Sakarya Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/38 K.2025/441

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Rücuen Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı taraf. Davacı ile dava dışı ... Arasında imzalanan güneş enerjisi sistemi kurulumuna ilişkin sözleşme kapsamında davalıdan inverter satın alındığı, bunların enerji santraline montajının yapıldığı, kurulum tarihinden itibaren 3 adet inverterin arızalandığı, davacıya bu hususta ... tarafından bildirimde bulunulduğu aynı gün içerisinde davacının davalıya bu hususları bildirdiği ve davalı tarafından bildirimlere ilişkin olarak arıza kaydı oluşturulduğu,

bu inverterlerdeki arızaların davacının teknik servisi tarafından giderilmeye çalışılmış ise de arızaların giderilmediği bu nedenle üretim yapılamaması nedeniyle üretim kayıplarının bulunduğu , dava dışı ... tarafından hesaplanan üretim kayıp zararının davacı tarafından giderildiğini davalıdan bu zararın talep edilmesine rağmen giderilmediğini, davanın kabulü ile yargılama gideri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde; Ayıp ihbarının bulunmadığı, portaldaki verilen incelendiğinde arıza kaydı açılmadan önce inverterlerın izolasyon hatası verdiği inverterların garanti kapsamı dışında kalan nedenlerden dolayı arızalandığı, malzemelerin ayıplı olmadığı, buna rağmen davalı tarafından inverterların değiştirilerek yeni inverterların teslim edildiği ayrıca garanti belgesinde kar kaybından davalının sorumlu olmayacağına dair düzenleme olduğu bu nedenlerle davanın reddini talep ve dava etmiştir.

SEDAŞ, SEPAŞ, ... getirtilen bilgi ve belgeler incelenmiştir.

Tüm Dosya Kapsamı Bir Bütün Halinde Değerlendirildiğinde;

Dava ; tazminat talebine ilişkindir.

Taraflar arasındaki uyuşmazlık; Davaya konu edilen inverterların ayıplı olup olmadığı, ayıplı ise bu ayıbın gizli açık ayıp olmadığı, gizli ayıp ise ayıbın ne zaman ortaya çıktığı, arızanın garanti kapsamında kalıp kalmadığı, davalının üretim kaybından sorumlu tutulup tutulamayacağı ile dava dışı ... üretim kaybının olup olmadığı varsa miktarı hususlarındadır.

Dosyaya eklenen delillere göre davacı ile dava dışı ... arasında güneş enerjisi sistemi kurulumuna ilişkin eser sözleşmesi imzalandığı, davacının söz konusu eser sözleşmesi kapsamında 4 adet 120 kw inverteri davalıdan satın aldığı anlaşılmıştır. Davalıdan satın alınan inverterlerin kurulumundan sonra arızalandığı, arızanın davalıya bildirildiği, dava dışı ... 25.03.2022-16.08.2022 tarihleri arasında kazanç kaybı yaşadığını ileri sürdüğü, davacının 365.758,681 TL miktarı dava dışı ... ödediği tespit edilmiştir.

6098 sayılı TBK'da ayıplı satıştan sorumluluk m. 219 vd.da düzenlenmiştir. Buna göre;

" Satıcı, alıcıya karşı herhangi bir surette bildirdiği niteliklerin satılanda bulunmaması sebebiyle sorumlu olduğu gibi, nitelik veya niteliği etkileyen niceliğine aykırı olan, kullanım amacı bakımından değerini ve alıcının ondan beklediği faydaları ortadan kaldıran veya önemli ölçüde azaltan maddi, hukuki ya da ekonomik ayıpların bulunmasından da sorumlu olur.

Satıcı, bu ayıpların varlığını bilmese bile onlardan sorumludur."

6098 sayılı TBK'nın m. 222'ye göre Alıcının bildiği ayıplar şu şekilde düzenlenmiştir.

"Satıcı, satış sözleşmesinin kurulduğu sırada alıcı tarafından bilinen ayıplardan sorumlu değildir.

Satıcı, alıcının satılanı yeterince gözden geçirmekle görebileceği ayıplardan da, ancak böyle bir ayıbın bulunmadığını ayrıca üstlenmişse sorumlu olur."

6098 sayılı TBK'nın m. 223'de gözden geçirme ve satıcıya bildirme yükümlülüğü düzenlenmiştir. Buna göre;

"Alıcı, devraldığı satılanın durumunu işlerin olağan akışına göre imkân bulunur bulunmaz gözden geçirmek ve satılanda satıcının sorumluluğunu gerektiren bir ayıp görürse, bunu uygun bir süre içinde ona bildirmek zorundadır.

Alıcı gözden geçirmeyi ve bildirimde bulunmayı ihmal ederse, satılanı kabul etmiş sayılır. Ancak, satılanda olağan bir gözden geçirmeyle ortaya çıkarılamayacak bir ayıp bulunması hâlinde, bu hüküm uygulanmaz. Bu tür bir ayıbın bulunduğu sonradan anlaşılırsa, hemen satıcıya bildirilmelidir; bildirilmezse satılan bu ayıpla birlikte kabul edilmiş sayılır."

6098 sayılı TBK'nın 227'de ise alıncının seçimlik hakları düzenlenmiştir.

Satıcının satılanın ayıplarından sorumlu olduğu hâllerde alıcı, aşağıdaki seçimlik haklardan birini kullanabilir:

1. Satılanı geri vermeye hazır olduğunu bildirerek sözleşmeden dönme.

2. Satılanı alıkoyup ayıp oranında satış bedelinde indirim isteme.

3. Aşırı bir masrafı gerektirmediği takdirde, bütün masrafları satıcıya ait olmak üzere

satılanın ücretsiz onarılmasını isteme.

4. İmkân varsa, satılanın ayıpsız bir benzeri ile değiştirilmesini isteme.

Alıcının genel hükümlere göre tazminat isteme hakkı saklıdır.

Satıcı, alıcıya aynı malın ayıpsız bir benzerini hemen vererek ve uğradığı zararın tamamını gidererek seçimlik haklarını kullanmasını önleyebilir.

Alıcının, sözleşmeden dönme hakkını kullanması hâlinde, durum bunu haklı göstermiyorsa hâkim, satılanın onarılmasına veya satış bedelinin indirilmesine karar verebilir.

Satılanın değerindeki eksiklik satış bedeline çok yakın ise alıcı, ancak sözleşmeden dönme veya satılanın ayıpsız bir benzeriyle değiştirilmesini isteme haklarından birini kullanabilir."

Yukarıda detaylandırıldığı üzere; satıcı, alıcıya karşı herhangi bir surette bildirdiği niteliklerin satılanda bulunmaması sebebiyle sorumlu olduğu gibi, nitelik veya niteliği etkileyen niceliğine aykırı olan, kullanım amacı bakımından değerini ve alıcının ondan beklediği faydaları ortadan kaldıran veya önemli ölçüde azaltan maddi, hukuki ya da ekonomik ayıpların bulunmasından da sorumlu olur. Satıcı, bu ayıpların varlığını bilmese bile onlardan sorumludur.

Talimat mahkemesi aracılığıyla keşif icra edilmiş ve makine mühendisi bilirkişi ve elektrik mühendisi bilirkişiden oluşan heyete tevdi edilmiştir. Bilirkişi heyetince sunulan kök ve ek raporlar dosya uhdesine alınarak incelenmiştir.

Sunulan kök ve ek raporların aynı doğrultuda olduğu görülmüştür. Sunulan raporlarda özetle, 3 adet inverterin arızasının üretim/imal kaynaklı olduğu, ayıbın gizli ayıp niteliğinde olduğu, arıza nedeniyle devre dışı kalmış bir inverterin ener üretim düşüşünün %25 oranında olduğu belirtilmiştir. Ayrıca 26.05.2025 tarihli 2. Ek raporda üretim kaybı bedelinin 267.596,17 TL olduğu yönünde hesaplama yapılmıştır.

Somut olayda:

Davacı, dava dışı ... İle imzaladığı eser sözleşmesine istinaden,

9120KHTU213W0047, 9100KHTU214W041, 9120KHTU213W0043 ve 9120KHTU213W0045 seri numaralı 4 adet 120 kw inverteri davalıdan satın alarak montajını yaptığı, 9120KHTU213W0047, 9100KHTU214W041, 9120KHTU213W0043 seri numaralı 3 adet inverterin arızalandığı, bu arızanın davacıya bildirilmesi üzerine davacı tarafça üretim kaybı bedelinin ödendiği, davacının Sakarya 5. Noterliğinin 04.11.2022 tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarname ile zararın kendisine ödenmesi için ihtarname gönderdiği tespit edilmiştir. Davacı ödediği bedelin davalıdan tahsilini talep etmiştir.

Davalı taraf cevap dilekçesinde ayıp ihbarının usulüne uygun ve süresinde yapılmadığını, inverterlerin arıza kaydının açılmasından önce izolasyon hatası verdiği, garanti şartlarının oluşmadığı, garanti belgesine göre de kar kaybından sorumlu olmadıkları, arızalanan inverterlerin yerine 4 adet 100 kw inverter verildiğini ileri sürmüştür.

Arızalanan 3 adet inverterlerin elektronik kartlarının arızalandığı anlaşılmış ve aşırı yüklenme, aşırı amper çekme, topraklama, kısa devre gibi elektriksel hatalara karşı koruma sistemlerine sahip olduğu bilinen inverterlerin elektronik kartlarında yanma oluşmasının temel nedeninin üretim/imalat hatası olduğu, dosyada ekli hata kodlarının eloktronik kart yanmasına neden olmayacağı yönündeki bilirkişi görüşüne itibar edilmiştir. Dolayısıyla arızanın üretim kaynaklı olduğu sonucuna varılmıştır.

Arızalanan 9120KHTU213W0047 nolu inverterın 24.03.2022, 9120KHTU213W0041 seri nolu inverterın 17.06.2022, 9120KHTU213W0043 seri nolu inverterın 19.07.2022 tarihlerinin arıza bildirim tarihleri olduğu, bu 3 adet inverterın ayıplı olduğu, üretim yapamaz hale geldiği, ayıbın gizli ayıp mahiyetinde olduğu tespit edilmiştir. İnverterlerın 5 yıllık üretici garantisi bulunduğu, davacının garanti süresi içerisinde davalıya Sakarya 5. Noterliğinin 04.11.2022 tarih ve ...yevmiye numaralı ihtarname ile başvurarak süresi içerisinde ayıp ihbarında bulunduğu anlaşılmıştır.

Davacı taraf, dava dışı dava dışı ... İle imzaladığı eser sözleşmesine istinaden davalıdan satın alarak montajını yaptığı inverterlerden 3'ünün arızalanması nedeniyle dava dışı ... üretimden kaynaklı zararını gidermiş olup bu zarar davacı açısından fazla ödeme mahiyetindedir. Davacının ödediği bu fazla bedel ayıplı inverterleri satın aldığı davalıdan TBK'nın 227. Maddesinde belirtilen genel hükümlere göre talep edilebilecektir. Taraflar arasındaki sözleşmede davalının TBK 127.

Maddesi uyarınca edimini gereği gibi ifa etmediği, davacının garanti süresi içerisinde ayıplı ürünlere ilişkin ihbarını davalıya yaptığı anlaşılmakla dava dışı ... ödediği bedelin doğrudan zarar niteliğinde olduğu ve bu bedelin davalıdan talep edilebileceği sonucuna varılmıştır.

Ancak arızalanan inverterlerin yerine 17,5 kw iki adet ve 60 kw bir adet inverterin davacı tarafça montajlandığı görülmekle bu inverterlerin üretim miktarı düşülmek suretiyle davacının uğradığı doğrudan zarar 26.05.2025 tarihli 2. ek raporunda belirtildiği üzere 267.596,17 TL olarak tespit edilmiştir.

Davalı taraf arızalanan inverlerin yerine 4 adet inverter gönderdiklerini ileri sürmüş olsa da davacının 16.08.2022 tarihli uzman görüşüne istinaden zarar talep ettiği, davalının gönderiği inverterlerin bu tarihten sonra teslim edildiği anlaşılmakla bu inverterlerin üretim miktarı hesaplamada dikkate alınmamıştır.

Yine davalı garanti sözleşmesi kapsamında kazanç kayıplarından sorumlu olmadıklarını ileri sürse de davaya konu bedel dava dışı dava dışı ... açısından kazanç kaybı olup davacı açısından davalının edimini gereği gibi ifa etmemesinden kaynaklı doğrudan zarar mahiyetindedir. Davacı dava dışı dava dışı ... yaptığı ödeme ile kazanç kaybına uğramamış, davalı ile anlaşmasına güven duyarak satın aldığı inverterlerin arızalı çıkması nedeniyle dava dışı dava dışı ... fazla ödeme yapmıştır. Bu gerekçeyle davalının garanti sözleşmesi kapsamında davacının zararından sorumlu olduğu sonucuna varılmış, davalı itirazı yerinde görülmemiştir.

Davacının Sakarya 5. Noterliğinin 04.11.2022 tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarnameyi davalıya 17.11.2022 tarihinde tebliğ ettiği, ihtarnamede belirtilen 7 gün sonu olan 24.11.2022 tarihinde davalının temerrüte düşürüldüğü tespit edilmekle talep edebilecek 267.596,17 TL'ye temerrüt tarihinden itibaren faiz işletilmiştir. Kısa kararda temerrüt tarihinin yazımında sehven maddi hata yapıldığından çelişki oluşmaması adına hüküm altında tashih şerhi düşülmüştür.

Yukarıda yapılan açıklamalar doğrultusunda aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

1-Açılan davanın KISMEN KABULÜ İLE KISMEN REDDİNE,

-267.596,17 TL'nin 04.11.2022 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine,

2-Harçlar kanunu gereğince kabul edilen değer üzerinden alınması gereken toplam 18.279,49-TL harçtan daha önceden ödenen toplam 6.212,09-TL harç düşüldükten sonra eksik kalan 12.067,40-TL harcın davalıdan alınarak hazineye irad kaydına,

3-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T (madde-13 Üçüncü Kısım) göre hesaplanan 42.815,00-TL nisbi vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

4-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T göre hesaplanan 30.000,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,

5-Davacı tarafından yapılan; 179,90-TL Başvuru Harcı, 6.212,09-TL Peşin/nisbi Harcı, olmak üzere toplam 6.391,99-TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

6-Davacı tarafından yapılan; 6.030,30-TL Keşif Harcı, 53.918,35-TL Bilirkişi ücreti, tebligat, posta ve diğer masraflar olmak üzere toplam 59.948,65-TL yargılama giderinin kabul red oranı (kabul %73,56 , red %26,44) dikkate alınarak 44.100,75-TL lik kısmının davalıdan alınarak davacıya verilmesine, bakiye yargılama giderinin ise davacı üzerinde bırakılmasına,

7-Davalı tarafından yapılan; 5.233,50-TL yargılama giderinin davanın kabul-red (kabul %73,56 , red %26,44) oranı dikkate alınarak 1.383,52-TL'lik kısmının davacıdan alınarak davalıya verilmesine, bakiye yargılama giderinin ise davalı üzerinde bırakılmasına,

8-Arabuluculuk sarf ücreti olan 3.120,00-TL'nin davanın kabul-red oranı (kabul %73,56 , red %26,44) dikkate alınarak 2.295,07-TL'sinin davalıdan, 824,93-TL'sinin davacıdan alınarak Hazineye irat kaydına,

9-Karar tebliğ giderleri karşılandıktan sonra kalan gider avansının karar kesinleşmesinden sonra talep halinde yatırana iadesine,

Dair, davacı vekilinin ve davalı vekilinin yüzünde verilen kararın, taraflara tebliğinden itibaren 2(iki) hafta içerisinde mahkememize veya mahkememize gönderilmek üzere başka bir yer mahkemesine verilecek dilekçe ile Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere karar verildi. 01/07/2025

Katip ... e-imzalıdır

Hakim ... e-imzalıdır

TASHİH ŞERHİ

Katip ... · e-imzalıdır Hakim ... · e-imzalıdır