Konya 4. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/320 K.2024/544

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ödünç Verme Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekilinin mahkememize sunmuş olduğu dava dilekçesinde özetle; müvekkili ... ile davalı ..., halıcılık sektöründe faaliyet gösteren farklı pek çok şirkette ortak olduğunu, ortaklık ilişkisinin hukuken halen devam ettiğini, müvekkili ile davalı ...'un ortaklığının devam ettiği bir dönemde ve davalı ...'un nakit sıkışıklığı yaşadığı bir dönemde; müvekkili ... davalıya toplamda 50.000.-USD (Elli Bin Amerikan Doları) borç verdiğini, davalı şahıs farklı zamanlarda.

50.000.-USD'lik toplam borcuna mahsuben 14.06.2019 tarihinde 15.000.-USD, 18.06.2019 tarihinde 5.000.-USD olmak üzere toplamda 20.000.-USD ödemek sureti ile kısmi ifada bulunduğunu, müvekkili ve davalı taraf, yapmış oldukları toplantıda borç ikrarı içeren bir belge imzaladıklarını, mezkur belgede HA kısaltmaları davalı ...'u, MK kısaltması müvekkilimiz ...'ı simgelediğini, mezkur imzanın davalıya ait olduğunu, davalının borcunu inkar etmesi ve saygı sınırlarını aşması sebebiyle davalı hakkında icra takibi başlatıldığını, davalının itirazı üzerine takibin durdurulduğunu, arabuluculuğa başvuru yapıldığını anlaşma sağlanamadığını,

bu nedenlerle; fazlaya dair her türlü dava ve alacak haklarının saklı kalması kaydı ile; davanın kabulünü, davalının Konya. İcra Dairesi'nin ... E. Sayılı dosyasına itirazının iptali ile icra takibinin kaldığı yerden devamını, davalı aleyhine haksız ve kötü niyetli itirazı nedeniyle %20 icra inkar tazminatına hükmedilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı ...’a tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

DAVANIN VE GÖREVLİ MAHKEMENİN TESPİTİ VE GEREKÇE

Mahkemenin görevli olması, HMK 114/1-c maddeye göre dava şartıdır. Göreve ilişkin kurallar kamu düzenindendir (HMK 1. md.). “Mahkeme, dava şartlarının mevcut olup olmadığını, davanın her aşamasında kendiliğinden araştırır. Taraflar da dava şartı noksanlığını her zaman ileri sürebilirler”(HMK115.md.).

Dava;İtirazın İptali (Ödünç Verme Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasıdır.

Türk Ticaret Kanununun Ticari davalar, çekişmesiz yargı işleri ve delilleri başlıklı 4. Maddesi "Her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan hukuk davaları ve çekişmesiz yargı işleri ile tarafların tacir olup olmadıklarına bakılmaksızın;

a) Bu Kanunda,

b) Türk Medenî Kanununun, rehin karşılığında ödünç verme işi ile uğraşanlar hakkındaki 962 ilâ 969 uncu maddelerinde,

c) 11/1/2011 tarihli ve 6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun malvarlığının veya işletmenin devralınması ile işletmelerin birleşmesi ve şekil değiştirmesi hakkındaki 202 ve 203, rekabet yasağına ilişkin 444 ve 447, yayın sözleşmesine dair 487 ilâ 501, kredi mektubu ve kredi emrini düzenleyen 515 ilâ 519, komisyon sözleşmesine ilişkin 532 ilâ 545, ticari temsilciler, ticari vekiller ve diğer tacir yardımcıları için öngörülmüş bulunan 547 ilâ 554, havale hakkındaki 555 ilâ 560, saklama sözleşmelerini düzenleyen 561 ilâ 580 inci maddelerinde,

d) Fikrî mülkiyet hukukuna dair mevzuatta,

e) Borsa, sergi, panayır ve pazarlar ile antrepo ve ticarete özgü diğer yerlere ilişkin özel hükümlerde,

f) Bankalara, diğer kredi kuruluşlarına, finansal kurumlara ve ödünç para verme işlerine ilişkin düzenlemelerde,

öngörülen hususlardan doğan hukuk davaları ve çekişmesiz yargı işleri ticari dava ve ticari nitelikte çekişmesiz yargı işi sayılır.

Ancak, herhangi bir ticari işletmeyi ilgilendirmeyen havale, vedia ve fikir ve sanat eserlerine ilişkin haklardan doğan davalar bundan istisnadır." hükmünü içerir.

Yine Türk Ticaret Kanununun Ticari davalar ve çekişmesiz yargı işlerinin görüleceği mahkemeler başlıklı 5. Maddesi "Aksine hüküm bulunmadıkça, dava olunan şeyin değerine veya tutarına bakılmaksızın asliye ticaret mahkemesi tüm ticari davalar ile ticari nitelikteki çekişmesiz yargı işlerine bakmakla görevlidir." hükmünü içerir.

Ticari davalar kendi aralarında, mutlak ticari davalar ve nispi ticari davalar olmak üzere ikiye ayrılır. Mutlak ticari davalarda tarafların sıfatlarına ve dava konusunun ticari işletme ile ilgili olup olmadığına bakılmazken Kanun o davayı ticari dava olarak tanımladığı için ticari dava sayılır. Mutlak ticari davalar, TTK nın 4/1/a-f bentleri arasında sayıldığı gibi, Kooperatifler Kanunu (md.99), İcra ve İflas Kanunu (md.154), Finansal Kiralama Kanunu (md.31) gibi bazı özel kanunlarda da belirlenmiştir.

Buna karşılık tarafları tacir olan ve her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili olan davalara ise nispi ticari dava denir. Yani bir davanın nispi ticari dava sayılabilmesi için, hem iki tarafın ticari işletmesini ilgilendirmesi hem de tarafların tacir olması gereklidir. Bu şartlar birlikte bulunmadıkça, uyuşmazlık konusunun ticari iş niteliğinde olması veya ticari iş karinesi sebebiyle diğer taraf için de ticari iş sayılması davanın ticari dava olması için yeterli değildir.

Bu haliyle taraflar arasındaki hukuki ilişkinin yukarıda belirtilen mutlak ticari davalar kapsamına girmediği gibi Alemdağ Vergi Dairesi Müdürlüğünün cevabi yazısına göre; davacı ...'ın ... vergi numarası ile kayıtlı olduğu, İstanbul Ticaret Sicili Müdürlüğünün cevabi yazısına göre; davacı ...'ın gerçek kişi ticari işletme kaydı, ortağı olduğu kollektif ve komandit şirket kaydı bulunamadığı gibi tek pay sahibi olduğu anonim şirket kaydı da bulunmadığı, İstanbul Esnaf ve Sanatkarlar Odaları Birliğinin cevabi yazısına göre; davacı ...'ın esnaf kaydına rastlanılmadığı, Konya Ticaret Sicili Müdürlüğünün cevabi yazısına göre;

davalı ...'un tacir kaydına rastlanılmadığı, Konya Esnaf ve Sanatkarlar Odaları Birliğinin cevabi yazısına göre; davalı ...'un 21/03/2007 yılında sicil kaydının silindiği, Mevlana Vergi Dairesi Müdürlüğünün cevabi yazısına göre; davalı ...'un 01/01/2027- 01/01/2017 tarihleri arasında GMSİ mükellefi olduğu, defter tutma yükümlülüğünün bulunmadığı tespit edildiğinden eldeki davanın nispi ticari dava kapsamında da kalmadığı açıktır.

Tüm dosya muhtevası birlikte değerlendirildiğinde; bu davalara bakma görevinin Asliye Hukuk Mahkemelerine ait olduğu anlaşıldığından mahkememizin görevsizliğine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

Katip ... Hakim ...