Konya 4. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/767 K.2023/684

{}Davacı taraf vekilinin davalı taraf aleyhine açtığı işbu dava üzerine Konya . Asliye Hukuk Mahkemesinin 12/04/2021 tarih ... Esas ... Karar sayılı görevsizlik kararı ve HMK nun 20. maddesi gereğince görevsizlik kararının kesinleşmesinden itibaren iki haftalık yasal süresi içinde başvuruda bulunulması üzerine dava dosyası kararda görevli gösterilen mahkememize gönderilmekle, dava dosyası mahkememizin yukarıdaki ... Esas sırasına kaydedilmekle, mahkememizce duruşma yapılmaksızın evrak üzerinden yapılan inceleme sonunda;

-{HEYETİMİZCE GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:}-

DAVACI TARAF VEKİLİ DAVA DİLEKÇESİ İLE ÖZETLE; davalı ... aracılığı ile 09.12.2014 tarihinde ... A.Ş ve ... A.Ş aleyhine Konya. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... E sayılı dosyası nezdinde alacak davası açıldığını ve mahkemece yapılan yargılama sonucunda, 2017/679 sayılı karar ile ...'nın iktisap ettiği hisse senetleri karşılığında ödediği 27.588,40 TL'nin faizi ile birlikte ... A.Ş'den tahsiline karar verildiğini, Konya Asliye Ticaret Mahkemesinin ...

E, ... sayılı kararının B.A.M ve Yargıtay incelenmesinden geçerek kararın onanarak kesinleştiğini, söz konusu yargı kararı uyarınca davalı tarafından davacı şirket aleyhinde İstanbul. İcra Müdürlüğü'nün ... sayılı ilamlı icra takibi başlatıldığını ve davacı şirketin hüküm altına alınan27.588,40 TL tutarındaki ana parayı ve faizlerini İstanbul.

İcra Müdürlüğü'nün ... sayılı icra takip dosyasına eksiksiz olarak ödediğini, davalının davacı şirkete ait hisseleri iktisap ettiğini ikrar ettiğini, davalının iktisap edildiği ikrar edilen hisse senetlerinin davalı ...'e iade edilmesine karar verilmesi talep edilmiş ise de Konya. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ...

E, ... sayılı kararında davalı şirketin bu talebi hakkında olumlu ya da olumsuz bir hüküm tesis edilmediğini, iş bu davanın davalısına hisse senetleri karşılığında ödediği tüm bedeli ferileri ile birlikte eksiksiz olarak tahsil edilmiş olmasına rağmen kendisine teslim edilmiş bulunan 340 adet hisseyi bugüne kadar müvekkil şirkete teslim etmediğini, davalının bu eylemi nedeni ile sebepsiz zenginleşen kişi konumunda olduğunu, açıklanan nedenlerle bedeli davacı tarafından davalıya ödenmiş olan ve davalının yed'inde bulunan 340 adet hisse senedinin davacıya aynen teslimine karar verilmesini talep talep etmiştir.

Davalıya dava dilekçesi tebliğe çıkarılmadan işbu usule ilişkin karar verilmiştir. İşbu dava; davalının elinde bulunan hisse senetlerinin davacıya aynen iadesi davasıdır. Mahkememizce; dava dilekçesi, diğer dilekçe ve belgeler, Konya . Asliye Hukuk Mahkemesinin 24/02/2021 tarih ... Esas ... Karar sayılı görevsizlik kararı ile dosya arasındaki tüm kayıt ve belgeler tek tek incelenmiştir.

{}HUKUKİ DELİLLER{}

İşbu davada öncelikle Konya . Asliye Hukuk Mahkemesinin görevsizlik kararının yerinde olup olmadığı ve mahkememizin görevli olup olmadığının üzerinde durulması gerekmiştir.

HMK nun görev-görevin belirlenmesi ve niteliği başlıklı 1. maddesi; "(1)Mahkemelerin görevi, ancak kanunla düzenlenir. Göreve ilişkin kurallar, kamu düzenindendir." hükmünü amirdir.

HMK nun görev-asliye hukuk mahkemelerinin görevi başlıklı 2. maddesi; "(1)Dava konusunun değer ve miktarına bakılmaksızın malvarlığı haklarına ilişkin davalarla, şahıs varlığına ilişkin davalarda görevli mahkeme, aksine bir düzenleme bulunmadıkça asliye hukuk mahkemesidir. (2)Bu Kanunda ve diğer kanunlarda aksine düzenleme bulunmadıkça, asliye hukuk mahkemesi diğer dava ve işler bakımından da görevlidir." hükmünü amirdir.

HMK nun yargı yeri belirlenmesini gerektiren sebepler başlıklı 21. maddesi; "(1)Aşağıdaki hâllerde, davaya bakacak mahkemenin tayini için yargı yeri belirlenmesi yoluna başvurulur: a)Davaya bakmakla görevli ve yetkili mahkemenin davaya bakmasına herhangi bir engel çıkarsa. b)İki mahkeme arasında yargı çevrelerinin sınırlarının belirlenmesi konusunda bir tereddüt ortaya çıkarsa. c)İki mahkeme de görevsizlik kararı verir ve bu kararlar kanun yoluna başvurulmaksızın kesinleşirse. ç)Kesin yetki hâllerinde, iki mahkeme de yetkisizlik kararı verir ve bu kararlar kanun yoluna başvurulmaksızın kesinleşirse." hükmünü amirdir.

HMK nun inceleme yeri başlıklı 22. maddesi; "(1)Yetkili mahkemenin bir davaya bakmasına herhangi bir engel bulunduğu yahut iki mahkeme arasında yargı çevrelerinin sınırlarının belirlenmesinde tereddüt ortaya çıktığı takdirde, yetkili mahkemenin tayininde, ilk derece mahkemeleri için bölge adliye mahkemelerine, bölge adliye mahkemeleri için Yargıtaya başvurulur. (2)İki mahkemenin aynı dava hakkında göreve veya yetkiye ilişkin olarak verdikleri kararlar kanun yoluna başvurulmaksızın kesinleştiği takdirde, görevli veya yetkili mahkeme, ilgisine göre bölge adliye mahkemesince veya Yargıtayca belirlenir." hükmünü amirdir.

{}DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE{}

TTK nun 4. maddesinde ticari dava ve ticari nitelikte çekişmesiz yargı işi kurumu düzenlenmiştir. TTK nun 4. maddesine göre. Her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan hukuk davaları ve çekişmesiz yargı işleri ticari dava ve ticari nitelikte çekişmesiz yargı işi sayılır. Yine tarafların tacir olup olmadıklarına bakılmaksızın.

TTK ndan, TMK nun 962–969. maddelerinden, TBK nun 202, 203, 444, 447, 487–501, 515–519, 532–545, 547–554, 555–560 ve 561–580. maddelerinden, fikrî mülkiyet hukukuna dair mevzuattan, borsa, sergi, panayır ve pazarlar ile antrepo ve ticarete özgü diğer yerlere ilişkin özel hükümlerden ve bankalara, diğer kredi kuruluşlarına, finansal kurumlara ve ödünç para verme işlerine ilişkin düzenlemelerden doğan hukuk davaları ve çekişmesiz yargı işleri ticari dava ve ticari nitelikte çekişmesiz yargı işi sayılır.

TTK nun 5. maddesinde de ticari dava ve ticari nitelikte çekişmesiz yargı işi kurumundan hareket ederek asliye ticaret mahkemelerinin görevli olduğu dava ve işler düzenlenmiştir. TTK nun 5. maddesine göre; Asliye ticaret mahkemeleri tüm ticari davalar ile ticari nitelikteki çekişmesiz yargı işlerine bakmakla görevlidir. Yine özel kanunlardan doğan özel hükümler uyarınca ticaret mahkemesinde görülecek diğer dava ve işlere asliye ticaret mahkemesinde bakmakla görevlidir.

Bir davaya asliye ticaret mahkemesinin bakmakla görevli olabilmesi için görülecek dava veya işin; 1-Ya her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan hukuk davası olması, 2-Ya da TTK nda düzenlenen bir konudan doğan hukuk davası olması, 3-Veyahut TTK 4/1. maddenin (b), (c), (d), (e), (f) bentlerinde sayılan konulardan doğan hukuk davası olması, 4-Yahut da diğer özel kanunlardan doğan hukuk davası olması gerekmektedir.

Her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan hukuk davalarına asliye ticaret mahkemeleri bakar.

Eldeki dava TTK nda düzenlenmiş bir dava ve iş de değildir.

Eldeki dava özel kanunlarda sayılan asliye ticaret mahkemelerinin bakacağı dava ve işlerden de değildir.

Aynı yerdeki farklı mahkemeler arasındaki ilişki görev ilişkisi olup, mahkemelerce görev hususu resen nazara alınır. HMK nun 114. maddesi gereğince mahkemenin görevli olması hususu dava şartlarındandır. HMK nun 115. maddesi gereğince de mahkemenin görevli olması ile ilgili dava şartındaki noksanlığın sonradan giderilmesi mümkün değildir. Mahkemenin görevsizliği halinde de davanın usulden reddi ile mahkemenin görevsizliğine karar verilmelidir.

Konya . Asliye Hukuk Mahkemesinin ... Esas ... Karar sayılı ilamında her ne kadar 7194 sayılı kanunun 41. maddesine eklenen geçici 4. maddesine dayanılarak görevsizlik kararı verilmiş ise de; Anayasa Mahkemesinin 18/05/2023 tarih ... Esas ... Karar sayılı ilamı ile 7194 sayılı kanunun 41. maddesine eklenen geçici 4. maddesinin iptal edildiği anlaşılmıştır.

Konya BAM . Hukuk Dairesinin 02/06/2023 tarih ... Esas ... Karar sayılı ilamı ile sebesiz zenginleşmeye dayalı davalıların yedinde bulunan hisse senetlerinin davacı şirkete bedelsiz olarak aynen iadesine yönelik istirdat talebine ilişkin davada görevli mahkemenin Asliye Hukuk Mahkemesi olduğuna karar verildiği anlaşılmıştır.

Konya BAM . Hukuk Dairesinin 23/10/2020 tarih ... Esas ... Karar sayılı ilamı ile davalının uhdesinde bulunan hisse seneti olduğu iddia edilen belgelerin iadesi, iadesi mümkün olmadığı takdirde ödeme tarihinden itibaren işleyecek avansa faiziyle bedellerinin iadesine ilişkin istirdat davasında taraflar arasındaki ilişkinin ortaklık ilişkisi olmayıp haksız fiil ilişkisi olduğundan bahisle şirket ortağı olmayan bir kimse ile şirket arasındaki hisse senetleriyle ilgili davaya bakma görevi Asliye Hukuk Mahkemesi olduğuna karar verildiği anlaşılmıştır.

Mahkememiz tacirlerin ticari işletmeleri ile ilgili hususlardan doğan davalara baktığından işbu davaya bakmaya mahkememiz görevsiz olup, davaya bakmaya asliye hukuk mahkemeleri görevlidir. Bu nedenle HMK nun 114/1-c maddesi ve HMK nun 115/2. maddesi gereğince dava şartlarından olan bu hususun sonradan giderilmesi mümkün olmadığından bu konuda davacıya ek süre vs. verilmesine gerek olmaksızın dava şartı yokluğu nedeniyle davanın usulden reddine ve daha önceden görevsizlik kararı veren ve görevsizlik kararı yasa yoluna başvurulmaksızın kesinleşen Konya . Asliye Hukuk Mahkemesinin görevli olduğuna ve adı geçen mahkeme ile mahkememiz arasında olumsuz görev uyuşmazlığı oluştuğundan aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.

-{HÜKÜM:}- Yukarıda gerekçesi açıklanan nedenlerle;

DAVACININ DAVASININ GÖREVSİZLİK NEDENİYLE HMK 114/1-c maddesi gereğince görevsizlik nedeniyle dava şartı yokluğundan usulden reddi ile KONYA . ASLİYE HUKUK MAHKEMESİNİN GÖREVLİ OLDUĞUNA.

Mahkememiz ile Konya . Asliye Hukuk Mahkemesi arasında olumsuz görev uyuşmazlığı çıktığından mahkeme hükmümüzün istinaf edilmeden kesinleşmesi halinde olumsuz görev uyuşmazlığının çözümü için dosyamızın resen HMK 21. maddesi gereğince KONYA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ . HUKUK DAİRESİNE GÖNDERİLMESİNE.

HMK nun 331. maddesi gereğince harç, vekâlet ücreti ve yargılama giderlerinin görevli mahkemece bir karara bağlanmasına.

İşbu karar duruşma yapılmaksızın evrak üzerinden yapılan inceleme sonunda verildiğinden ve talep olmadan gerekçeli karar tebliğe çıkarılamayacağından varsa gider avansından gerekli harcama yapılarak; davanın karara bağlandığı ve talep halinde gerekçeli kararın taraflara tebliğe çıkarılabileceği hususlarının tüm taraflara tebliğine.

Artan gider avansının dosyasına aktarılmasına.

İşbu gerekçeli kararın 18/12/2023 tarihinde yazıldığına.

Başkan ... Üye ... Üye ... Katip ...