Sakarya Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/448 K.2022/1216

Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı dava dilekçesinde özetle; araç satışı karşılığında şahsına kesilen 50.000 TL tutarlı 31/05/2022 tarihli .... seri nolu .... hesap nolu .... .... adına .... .... şubesine kayıtlı çeki kaybettiğini, kaybolan çekin 3. Şahıslar tarafından kullanılması ihtimali bulunduğunu, izah edilen nedenlerle dava konusu çek ile ilgili olarak ödeme yapılmaması için tedbir kararı verilmesini ve çekin iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Mahkememizce 20/04/2022 tarihli tensip ara kararı gereği davacının ihtiyati tedbir talebinin %15 teminat mukabilinde kabulü ile dava konusu çeke ödeme yasağı konulmasına karar verildiği, davacı tarafından teminat yatırıldığı ve dava konusu çeke ödeme yasağı konulması için ilgili bankaya müzekkere yazıldığı anlaşıldı.

Türkiye Ticaret Sicil Gazetesinde ilanlar yapılmıştır. Bankadan çek bilgileri ve ibraz edilip edilmediği sorulmuş, çekin ibraz edilmediği anlaşılmıştır.

Davacı tarafından mahkememize sunulan talep dilekçesinde; çekin tarafına ulaştırıldığını bu nedenle davadan feragat ettiğini, feragat istemi yönünde karar verilmesini talep etmiştir.

Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde. Çekişmeli yargıda kural olarak “tasarruf ilkesi” geçerlidir ve taraflar dava konusu üzerinde serbestçe tasarrufta bulunabilirler. Bu suretle davaya son verilebilmesinin bir yöntemi davadan feragattir ve anılan kurum 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunun 307-312.maddelerinde düzenlenmiştir.

Buna göre davanın açıldığı tarihten itibaren hüküm kesinleşinceye kadar kullanılabilen bir hak niteliğindeki feragat, davacının istem sonucundan vazgeçmesi olup, kesin hükmün hukuki sonuçlarını doğurmaktadır. Geçerliliği için davalının rızasına veya mahkemenin kabulüne gerek olmayıp, bu konudaki tek taraflı irade beyanının mahkemeye ulaşması yeterlidir.

Mahkemece, yalnızca, feragatin gerçekten anılan anlamı içerip içermediğinin ve yasal yönteme uygun yapılıp yapılmadığının araştırılması ve koşullar gerçekleşmişse feragat nedeniyle davanın reddi yönünde hüküm kurulması gerekmektedir. Diğer taraftan, davacı tarafından feragat bildirimi yapıldıktan sonra mahkemece henüz buna dayalı olarak karar verilmemiş olsa da, feragatten dönülemez.

Davacının bu tür durumlarda, hata, hile veya ikrah nedeniyle feragatin geçersiz olduğunu aynı davada ileri sürebilme veya feragatin feshi için ayrı bir dava açabilme hak ve olanağı bulunmaktadır. Feragatin kesin hüküm oluşturma etkisi maddi anlamdadır ve feragat nedeniyle reddedilen dava, aynı konuda, aynı taraflar arasında ve aynı dava sebebine dayanılarak yeniden açılamaz.

Ayrıca, feragat ile dava konusu uyuşmazlık esastan sona erdiğinden ve koşula bağlı hüküm verilemeyeceğinden, koşullu feragat geçersiz olduğu gibi, davacının istem sonucunun bir kısmından vazgeçmesi (kısmî feragat) durumunda, davanın feragat edilmeyen bölümü yönünden yargılamaya devam edilmesi zorunludur.

Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; davacının davadan feragat beyanı doğrultusunda davanın feragat nedeni ile reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.

Katip .... · e-imzalı Hakim .... · e-imzalı