Konya 4. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/233 K.2025/513

T.C. KONYA . ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: ... Esas - ...

"TÜRK MİLLETİ ADINA"

T.C. GEREKÇELİ KARAR

KONYA

. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

KARAR NO

BAŞKAN

ÜYE

ÜYE

KATİP

DAVACI

VEKİLİ

DAVALI

VEKİLLERİ

DAVA : Alacak

DAVA TARİHİ

KARAR TARİHİ

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH

Mahkememizde görülmekte olan Alacak davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesiyle özetle; dava dışı ... Dış Ticaret Anonim Şirketi ile davalı ... A.Ş. Çumra Şeker Entegre tesisleri ile 16.08.2022 tarihinde %40 toleranslı 2500 kcal. baz kalorili 300.000 ton kömür alımı sözleşmesi imzalandığını, dava dışı ... Dış Tic.

A.Ş. sözleşmeye dayalı olarak yükümlülüklerini mucbir sebeplerden dolayı sözleşmede belirtilen miktardan daha az bir oranda kömür temin ettiğini, davalı damga vergisi tutarına tekamül eden 2.500.000,00 TL tutarında teminat mektubunu ... firmasından talep ettiğini, ...

A.Ş., müvekkil şirketten yardım istediğini ve davalının güveni göz önüne alınarak teminat mektubu davalıya teslim edildiğini, ... firması toplamda 4859,85 ton kömür teslimi yaptığını, sözleşmeyi mücbir sebeplerden dolayı eksik yerine getirmesi sebebi ile müvekkil ve davalı ile görüşmeler yapıldığını, yapılan görüşme neticesinde ... firmasının yaptığı teslimat tutarının toplam sözleşmenin damga vergisinin hesaplanarak alacağından kesildiğini, sözleşme maddesine göre %12,5 teminat için ayrıldığını, teminat mektubunun irat kaydedilmemesi ve ticari faaliyetlerine devam edebilmek için müvekkilinin,

... ile davalı arasında imzalanan sözleşmeyi devralmak zorunda kaldığını, müvekkil ile ...

Holding arasında 01.03.2023 tarihinde yeni sözleşme imzalandığını, ülkede yaşanılan ekonomik gelişmeler, tüm dünyada yaşanan enerji sektöründeki problemler nedeniyle fiyatın yükseltilmesi ve toplam tonajın düşürülmesi hususları davalıdan talep edildiği, bu talebin davalı tarafça uygun görülmediğini, davalı tarafça 26.01.2023 tarihli dilekçe ile teminat mektubunun şartlarının yerine getirilmediği, işi yerine getirilme süresi verildiği, verilen süre sonunda yerine gelmediği takdirde teminat mektubunun irat kaydedileceği belirtildiği,

davalı işin yerine getirilip getirilmemesi ile ilgili müvekkile herhangi bir süre vermediğini, taraflar arasında yeni sözleşme imzalandığını, teminat mektubunun irat kaydedilmesine ilişkin şartlar oluşmadığını, davalı ile imzalanan sözleşme mücbir nedenlerden dolayı kısmen yerine getirilemediğini, davalının, ... firmanın yapmış olduğu sözleşmenin damga vergisi olan bedeli içerideki alacaktan kesilmesine rağmen, müvekkilden alınan teminat mektubunu yapılan sözleşmeye ilişkilendirilmiş olup müvekkili tarafından teslim edilen teminat mektubunu iade etmeyerek haksız kazanç elde etmeye çalıştıklarını,

sözleşme ve mevzuat hükümlerine aykırı haksız ve hukuka aykırı olarak feshedilmiş ve teminat mektubu bedeli olan 2.500.000.00TL (İkibuçukmilyonTürkLirası) 31.03.2023 tarihinde irat kaydedildiğini, sözleşmenin haksız ve hukuksuz feshedildiğini, teminat mektubu bedeli olan 2.500.000.00TL’nin paraya çevrilme tarihi olan 31.03.2023 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesiyle özetle; müvekkili şirket adına, müvekkilinin iştiraki olduğu ... Holding A.Ş. ile dava dışı ... Dış Tic. A.Ş. arasında 08.08.2022 tarihinde "... TİC. A.Ş.

ÇUMRA ŞEKER ENTEGRE TESİSLERİ ± %40 TOLERANSLI 2.500 BAZ KALORİ 300.000 TON LİNYİT KÖMÜRÜ ALIMI SÖZLEŞMESİ" ve ana sözleşmenin eki niteliğinde teknik şartname, genel ticari şartname, 07.09.2022 tarihli protokol ve 06.01.2023 tarihli protokol akdedildiğini, sözleşmede; bahsi geçen kömürlerin teslimatı ayda 25.000 TON olarak 08/2022 - 07/2023 tarihleri arasında gerçekleşecek şekilde taraflarca anlaşılma yapıldığını, bahsi geçen sözleşmenin 8. maddesine göre;

dava dışı şirketin, taahhüdün ifa garantisi olarak müvekkil şirkete 26.250.000,00 TL (sözleşme bedelinin %10'u) tutarında kesin teminatı vermesi gerektiğini, kesin teminat mektubu veya nakdi teminat verilmediği takdirde, her 1.000 TON'luk partiden %12,5 oranında kömür bedelinden kesinti ile teminat tutarı mahsup edilerek,

firma adına açılacak teminat hesabına kaydedildiğini, dava dışı ... firması tarafından sözleşmeye uygun şekilde teslimat yapmadığını, dava dışı ... firması tarafından sözleşmede bildirilen teminatın verilmemesi ve hak edişten kesilecek teminatın ilk taksitine ya da sözleşme gereği ... firması tarafından ödenmesi gereken sözleşme damga vergisine dahi yeter miktarda bir hak edişinin bulunmaması nedeniyle müvekkili şirketçe ifa garantisi olmak üzere bir teminat mektubu verilmesi firmadan istenildiğini, bunun üzerine 11.11.2022 tarihinde dava dışı ... firmasının nam ve hesabına davacı ...

Enerji İthalat İhracat A.Ş. tarafından 2.500.000,00 TL tutarlı dava konusu teminat mektubunu müvekkili şirketine verildiğini, devam eden süreçte dava dışı ... firması taahhütlerini yerine getirmediğini, müvekkili şirket tarafından teminat mektubu borçlusu davacı ... Enerji İth. İhr.

A.Ş.'ye yazılı olarak bildirimde bulunulduğunu, davacının bahsi geçen sözleşmeyi devralarak sözleşme yükümlülüklerine yerine getirmeyi talep ettiğini, ana sözleşmenin yüklenicisi olan dava dışı ... firması, ne de onun yerine ifa ve sözleşme talebinde bulunan teminat mektubu sahibi davacı ... firması müvekkiline karşı edimlerini yerine getiremediğini, bu sebeple 29.05.2023 tarihinde yukarıda bahsi geçen ana sözleşme ve ekleri müvekkili şirketçe haklı nedenle feshedildiğini, kesin teminat mektubu nakde çevrilerek irad kaydedildiğini, davacı tarafın faiz taleplerinin kanuna aykırı olduğunu,

sayılan sebeplerle huzurdaki davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, alacak isteminden ibarettir.

Taraflar arasındaki ihtilaf; ... Bankası T.A.O ... Şubesi'ne ait, 11/11/2022 tarihli 2.500.000,00 TL bedelli teminat mektubunun hangi sözleşmeye istinaden verildiği, davalının bu teminat mektubunu irat kaydetmesinin ve tahsil etmesinin sözleşmeye uygun olup olmadığı, teminat mektubunun haksız olarak paraya çevrilip çevrilmediği ile mektup bedelinin davalıdan tahsilinin gerekip gerekmediği hususlarından ibarettir.

... Bankası T.A.O ... Şubesi'ne ait, 11/11/2022 tarihli 2.500.000,00 TL bedelli teminat mektubunun 28/08/2022 tarihli sözleşmeye dayalı olarak düzenlendiği, sözleşme hükümlerinin ihlal edilmesi halinde mektup bedelinin ödeneceğinin taahhüt edildiği, 28/08/2022 tarihli sözleşmenin davalı ile dava dışı ... Dış Ticaret A.Ş. arasında imzalandığı, dolayısıyla dava dışı firmanın taahhütlerinin ihlal etmesi halinde teminat mektubunun paraya çevrilmesinin mümkün olduğu sonucuna varılmıştır.

12/02/2025 tarihli bilirkişi heyeti raporu ile, davalı ile dava dışı ... A.Ş. arasındaki ticari ilişkinin 30.09.2022 tarihinde başladığı ve 29.05.2023 tarihinde sona erdiği, dava dışı ... A.Ş. tarafından davalı adına 14 adet mal veya hizmet satış faturası ile toplam 5.447.892,35 TL'lik mal veya hizmet satışı yaptığı, 14 adet faturanın tamamının davalı ticari defterlerinde kayıtlı olduğu, dava dışı ...

A.Ş. tarafından davalıya 4859 ton LİNYİT KÖMÜRÜ (DÜŞÜK KCAL) satışı yapıldığı, satışa ilişkin faturaların davalı ticari defterlerinde kayıtlı olduğu, 31.12.2022 tarihinde 2.966.647,50 TL damga vergisi ödemesi yapıldığı, aynı tarihte bedelin tamamının ödenen damga vergisinin dava dışı ... şirketinin alacağından mahsup edildiği, 25.11.2022 tarihinden davacı ... Ltd.

Şti.'nden 2.500.000,00 TL'lik teminat mektubu alındığı ve 30.03.2023 tarihinde ilgili teminatın nakte çevrilip dava dışı şirketin cari hesabından mahsup edildiği, teminat mektubunun irat kaydedilme şartlarını maddi olarak oluştuğu, teminat mektubunun nakde çevrilmesinin sözleşme ile genel ve özel şartname hükümlerine uygun olduğu mütalaa edilmiştir.

14/05/2025 tarihli bilirkişi heyeti raporu ile, davalı tarafından teminat mektubunda yer alan haber verme yükümlülüğünün 26.1.2023 tarih ... sayılı yazı ile yerine getirildiği, yazıda firmanın sözleşme şartlarını yerine getirmediği, şirkete süre verildiği, bu durumun devam etmesi halinde sözleşmenin fesih edileceğinin bildirildiği, davalının söz konusu teminat mektubu ile ilgili 26.1.2023 tarihinden 35 gün sonra 30.3.2023 tarihinde paraya çevrilmesi için bankaya yazı yazdığı, davalının ... ...

A.Ş. ile davalı arasında imzalanan sözleşmenin 9 maddesinde yer alan “Yüklenicinin işi tamamlayamayacağının anlaşılması durumunda sözleşme fesih edilecek, yüklenicinin teminatı nakte çevrilerek gelir kaydedilecektir." hükmüne göre gelir kaydettiği, ... A.Ş.'nin yükümlülüklerini yerine getirmediğinin davacının da kabulünde olduğu, davalı idarenin dava dışı ... ...

A.Ş.'nin sözleşmesinin feshinden dolayı davacının garantör olarak sunduğu teminat mektubunu nakde çevirmesi işleminin usul, yasa ve sözleşmeye uygun olduğu mütalaa edilmiştir.

Tüm dosya kapsamı ve toplanan deliller bir bütün halinde değerlendirildiğinde; davaya konu teminat mektubunun 28/08/2022 tarihli sözleşmeye dayalı olarak veridliği, bu sözleşmenin davalı ile dava dışı ... Dış Ticaret A.Ş. arasında imzalandığı, dolayısıyla teminat mektubu ile 28/08/2022 tarihli sözleşmedeki ... ... A.Ş. edimlerinin garanti edildiği, ... ... A.Ş.'nin edimlerini tam ve zamanınında yerine getirmediği konusunda bir çekişmenin bulunmadığı, bunun davacının da kabulünde olduğu, davalının teminatı paraya çevirmeden önce gerekli ihbar mükellefiyetini yerine getirdiği, mektubun paraya çevrilmesinde bir usulsüzlüğün bulunmadığı sonucuna varıldığından davanın reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Başkan Üye Üye Katip