Sakarya Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/850 K.2022/1534

Mahkememizde görülmekte olan Zayi Belgesi Verilmesi davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı dava dilekçesinde özetle; kendisi adına ait bulunan dava konusu... seri numaralı 17 adet çekin zayi olduğunu, boş olan ciro edilmeyen çeklerin kötü niyetli üçüncü şahısların eline geçmesi ve karşılığının bankadan tahsil edilmesi tehlikesinden dolayı tedbir kararı verilmesini ve çeklerin iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Halkbankası 06/12/2022 tarihli yazısında özetle.

Halkbankas...Sakarya şubesi müşterisi ...’a ait ... numaralı hesapta izlenen dava konusu...seri numaralı çeklerin sistemlerinde müşteride olarak izlenmiş olduğu, çeklerin ibrazına ilişkin herhangi bir kayda rastlanılmadığı, ... seri numaralı çek herhangi bir işlem yapılmadan çek aslı...’a iade edildiği, ... seri numaralı çekin ...tarafından ibraz edildiği, muamelesiz iadesi yapılarak herhangi bir işlem görmeden çek aslının iade edildiği, ... seri numaralı çekin ... tarafından tarafından ibraz edildiği, muamelesiz iadesi yapılarak herhangi bir işlem görmeden çek aslının iade edildiği, ... seri numaralı çekin ...tarafından ibraz edildiği,

muamelesiz iadesi yapılarak herhangi bir işlem görmeden çek aslının iade edildiği,... seri numaralı çekin... tarafından 05/12/2022 tarihinde ibraz edildiği çek hesabı bakiyesinin çek bedelini karşılamaması nedeniyle karşılıksız işleme tabi tutulduğu, ... seri numaralı çekin...şubesine ibraz edildiği...seri numaralı çekin ... ...şubesine ibraz edildiği, ...seri numaralı çekin ... A.Ş.

Maslak Ticari şubesine ibraz edildiği, ...seri numaralı çekin Türkiye İş bankası –... şubesine ibraz edildiği bildirilmiştir.

Olaya ilişkin yasal düzenlemeler ve yargı içtihatları değerlendirilecek olursa; 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun iptali düzenleyen "Önleyici önlemler" başlıklı 757. maddesinde;

'' (1) İradesi dışında poliçe elinden çıkan kişi, ödeme veya hamilin yerleşim yerindeki asliye ticaret mahkemesinden, muhatabın poliçeyi ödemekten menedilmesini isteyebilir.

(2) Mahkeme, ödemeyi meneden kararında muhataba, vadenin gelmesi üzerine poliçe bedelini tevdi etmeye izin verir ve tevdi yerini gösterir."

"İade davası" başlıklı 763. maddesinde ise;

'' (1) Elden çıkan poliçe mahkemeye sunulursa, mahkeme, iade davası açması için dilekçe sahibine uygun bir süre verir. Dilekçe sahibi bu süre içinde dava açmazsa, mahkeme, poliçeyi, sunmuş olana geri verir ve muhatap hakkındaki ödeme yasağını kaldırır." düzenlemesine yer verilmiştir.

Kanunun "İptal kararı" başlıklı 764. maddesi uyarınca;

''(1) Elden çıkan poliçe, verilen süre içinde mahkemeye sunulmazsa, iptaline karar verilir.

(2) Poliçenin iptaline karar verilmiş olmasına rağmen, dilekçe sahibi kabul edene karşı poliçeden doğan istem hakkını ileri sürebilir.

Hükümleri yer almaktadır.

Anılan maddeler uyarınca, çekin iptaline ilişkin dava açma hakkı çeki kaybeden hamile aittir. Çekin hamili çekin iptal davasını olumlu şekilde sonuçlandırdıktan sonra çek bedelini çekin keşidecisinden talep edebilir. (Yargıtay Hukuk Genel Kurulu 2013/11-1884-2015/1059 E-K)

Somut olay yukarıdaki açıklamalar ile birlikte değerlendirilecek olursa. Mahkemece, iddia ve dosya kapsamına göre, davacının kendi adına ait bulunan ...

Halk Bankası Şubesi'ne ait ... seri numaralı 17 adet boş çekin zayi olduğunu belirterek çeklerin iptalini talep etmiş, anılan beyan içeriklerinden ve dosyaya gelen 06.112.2022 tarihli banka cevabından davacının keşideci konumunda olduğu, bu haliyle TTK m.818/1-s yollamasıyla 757 ila 763 ve 764/1 maddeleri uyarınca çekin iptaline ilişkin dava hakkının çeki kaybeden hamile ait olduğu, eldeki davada dava dilekçesinin içeriğine ve bankadan gelen cevabi yazıya göre davacının çeklerin sahibi keşidecisi olduğu, çeklerin iptalini isteyemeyeceği anlaşılarak davanın aktif husumet yokluğundan reddine karar vermek gerekmiştir.

(Benzer Yönde Sakarya BAM 7. HD’nin 2022/1182 esas 2022/1434 karar sayılı ilamı)

Davanın 6102 sayılı yasanın 4.maddesi, 6100 sayılı yasanın 382/1-e-6.maddeleri gereği basit yargılama usulüne tabi olduğu, 6100 sayılı 320/1.maddesi gereği basit yargılama usulüne tabi olan davalarda mümkün olan hallerde taraflar duruşmaya davet edilmeden dosya üzerinden karar verilebileceği, dosyadaki delillerin hüküm vermeye elverişli olması nazara alındığında, dosya üzerinden karar verilmiştir.

Katip... · e-imzalı Hakim... · e-imzalı