Konya 4. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/570 K.2024/542

Davacı vekilinin mahkememize sunmuş olduğu dava dilekçesinde özetle; müvekkili ... Tic. Sınırlı Yetkili Müessese A.Ş.'nin Serbest Muhasebeci ve Mali Müşaviri ... ait işyerinde muhasebe programına bağlı olarak kullanılan bilgisayarın arızalanmasından dolayı mükelleflere ait bazı verilerin kaybolduğunu, bu sebeple müvekili şirkete ait 2021 yılı Ekim, Kasım, Aralık ayları.

2022 yılı Ocak, Şubat, Mart, Nisan, Mayıs, Haziran, Temmuz, Ağustos, Eylül, Ekim, Kasım, Aralık ayları ile 2023 yılı Ocak ayı dönemlerine ait tüm defter ve kayıtların (Yevmiye Defteri ve Envanter Defteri) xml uzantılarına da ulaşılamadığını, müvekkili şirkete ait tüm belgelerin Gelir İdaresi Başkanlığına elektronik olarak işlendiğini, bu nedenlerle;

müvekkiline ait 2021 yılı Ekim, Kasım, Aralık ayları, 2022 yılı Ocak, Şubat, Mart, Nisan, Mayıs, Haziran, Temmuz, Ağustos, Eylül, Ekim, Kasım, Aralık ayları, 2023 yılı Ocak ayına ait tüm defter ve kayıtların (Yevmiye Defteri ve Envanter Defteri) xml uzantılarının zayi olduğuna dair TTK 82/7 maddesi gereğince zayi belgesi verilmesini talep ve dava etmiştir.

Dava zayi belgesi talebine ilişkindir.

TTK 18/2 maddesi her tacirin, ticaretine ait bütün faaliyetlerinde basiretli bir iş adamı gibi hareket etmesi gerektiği hükmüne havidir. Bu maddedeki basiretli tacir ilkesinin objektif davranış ölçüsü esasına göre değerlendirilmesi gerekmektedir. Bu cihetle söz konusu ticari faaliyet ile ilgili olarak tedbirli bir tacirden beklenen özen derecesi esas alınmalıdır.Yani tacirin kendi yetenek ve imkanlarına göre ondan beklenilebilecek özen değil, aynı ticaret alanında faaliyet gösteren tedbirli ve öngörülü bir tacirden beklenen özeni göstermesi gerekmektedir.

Her ne kadar davacı vekili dava dilekçesinde; davacı firmaya ait 2021 yılı Ekim, Kasım, Aralık ayları; 2022 yılı Ocak, Şubat, Mart, Nisan, Mayıs, Haziran, Temmuz, Ağustos, Eylül, Ekim, Kasım, Aralık ayları ile 2023 yılı Ocak ayı dönemlerine ait tüm defter ve kayıtların (Yevmiye Defteri ve Envanter Defteri) Serbest Muhasebeci ve Mali Müşaviri ... ait işyerinde muhasebe programına bağlı olarak kullanılan bilgisayarın arızalanmasından dolayı mükelleflere ait bazı verilerin kaybolduğunu beyan etmiş ise de; bu husus yukarıda izah edilen basiretli tacir davranışlarına ve objektif yükümlülüklerine uygun olmadığından bu yöndeki beyanlara itibar edilmemiştir.

Davacının kanunen saklamakla yükümlü olduğu belgeleri muhafaza etmek için basiretli bir tacirinin alması gereken tedbirleri aldığını, özen görevini yerine getirdiğini, belgelerin zayi olmasında kusuru olmadığını ispat edemediği aşikar olup, zayi belgesi verilmesi istenilen belgeler hakkında davacının beyanları ispata yeterli olmadığı ve ayrıca TTK'nun 82/7. maddesi "Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler;

yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren onbeş gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir. Bu dava hasımsız açılır.

Mahkeme gerekli gördüğü delillerin toplanmasını da emredebilir." hükmüne amir olup, davacının belirttiği durum maddedeki tahdidi sebepler arasında olmadığı için TTK'nın 82. maddesi gereğince zayi belgesi verilmesi şartları oluşmadığından davanın reddine ilişkin aşağıdaki hükmün kurulması gerekmiştir.

Katip ... Hakim ...