'ye 17.08.2021 ödeme tarihinden CMR.m.27 gereğince işletilecek %5 faiz üzerinden devamına, davalı/borçlular aleyhine %20’sinden az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalılara yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekilinin mahkememize sunmuş olduğu cevap dilekçesinde özetle.

Dava konusu olayda müvekkiline ait araç sürücüsünün herhangi bir kusuru bulunmadığını, davaya konu hasarın satıcı şirketin yükleme ve istifleme hatasından kaynaklı olduğunu, davacı tarafından poliçe kapsamında bulunmayan bir ödemenin satıcı şirkete yapıldığını, bu ödemenin müvekkiline rücu edilmesinin mümkün olmadığını, dolayısıyla rücu şartları gerçekleşmediğinden ortada bir alacağın bulunmadığını, taşıma sırasında gereken dikkat ve özen yükümlülüğünün yerine getirildiğini, emtianın alıcıya ulaştırıldığını, bu hasarın gerçekleşmesinin nedeninin satıcı tarafından yüklenen emtianın hatalı yüklenmesinden kaynaklı olduğunu,

dava konusu emtiaların bir kısmında hasar olması diğer kısmında hasar olmaması durumunda hasarın taşıma sırasında değil yükleme ve istiften kaynaklı olduğunu, hasar taşımadan kaynaklı olsaydı emtiaların bir kısmında değil hepsinde hasar olması gerektiğini, davacının taşıyıcının kusursuz sorumlu olduğuna ve sınırlı sorunluluk hükümleri uygulanamayacağına ilişkin iddialarının yersiz olduğunu, tek taraflı olarak yapılan ekspertiz raporunu kabul etmediklerini, ekspertiz raporunda hasar gören emtianın değerinin fahiş şekilde tespit edildiğini, müvekkilinin ...

Sigorta şirketinin ... numaralı poliçesi ile CMR Yük poliçesi ile taşıma faaliyetleri ile ilgili sigortalandığını, iş bu davanın ... Sigorta şirketine ihbarını talep ettiklerini, bu nedenlerle hukuki mesnetten yoksun davanın reddine, yargılama giderleri ile ücreti vekâletin davacı tarafa tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.

(II) YARGILAMADA TOPLANAN DELİLLER

Mahkememizce Konya . İcra Dairesi ... Esas sayılı dosyası celp edilerek incelenmiştir. Davacı ... Sigorta A.Ş. 28/09/2023 tarihli cevabi yazısı ile; hasar dosyası evraklarının mahkememize gönderildiği görülmüştür.

1 CMR Uzmanı Bilirkişisi ve 2 Karayolları Taşımacılık Alanında Uzman Bilirkişi heyetinin mahkememize sunmuş olduğu 21/01/2024 tarihli kök raporunda özetle.

Dosya münderecatına göre, taşımanın uluslararası bir karayolu taşıması olduğu, CMR(Convention Marchandise Routier) Konvansiyonu, uluslararası karayolu taşımacılığını standardize etme maksadı ile 1978 yılında düzenlenmiş ve Birleşmiş Milletler tarafından 1979 yılında imzalanması için dünya devletlerine gönderildiğini, ülkemiz bu konvansiyona 1995 yılında taraf olduğunu, ilgili sözleşme usülüne uygun yürürlüğe konulan sözleşmelerden olduğunu, huzurda görülen ilgili davada, Türk Ticaret Kanunu’nun değil, CMR Konvansiyonu hükümlerinin geçerli olacağı kanaati oluştuğunu, dava dışı sigortalı ...

Loj.’in, dava konusu emtinın taşınması için davalı ... Tur. Nak.

İle anlaştığının anlaşıldığını, emtianın araca düzgün şekilde yüklenildiği ve varışta emtiaların bir kısmının hasarlı teslim edildiğinin anlaşıldığını, ayrıca kasaların araca yüklenildiğinde, hamule senedine herhangi bir şerh de düşülmediğinden, araca gerekli şekilde sabitlendiğinin anlaşıldığı, Lashing kelimesinin, İngilizce bağlama-sabitleme anlamına gelmediğini, Konteynerlere, tırlara ve gemilere yüklenilen yüklerin sabitlenmesi için alınan hizmete ise lashing hizmeti denildiğini, bu işlemin amacının;

emtiaların sevk esnasında araç/konteyner/gemi içerisinde, olası hava koşulları, ani fren, kaza gibi durumlarda yükün güvenliğini ve bozulmamasını sağlamak için alındığını, bu işlemi gerçekleştiren kuruluşlar, bağımsız denetim ve gözetim sertifikalarına sahip, sabitleme ve bağlama konularında uzman şirketler olup, işlem sonunda lashing sertifikası denilen sertifika düzenlemekte ve bu sertifikayı göndericiye sunduğunu, bu hizmetler göndericiler tarafından alınmakta ve maliyet kalemi olarak görülmekte olup, araç üzerinde bağlama/sabitleme işlemleri genellikle araç sürücüsü ya da taşıyıcıdan talep edilmesi gerektiğini,

bu tarz bir hizmetinin alınmadığının görüldüğünü, incelenen fotoğraf ve ekspertiz raporunda, araç içerisine yüklenilen oyuk sürgülü çerçeve türü emtianın ahşap sandık içerisinde istiflendiği ve yan yatmalarından kaynaklı olarak hasar aldıklarının görüldüğünü, özellikle emtianın hassaslığı göz önüne alındığından, ambalajlamanın yetersiz oluşu ve sorumluluğunu dağıtmak adına emtia taşınmasına ilişkin gözetim hizmeti almamış olması dolayısı ile dava dışı gönderici ... Oto. San.

Ve Tic. A.Ş.’nin kusurlu olduğu, Cmr Konvansiyonu’nun 17. Madde, 4. Fıkra, b bendi aşağıdaki şekildedir: ‘Madde 18 paragraf 2 ila 5'e uygun olmak üzere kayıp veya hasar durumları aşağıda belirtilen koşullardan bir veya bir kaçının doğal sonucu olan özel risklerden doğmuş ise, taşımacı sorumlu tutulamaz.

Ambalajlanmadıkları veya kötü ambalajlandıkları zaman, özellikleri gereği fire veren veya hasara uğrayan malların ambalajlanmaması veya hatalı ambalajlanmış olması’’ incelenen fotoğraf ve ekspertiz raporunda, araç içerisine yüklenilen emtiaların kasa içerisinde yan yattıkları görüldüğünü, aracın alıcıya varışında kasaların yerinde kaldığı,

yalnızca emtiaların yan yattıklarının görüldüğünü, Lashing hizmetleri, uzman kişiler tarafından bu tarz hasarları bertaraf etmek adına gerekli olduğunu, Uluslararası eşya taşıması gerçekleştiren sürücülerin istifleme, yükleme-boşaltma gibi işlemler için eğitim ve belge alma zorunlulukları mevzuatta yer almadığını, dolayısı ile sürücünün emtia için gerçekleştirilen kasaların mukavemeti, emtianın araca basma noktaları, denge ve 0 noktası gibi teknik bilgileri bilerek emtiayı araca sabitleme bilgisine sahip olmasının beklenemeyeceği, Emtianın yetersiz şekilde ambalajlandığı ve lashing hizmeti de alınmadığı görüldüğünden,

ilgili konvansiyon hükmü uyarınca davalı taşıyıcı ... Tur. Nak.’a kusur atfedilemeyeceği, davacı ... Sigorta’nın, dava dilekçesinde, davalı ... Tur.

Nak.’ın, Cmr Konvansiyonu’nun 17. Maddesi uyarınca meydana gelen zarardan sorumlu oldukları yönünde beyanda bulunduğunun görüldüğü, Cmr Konvansiyonu’nun 17. Madde, 1. fıkrası aşağıdaki gibidir: ‘Taşımacı, yükü teslim aldığı andan, teslim edinceye kadar, bunların kısmen veya tamamen kaybından ve doğacak hasardan sorumludur.’’ ilgili emtia hasarının ambalaj yetersizliğine bağlı olarak gerçekleştiği kanaatine varıldığını, aynı konvansiyonun, aynı maddesinin 4. Fıkra, b bendine göre davalılara kusur atfedilemediği görüş ve kanaatini bildirmişlerdir.

1 CMR Uzmanı Bilirkişisi ve 2 Karayolları Taşımacılık Alanında Uzman Bilirkişi heyetinin mahkememize sunmuş olduğu 06/05/2024 tarihli ek raporunda özetle; Yapılan itirazlara ilişkin kök rapordaki kanaatlerinin değişmediğini; dava konusu emtiaların araca düzgün şekilde yüklenildiği, hamule senedine herhangi bir şerh de düşülmediğinden, gerekli şekilde sabitlendiği, ancak herhangi bir lashing hizmetinin alınmadığının anlaşıldığı, ilgili hizmetin alınmaması kaynaklı olarak gerçekleşen hasara ilişkin olarak dava dışı gönderici ... Oto. San. ve Tic. A.Ş.’nin kusurlu olduğu, CMR Konvansiyonu’nun 17. Madde, 4. Fıkra, b bendi uyarınca, emtianın yetersiz ambalajlandığı ve lashing hizmetinin de alınmadığından, davalı ... Tur. Nak.’a kusur atfedilemediği görüş ve kanaatini bildirmişlerdir.

(III) DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, Karayolları Taşımacılığından kaynaklı rücuen tazminat davasıdır.

Davacı vekili dava dilekçesiyle; dava dışı sigortalı tarafından Fransa'ya yerleşik ... firmasına "oyuk sürgülü çerçeve" emtiası satıldığını, emtianın taşınmasına ilişkin akdi taşıyıcının ...

Lojistik A.Ş. tarafından yapıldığını, davalı şirketin fiili taşıyıcı olduğunu, dava konusu emtiaların teslim sırasında henüz araçtan indirilmeden hasarlı olduğunun tespit edildiğini, ayrıca alıcı tarafından da hasar tutanakları düzenlendiğini, dava konusu emtiaların hasar almasında davalının kusur ve sorumluluğunun olduğunu, ekspertiz raporuna göre belirlenen 1.677,80 Euro tazminat tutarının sigorta ettirene 17/08/2021 tarihinde ödeme yapıldığını, ödenen bu miktarı halefiyet prensibi gereği rücuen talep hakkı bulunduğundan Konya.

İcra Dairesi ... esas sayılı dosyası ile takip başlatıldığını, takibin davalının itirazı üzerine durdurulduğunu, davanın kabulü ile itirazın iptalini, takibin devamına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesiyle; dava konusu olayda müvekkiline ait araç sürücüsünün kusurunun bulunmadığını, kusur olmadığı için davacının rücu hakkınında olmadığını, dava konusu emtiaların hasar almasında satıcı şirketin yükleme ve istifleme hatası olduğunu, davacı tarafından poliçe kapsamında bulunmayan bir ödemenin satıcı firmaya yapıldığını, tek taraflı olarak düzenlenen ekspertiz raporunu kabul etmediklerini, bu nedenle davanın reddini talep etmiştir.

Mahkememizce dosyada oransal kusur tespiti ve zarar miktar hesabı yapılmak üzere bilirkişi heyetine tevdi edilmiş olup, 21/01/2024 tarihli kök raporda neticeten.

Taşımanın uluslararası karayolu taşımacılığı olması, taşıma gerçekleştirilen ülkelerin de CMR Konvansiyonu’na üye olmaları sebebi ile, ilgili konvansiyon hükümlerinin geçerli olduğu, Dava konusu emtiaların araca düzgün şekilde yüklenildiği, hamule senedine herhangi bir şerh de düşülmediğinden, gerekli şekilde sabitlendiği, ancak herhangi bir lashing hizmetinin alınmadığının anlaşıldığı, ilgili hizmetin alınmaması kaynaklı olarak gerçekleşen hasara ilişkin olarak dava dışı gönderici ...

Oto. San. Ve Tic. A.Ş.’nin kusurlu olduğu, CMR Konvansiyonu’nun 17. Madde, 4. Fıkra, b bendi uyarınca, emtianın yetersiz ambalajlandığı ve lashing hizmetinin de alınmadığından, davalı ... Tur. Nak.’a kusur atfedilemediği tespit edilmiştir.

06/05/2024 tarihli ek raporda neticeten; kök raporda belirtilen kanaatlerinin değişmediğini, dava konusu emtiaların araca düzgün şekilde yüklenildiği, hamule senedine herhangi bir şerh de düşülmediğinden, gerekli şekilde sabitlendiği, ancak herhangi bir lashing hizmetinin alınmadığının anlaşıldığı, ilgili hizmetin alınmaması kaynaklı olarak gerçekleşen hasara ilişkin olarak dava dışı gönderici ... Oto. San. ve Tic.

A.Ş.’nin kusurlu olduğu, CMR Konvansiyonu’nun 17. Madde, 4. Fıkra, b bendi uyarınca, emtianın yetersiz ambalajlandığı ve lashing hizmetinin de alınmadığından, davalı ... Tur. Nak.’a kusur atfedilemediği tespit edilmiştir. Ayrıntılı, gerekçeli, denetlenebilir bilirkişi raporları mahkememizce yargılamaya esas alınmıştır.

Tüm dosya muhtevası birlikte değerlendirildiğinde; yargılamaya esas alınan bilirkişi raporlarına göre rücuya konu zararın oluşmasında davalının herhangi bir kusuru olmadığı tespit edildiğinden haksız açılan davanın reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip Hakim