Sakarya Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/672 K.2023/128

Mahkememizde görülmekte olan Kooperatif Üyeliğinden İhraç Kararının İptali, Kooperatif Üyeliğinin Tesbiti davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı tarafın iddiaları: Davacılar vekili davacı ... kooperatif ortaklığından çıkarılmasına ilişkin 18/05/2022 tarihli ... sayılı kararın yok hükmünde olduğunun tespit ile iptalini ve davacı v ile davacı ... arasında noterde yapılan 30/05/2022 tarihli kooperatif hisse devri sözleşmesi uyarınca davacı ... kooperatif üyesi olduğunun tespitini talep etmiş, taraflar arasındaki muarazanın giderilmesini istemiştir, ayrıca ihraca gerekçe olan ve kooperatif tarafından araç bulundurma şartının yerine getirilmesi hususunda davacı ...'ye yapıldığı belirtilen 05/04/2021 tarihli tebligatın gerçeğe uygun olmadığını, bu yönde bir ihtarat ve tebligat yapılmadığını savunmuştur.

Davalı taraf; Davanın reddini talep etmiş, davacı ... amaca uygun araç bulundurma şartını 05/04/2021 tarihinde tebliğ edilen yazılı ihtara rağmen yerine getirmemesi sebebiyle 18/05/2022 tarihli 2022/55 sayılı karar ile ortaklıktan çıkarıldığının, işleminin yasaya ve sözleşmeye uygun olduğunu, ortaklıktan çıkartma tarihinden sonra davalı ...'a yapılan devir işleminin hukuken geçerli olmadığını savunmuştur.

Taraflar arasındaki anlaşmazlık: Davacı ... amaca uygun araç bulundurma şartını yerine getirmediğinden bahisle kooperatif ortaklığından çıkarılması işleminin yasaya ve sözleşmeye uygun olup olmadığı, iptalinin gerekip gerekmediği, bununla birlikte davacı ... 30/05/2022 tarihli noter sözleşmesi ile kooperatif ortaklığını devralmış görünen diğer davacı ...'ın devralmasının geçerli olup olmadığı, bu devir ile birlikte kooperatif üyesi sayılıp sayılmayacağı, davacı ... ile davacı ... arasındaki devir işleminin geçerli olup olmadığı hususlarındadır.

Dava konusunu oluşturan 18/05/2022 tarihli ... sayılı yönetim kurulu kararı ve ekleri ile karara dayanak olan "amaca uygun araç eksikliğinin giderilmesi ihtarı" konulu belge aslı getirtilmiş ve incelenmiş, bu ihtarın tebliğine dair sayfa arkasındaki şerh ayrıca değerlendirilmiştir.

Kooperatif ana sözleşmesi getirtilmiş ve incelenmiştir.

Davalı ... kooperatif üyesi olma koşullarını taşıyıp taşımadığı araştırılmıştır. Gümrükönü Vergi Dairesi Müdürlüğü davacı ... ... 09/07/1998 tarihinden itibaren dairelerinde "şehirler arası tarifeli kara yolu yolcu taşımacılığı" faaliyetinde kayıtlı olduğunu bildirmiştir. Sakarya Esnaf ve Sanatkarlar Odaları Birliği davacı ... ... Otobüsçülük mesleğine başlama tarihinin 02/05/2019 olduğunu ve halen faal olduğu şeklinde cevap vermiştir. Davacı ... ait olduğu belirtilen... plakalı aracın tescil özet raporu Türkiye Noterler Birliğinden getirtilmiş, davacının yolcu taşımaya elverişli bu aracın maliki olduğu görülmüştür. Davacı ...'ın kooperatif üyeliğine engel adli sicil kaydının bulunmadığı anlaşılmaktadır.

Sakarya Ticaret İl Müdürlüğü davacı ... ... davalı kooperatifte faal ortaklık kaydının bulunmadığını bildirmiştir.

Davacılar arasındaki kooperatif hisse devrine ilişkin Sakarya .... Noterliğinin... tarihli ... yevmiye sayılı sözleşme sureti, davacı ...'ın üyelik devir kaydının yapılması talebini içerir davalı kooperatife gönderdiği Sakarya .... Noterliğinin ... tarihli ... yevmiye sayılı ihtarname ve eklerinin sureti ve tebliğ bilgileri, Davacı ... kooperatif üyeliğinden çıkarıldığına dair davalı kooperatifçe gönderilen Sakarya.... Noterliğinin ... tarihli ... yevmiye sayılı ihtarname sureti, davalı kooperatifin davacı ... gönderdiği ihtarnameye karşılık olarak gönderilen üye kaydı talebinin reddine dair Sakarya .... Noterliğinin 06/06/2022 tarihli ...yevmiye sayılı ihtarname sureti incelenmiştir.

Yapılan yargılama ve toplanan delillere göre;

Davacılar ... ve çocukların ... İle ... ... murisi olan ... ... ... davalı kooperatifin... nolu üyesi iken 01/10/2020 tarihinde vefatı ile bu davacıların külli halefiyet ilkesi gereği yasal olarak kooperatif üyesi oldukları, kooperatif kayıtlarına sadece ... ortak olarak işlenip mirasçı çocukların hissedarlıklarının göz ardı edildiği, davacılar ... ve çocuklarının kooperatifin D1 yetki belgesinde kayıtlı olan ve yolcu taşımacılığında kullanılan ...plakalı araçlarını 06/12/2021 tarihinde sattıkları anlaşılmaktadır.

Kooperatif ana sözleşmesinin 10. maddesine göre kooperatifin amacına uygun bir araç bulundurulması üyelik için zorunludur. Bu şartın eksikliği halinde üyeye uygun bir süre verilerek araç temin etmesi aksi taktirde ortaklıktan çıkarılacağı hususu ihtar edilmelidir. Bu ihtara rağmen araç bulundurma şartı yerine getirilmezse üyenin ihracı mümkün olabilecektir. Uygun süre verilerek ihtarın yapıldığının ispatı yükümlülüğü kooperatife aittir.

Somut olayda davalı kooperatif davacı ... altı ay süre tanınarak gerekli ihtarın yapıldığını ve bunun 05/04/2021 tarihinde kendisine tebliğ edildiğini dolayısıyla ihraç işleminin yasaya ve sözleşmeye uygun olduğunu savunmuş ve dayanak olarak antetli kağıda davacı ... hitaben yazılmış ihtar içerikli fotokopi bir belgeyi ve bu belge arkasına yazılmış "Tebligatı elden teslim aldım. ... ... 05/04/2021 " ifadelerini ... imzasını içeren şerhi sunmuştur.

Davalının davacı ... noterden bir ihtarname göndermediği açıktır. Sözleşmenin pek çok maddesinde ihtarnamelerin noter aracılığıyla yapılacağı düzenlenerek ispat sorununun yaşanmaması amaçlanmışken ihraç sonucunu doğuracak bir hususta bu şeklide adi yazılı tarihsiz fotokopi bir belge ile ihtarın yapıldığını kabul etmek ve arkasında neye ilişkin olduğu anlaşılmayan bir tebliğ şerhi ile yetinmek mümkün değildir.

Dayanılan belgenin adi yazılı şekilde düzenlenmiş, tarihsiz ve sayısız fotokopi bir belge olması ile özellikle arkasına yazılan tebliğ şerhinin hangi belgenin ve yazının tebliğ edildiği kaydını içermemesi nazara alındığında davalının ihtar ve tebliğ şartını ispat edemediği sonucuna varılmıştır. Bu fotokopi belge incelendiğinde metin üstünde görülen fotokopi izinin kesme ve eklemeye işaret ettiği de düşünülmektedir.

Bu belgeye dayanılarak davacı ... gerekli ihtarın yapıldığının kabul etmek mümkün değildir.

Davalı kooperatif 18/05/2022 tarihli ve 55 sayılı yönetim kurulu kararı ile, bu fotokopi belgeye dayanarak, ihtara rağmen verilen 6 aylık sürede araç bulundurma şartını yerine getirmediğinden bahisle davacı ... kooperatif üyeliğinden çıkarmış ise de yukarıda açıklandığı üzere ihtarın ve tebliğin usule uygun olarak yapıldığı ispatlanmadığından bu ihraç işleminin yasaya ve sözleşmeye aykırı olduğu kabul edilmiştir.

Ayrıca muris ... ... ... mirasçılarına geçen kooperatif üyeliğinin eşi ... yanında çocukları davacılar ... ve ... ... de ait olmasına rağmen davalı Kooperatifçe sadece mirasçı ... muhatap alınarak ona yönelik işlem yapılması ve sadece ... hakkında ihraç verilmiş olması da işlemi bütünüyle hukuksuz hale getirmektedir.

Davalı kooperatifin 18/05/2022 tarihli ve 55 sayılı yönetim kurulu kararı öncesinde yönetim kurulu üyelerine yapılan çağrıya ilişkin tutanakta üye ... ... imzasının yer almadığı görülmektedir. ... ... kararın alındığı toplantıya da katılmamıştır. Adı geçen bu üyeye toplantı çağrısının yapıldığı yönünde bir kayıt da yoktur. Dolayısıyla ihraç kararının alındığı yönetim kurulu toplantısının çağrısında eksiklik olduğu da dikkat çekmektedir.

Bu sebeplerle davacılar ... ile çocukları ... ve ... ... yönünden davanın kabulü ile davalı kooperatif yönetim kurulunun ortaklıktan ihraca ilişkin 18/05/2022 tarihli 55 sayılı kararının iptaline karar verilmiştir.

Davacı ... ise muristen intikalen diğer davacılara geçen kooperatif üyeliğini Sakarya ... Noterliğinin ...tarihli ... yevmiye sayılı sözleşmesi ile devralmıştır. Davalı kooperatif davacı ... gerekli belgelerle birlikte noter aracılığıyla yaptığı devir sebebiyle üye kayıt talebini, devreden ...'nin daha öncesinde kooperatiften ihraç edildiğinden bahisle reddetmiş, başkaca bir araştırmaya gerek duymamıştır.

Ancak yukarıda açıklandığı üzere ihraç işlemi yasaya ve sözleşmeye aykırı olduğundan iptal edilmiştir. Dolayısıyla devir tarihinde davacı ... ve çocukları kooperatif üyesi ve hak sahibi olduklarından davacı ...'a noterde resmi şekilde yapılan üyelik devir işlemi geçerlidir. Mahkememizce yapılan araştırmada davacı ...'ın sözleşmenin 10. maddesinde aranan kooperatif üyesi olma şartlarının tamamını taşıdığı görülmüştür.

Davalı kooperatif kendisine yapılan müracaata rağmen üyelik şartlarını araştırmamış ve değerlendirmemiş ise de mahkememizin araştırması bu hususta yeterli görülerek üyelik şartlarının gerçekleştiği kabul edilmiş ve davacı ...'ın devir tarihi olan 30/05/2022 tarihinden itibaren davalı ... ortağı olduğunun tespitine karar verilmiştir.

Başkan ... · e-imzalıdır · Üye... · e-imzalıdır · Üye ... · e-imzalıdır · Katip ... · e-imzalıdır