Konya 4. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/608 K.2024/566

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacının mahkememize sunmuş olduğu dava dilekçesinde özetle. Müvekkilinin davalının kardeşi olan ... ortak ve yetkilisi olduğu ... Limited Şirketi ile akdedilen iş sözleşmesi gereği 07.02.2022 tarihinden itibaren öğretmen olarak çalışmaya başladığını, müvekkilinin 25.09.2023 tarihinde işçilik alacaklarının ödenmemesi nedeniyle ...

Limited Şirketi ile aralarındaki iş sözleşmesini İş Kanunu m.24/II-(e) bendinde yer alan “ücretin ödenmemesi” gerekçesi ile haklı nedenle feshettiğini, işçilik alacaklarının ödenmesi istemiyle İstanbul Anadolu. İş Mahkemesi'nin ... Esas sayalı dava dosyasında işçilik alacaklarının ödenmesi istemiyle dava açtığını, davanın derdest olduğunu, bunun üzerine ... kardeşi ... tarafından Konya. İcra Müdürlüğü'nün ...

E. Sayılı dosyasında müvekkili aleyhine takip başlattığını, ancak takip konusu senedin müvekkiline ait olmadığını, açılan menfi tespit davasının icra takibini tek başına durdurmaya yeterli olmadığı veçhile, müvekkilinsı maddi durumu göz önüne alınarak öncelikle teminatsız olarak, mahkeme aksi kanaateyse de; uygun görülecek teminat karşılığında Konya. İcra Müdürlüğü'nün ...

E. Sayılı İcra takip dosyasının durudurulmasına, müvekkilinin davalıya borcu olmadığının tespiti ile Konya. İcra Müdürlüğü'nün ... E. Sayılı icra takibinin iptaline, davalının haksız ve kötü niyetli takip yapmış olması nedeni ile davalı aleyhine takip bedeli olan 150.076,20 TL’nin % 20’si üzerinden kötüniyet tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

DAVANIN VE GÖREVLİ MAHKEMENİN TESPİTİ VE GEREKÇE

Mahkemenin görevli olması, HMK 114/1-c maddeye göre dava şartıdır. Göreve ilişkin kurallar kamu düzenindendir (HMK 1. md.). “Mahkeme, dava şartlarının mevcut olup olmadığını, davanın her aşamasında kendiliğinden araştırır. Taraflar da dava şartı noksanlığını her zaman ileri sürebilirler”(HMK115.md.).

İşbu dava, kambiyo senetlerinden kaynaklanan menfi tespit davasıdır.

Türk Ticaret Kanununun Ticari davalar, çekişmesiz yargı işleri ve delilleri başlıklı 4. Maddesi "Her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan hukuk davaları ve çekişmesiz yargı işleri ile tarafların tacir olup olmadıklarına bakılmaksızın;

a) Bu Kanunda,

b) Türk Medenî Kanununun, rehin karşılığında ödünç verme işi ile uğraşanlar hakkındaki 962 ilâ 969 uncu maddelerinde,

c) 11/1/2011 tarihli ve 6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun malvarlığının veya işletmenin devralınması ile işletmelerin birleşmesi ve şekil değiştirmesi hakkındaki 202 ve 203, rekabet yasağına ilişkin 444 ve 447, yayın sözleşmesine dair 487 ilâ 501, kredi mektubu ve kredi emrini düzenleyen 515 ilâ 519, komisyon sözleşmesine ilişkin 532 ilâ 545, ticari temsilciler, ticari vekiller ve diğer tacir yardımcıları için öngörülmüş bulunan 547 ilâ 554, havale hakkındaki 555 ilâ 560, saklama sözleşmelerini düzenleyen 561 ilâ 580 inci maddelerinde,

d) Fikrî mülkiyet hukukuna dair mevzuatta,

e) Borsa, sergi, panayır ve pazarlar ile antrepo ve ticarete özgü diğer yerlere ilişkin özel hükümlerde,

f) Bankalara, diğer kredi kuruluşlarına, finansal kurumlara ve ödünç para verme işlerine ilişkin düzenlemelerde,

öngörülen hususlardan doğan hukuk davaları ve çekişmesiz yargı işleri ticari dava ve ticari nitelikte çekişmesiz yargı işi sayılır.

Ancak, herhangi bir ticari işletmeyi ilgilendirmeyen havale, vedia ve fikir ve sanat eserlerine ilişkin haklardan doğan davalar bundan istisnadır." hükmünü içerir.

Yine Türk Ticaret Kanununun Ticari davalar ve çekişmesiz yargı işlerinin görüleceği mahkemeler başlıklı 5. Maddesi "Aksine hüküm bulunmadıkça, dava olunan şeyin değerine veya tutarına bakılmaksızın asliye ticaret mahkemesi tüm ticari davalar ile ticari nitelikteki çekişmesiz yargı işlerine bakmakla görevlidir." hükmünü içerir.

Ticari davalar kendi aralarında, mutlak ticari davalar ve nispi ticari davalar olmak üzere ikiye ayrılır. Mutlak ticari davalarda tarafların sıfatlarına ve dava konusunun ticari işletme ile ilgili olup olmadığına bakılmazken Kanun o davayı ticari dava olarak tanımladığı için ticari dava sayılır. Mutlak ticari davalar, TTK nın 4/1/a-f bentleri arasında sayıldığı gibi, Kooperatifler Kanunu (md.99), İcra ve İflas Kanunu (md.154), Finansal Kiralama Kanunu (md.31) gibi bazı özel kanunlarda da belirlenmiştir.

Buna karşılık tarafları tacir olan ve her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili olan davalara ise nispi ticari dava denir. Yani bir davanın nispi ticari dava sayılabilmesi için, hem iki tarafın ticari işletmesini ilgilendirmesi hem de tarafların tacir olması gereklidir. Bu şartlar birlikte bulunmadıkça, uyuşmazlık konusunun ticari iş niteliğinde olması veya ticari iş karinesi sebebiyle diğer taraf için de ticari iş sayılması davanın ticari dava olması için yeterli değildir.

Tüm dosya muhtevası birlikte değerlendirildiğinde; Menfi Tespit konusu her ne kadar bono ise de; ilgili bononun dava dilekçesi içeriğinden anlaşıldığı üzere iş sözleşmesi kapsamında verildiği iddia olunduğundan ve bu davalara bakma görevinin İş Mahkemelerine ait olduğu anlaşıldığından mahkememizin görevsizliğine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

Katip ... Hakim ...