Konya 4. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2025/726 K.2025/1012

Davacı vekilinin mahkememize sunmuş olduğu dava dilekçesinde özetle.

Müvekkilinin galerici olduğunu, ticaret yaptığını, davalının ise galerici olmadığını, müvekkilinin 05/02/2025 fatura tarihli, ... faturadan da anlaşılacağı üzerine araç satış sözleşmesi ile davalı-borçluya ... plakalı, 1997 model ... marka otomobil sattığını, fatura da yazılı aracı müvekkilinin davalıya sattığını ancak parasını alamadığını, bu nedenle müvekkilinin davalıdan alacağının tahsili talebi ile Doğanhisar İcra Müdürlüğü'nün ...

Esas sayılı dosyası ile icra takibi açıldığını, davalının takibe itiraz etmesi nedeniyle takibin durdurulduğunu, araçların değerinin farklı olması nedeniyle davalı tarafın fazladan müvekkiline değer farkından kaynaklı olarak 101.000 TL fark parasını ödemediğini, bu nedenle Doğanhisar İcra Müdürlüğü'nün ...

Esas sayılı dosyasındaki başlatılan icra takibine karşı borçlunun/davalının itirazının iptali ile takibin devamına karar verilmesini, davalının itirazında haksız ve kötü niyetli olması nedeniyle, alacağın da likit olduğu da dikkate alınarak davalı aleyhine %20 icra inkar tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri, arabuluculuk masraf ve vekalet ücreti ile mahkeme vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini ve yargılamanın adli yardımlı yapılmasını talep ve dava etmiştir.

DAVANIN VE GÖREVLİ MAHKEMENİN TESPİTİ VE GEREKÇE

Mahkemenin görevli olması, HMK 114/1-c maddeye göre dava şartıdır. Göreve ilişkin kurallar kamu düzenindendir (HMK 1. md.). “Mahkeme, dava şartlarının mevcut olup olmadığını, davanın her aşamasında kendiliğinden araştırır. Taraflar da dava şartı noksanlığını her zaman ileri sürebilirler”(HMK115.md.).

Dava; İtirazın iptali davasıdır.

Türk Ticaret Kanununun Ticari davalar, çekişmesiz yargı işleri ve delilleri başlıklı 4. Maddesi "Her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan hukuk davaları ve çekişmesiz yargı işleri ile tarafların tacir olup olmadıklarına bakılmaksızın;

a) Bu Kanunda,

b) Türk Medenî Kanununun, rehin karşılığında ödünç verme işi ile uğraşanlar hakkındaki 962 ilâ 969 uncu maddelerinde,

c) 11/1/2011 tarihli ve 6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun malvarlığının veya işletmenin devralınması ile işletmelerin birleşmesi ve şekil değiştirmesi hakkındaki 202 ve 203, rekabet yasağına ilişkin 444 ve 447, yayın sözleşmesine dair 487 ilâ 501, kredi mektubu ve kredi emrini düzenleyen 515 ilâ 519, komisyon sözleşmesine ilişkin 532 ilâ 545, ticari temsilciler, ticari vekiller ve diğer tacir yardımcıları için öngörülmüş bulunan 547 ilâ 554, havale hakkındaki 555 ilâ 560, saklama sözleşmelerini düzenleyen 561 ilâ 580 inci maddelerinde,

d) Fikrî mülkiyet hukukuna dair mevzuatta,

e) Borsa, sergi, panayır ve pazarlar ile antrepo ve ticarete özgü diğer yerlere ilişkin özel hükümlerde,

f) Bankalara, diğer kredi kuruluşlarına, finansal kurumlara ve ödünç para verme işlerine ilişkin düzenlemelerde,

öngörülen hususlardan doğan hukuk davaları ve çekişmesiz yargı işleri ticari dava ve ticari nitelikte çekişmesiz yargı işi sayılır.

Ancak, herhangi bir ticari işletmeyi ilgilendirmeyen havale, vedia ve fikir ve sanat eserlerine ilişkin haklardan doğan davalar bundan istisnadır." hükmünü içerir.

Yine Türk Ticaret Kanununun Ticari davalar ve çekişmesiz yargı işlerinin görüleceği mahkemeler başlıklı 5. Maddesi "Aksine hüküm bulunmadıkça, dava olunan şeyin değerine veya tutarına bakılmaksızın asliye ticaret mahkemesi tüm ticari davalar ile ticari nitelikteki çekişmesiz yargı işlerine bakmakla görevlidir." hükmünü içerir.

Ticari davalar kendi aralarında, mutlak ticari davalar ve nispi ticari davalar olmak üzere ikiye ayrılır. Mutlak ticari davalarda tarafların sıfatlarına ve dava konusunun ticari işletme ile ilgili olup olmadığına bakılmazken Kanun o davayı ticari dava olarak tanımladığı için ticari dava sayılır. Mutlak ticari davalar, TTK nın 4/1/a-f bentleri arasında sayıldığı gibi, Kooperatifler Kanunu (md.99), İcra ve İflas Kanunu (md.154), Finansal Kiralama Kanunu (md.31) gibi bazı özel kanunlarda da belirlenmiştir.

Buna karşılık tarafları tacir olan ve her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili olan davalara ise nispi ticari dava denir. Yani bir davanın nispi ticari dava sayılabilmesi için, hem iki tarafın ticari işletmesini ilgilendirmesi hem de tarafların tacir olması gereklidir. Bu şartlar birlikte bulunmadıkça, uyuşmazlık konusunun ticari iş niteliğinde olması veya ticari iş karinesi sebebiyle diğer taraf için de ticari iş sayılması davanın ticari dava olması için yeterli değildir.

Bu haliyle taraflar arasındaki hukuki ilişkinin yukarıda belirtilen mutlak ticari davalar kapsamına girmediği gibi Konya Ereğli Vergi Dairesi Müdürlüğünün cevabı yazısına göre; davacı ...'un bilanço esasına göre defter tuttuğu, Zonguldak Ereğli Vergi Dairesi Müdürlüğü cevabı yazısına göre; davalı ...'ın potansiyel mükellef olduğu, herhangi bir vergi kaydının bulunmadığı, Konya Esnaf ve Sanatkarlar Odaları Birliğinin cevabı yazısına göre; davacı ...'un ... sicil numarasına 18/10/2022 tarihinde Karayolu ile yük taşımacılığı meslek dalında kayıt yaptırdığı,

sicil kaydının 28/10/2025 tarihi itibari ile devam ettiği, Zonguldak Ticaret Sicili Müdürlüğünün cevabı yazısına göre; davalı ...'ın herhangi bir kaydına rastlanılmadığı, Zonguldak Esnaf ve Sanatkarlar Odaları Birliğinin cevabı yazısına göre; davalı ...'ın herhangi bir kaydına rastlanılmadığı, Konya Ticaret Sicil Müdürlüğü cevabı yazısına göre; davacı ...'un ticari işletme kaydına ve limited şirket ortaklığına rastlanılmadığı, anonim şirket ortaklığının bulunmadığı tespit edildiğinden eldeki davanın nispi ticari dava kapsamında da kalmadığı açıktır.

Tüm dosya muhtevası birlikte değerlendirildiğinde; bu davalara bakma görevinin Asliye Hukuk Mahkemelerine ait olduğu anlaşıldığından mahkememizin görevsizliğine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

Katip ... Hakim ...