Sakarya Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/532 K.2025/366

Av. ...

DAVALI : ... VEKİLLERİ : Av. ... Av. ...

DAVA

Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat)

DAVA TARİHİ : 03/10/2023

KARAR TARİHİ : 30/05/2025

GEREKÇELİ KARAR

YAZIM TARİHİ : 30/05/2025

Mahkememizde görülmekte bulunan Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu md. 297/1(c)'ye uygun şekilde, tarafların iddia ve savunmalarının özetini, anlaştıkları ve anlaşamadıkları hususları, çekişmeli vakıalar hakkında toplanan delilleri, konuyla ilgili mevzuat hükümleri ve yargısal içtihatlar, sabit görülen vakıalarla bunlardan çıkarılan sonuç ve hukuki sebepleri içerir şekilde hüküm verilerek,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

I-) Tarafların İddia ve Savunmalarının Özeti:

Davacılar vekili Av. ...tarafından UYAP üzerinden mahkememize ibraz edilen 03/10/2023 havale tarihli dava dilekçesi ile özetle. 17.05.2023 tarihinde sürücü ... idaresinde bulunan ... plakalı otomobilin Bilecik İli, ...

İlçesi, Üyük Köyü, Beş Göletler Mevkinde Gölete düşmesi sonucu içerisinde bulunan davacının kızı ...'ın vefat ettiğini, müteveffanın arka yolcu koltuğunda oturduğu esnada kazanın meydana geldiğini, bu nedenle vefat eden kızı ...’ın kazada hiçbir kusur ve sorumluluğunun bulunmadığını, aracın işleteni ...'nın kaza esnasında hem alkol hem de uyuşturucu madde etkisi altında olduğunu kabul ettiğini, bu nedenle de kazada %100 kusurlu olduğunu, sürücü ...’ya ait ...

Plaka sayılı aracın kaza tarihi olan 17.05.2023 tarihinde Kara Yolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası bulunmadığını, davalıya başvuru yapıldığını ancak davalı tarafından herhangi bir ödeme yapılmadığını belirterek, destekten yoksun kalma tazminatının temerrüt tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile davalıdan tahsilini dava ve talep etmiştir.

Davalı vekili Av. ... tarafından UYAP üzerinden mahkememize ibraz edilen 19/10/2023 havale tarihli cevap dilekçesi ile özetle; davacı tarafça dava açılmadan evvel tazminat talebi ile müracaat edildiğini, başvuru üzerine derhal ... numaralı hasar dosyasının oluşturulduğunu, başvurucunun sunduğu belgelerin incelenemsinden kazanın karayolunda meydana gelmemesi sebebiyle trafik kazası olmadığının anlaşıldığını, kazanın karayolu ya da karayolundan sayılan yer üzerinde meydana gelmediği için sorumluluğun bulunmadığını belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

II-) Dava Türü ve Tarafların Anlaştıkları - Anlaşamadıkları Hususlar:

Dava: Trafik kazası nedeniyle desteğini kaybeden davacının açtığı destekten yoksun kalma tazminatı davasıdır.

Uyuşmazlık; kazanın meydana geldiği yerin karayolu olup olmadığı, davacının 17.05.2023 günü ... plakalı araçta bulunan müteveffa ...'ın vefatı sebebiyle destekten yoksun kalma tazminatı talep edip edemeyeceği, edebilecek ise miktarı, müteveffa ...'ın ölümünde müterafik kusurunun bulunup bulunmadığı, bulunuyor ise miktarı hususlarında olduğu anlaşıldı.

III-) Çekişmeli Vakıalar Hakkında Toplanan Deliller:

Bilecik Ağır Ceza Mahkemesinin 2023/567 Esas sayılı dosyası Uyap sisteminden dosyamız arasına alınmış incelenmiştir,

Davalı Güvence Hesabından kazaya ilişkin kayıtlar, SGK dan müteveffaya ait hizmet dökümleri ile Noterler birliğinden kazaya ilişkin malik bilgileri celp edilmiş, ATK Trafik İhtisas Dairesinden kusura ve kazanın meydana geldiği yerin karayolu ile bağlantılı olup olmadığına ilişkin rapor dosya arasına alınmıştır.

Dava konusu hakkında rapor tanzimi için dosya bilirkişi ...'ya tevdi edilmiş, bilirkişi kök rapor ve ek raporunu sunmuş; bilirkişi 23/03/2025 tarihli raporunda, "...17/05/2023 tarihinde meydana gelen ölümlü olayda dava dışı sürücünün %100 kusuruna göre, iş bu rapor tanzim tarihi itibari ile, davacının destekten yoksun kalma zararının toplam 1.335.144,67 TL olarak hesaplandığına, Değişen asgari ücret üzerinden yeniden yapılan hesaplamada , davalının sorumlu olacağı miktarda bir değişiklik olmadığına, bu nedenle davalı Güvence Hesabının sorumluluğunun kabulü halinde, sigorta teminat limitinden davacıya düşen payın 564.311,50 TL..." olarak hesaplandığını belirtere raporunu mahkememize ibraz etmiştir.

Davacı vekili davasını ıslah etmiş ve harcı tamamlamıştır

IV-) Konuyla İlgili Mevzuat Hükümleri Ve Yargısal İçtihatlar:

2918 sayılı KTK 85/1 maddesinde "Bir motorlu aracın işletilmesinin bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olması durumunda motorlu aracın bir teşebbüsün ünvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibinin doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu" tutulacağı belirtilmiştir.

2918 sayılı KTK 85/son maddesinde " işleten ve araç işleticisi teşebbüs sahibinin, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumlu" olduğu belirtilmiştir.

2918 sayılı KTK 91/1 maddesinde "İşletenlerin, bu Kanununun 85. maddesinin 1 fıkrasına göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmalarının zorunlu" bulunduğu belirtilmiştir.

2918 sayılı KTK 96/1 maddesinde "Zarar görenlerin tazminat alacakları, sigorta sözleşmesinde öngörülen sigorta tutarından fazla ise zarar görenlerden her birinin sigortacıya karşı yöneltebileceği tazminat talebi, sigorta tutarının tazminat alacakları toplamına olan oranına göre indirime tabi" tutulacağı belirtilmiştir.

2918 sayılı KTK'nın 99. Maddesinde " Sigortacılar, hak sahibinin zorunlu mali sorumluluk sigortası genel şartlarıyla belirlenen belgeleri, sigortacının merkez veya kuruluşlarından birine ilettiği tarihten itibaren sekiz iş günü içinde zorunlu mali sorumluluk sigortası sınırları içinde kalan miktarları hak sahibine ödemek" zorunluluğu olduğu belirtilmiştir.

5684 sayılı Sigortacılık Kanununun 14/b maddesinde "rizikonun meydana geldiği tarihte geçerli olan teminat tutarları dahilinde sigortasını yaptırmamış olanların neden olduğu bedensel zararlar için zorunlu sigortalara ilişkin olarak koşulların oluşması halinde ortaya çıkan zararların, bu sigortalarla saptanan geçerli teminat miktarlarına kadar karşılanması amacıyla" Güvence Hesabı oluşturulacağı, öngörülmüştür.

6098 sayılı TBK.nun 53 maddesinde "Ölüm hâlinde uğranılan zararlar özellikle şunlardır: 1. Cenaze giderleri. 2. Ölüm hemen gerçekleşmemişse tedavi giderleri ile çalışma gücünün azalmasından ya da yitirilmesinden doğan kayıplar. 3. Ölenin desteğinden yoksun kalan kişilerin bu sebeple uğradıkları kayıplar." olduğuna dair hükümler içermektedir.

Destekten yoksun kalma tazminatı TBK'nın 53. Maddesinde düzenlenmiş olup, hangi hallerde bu tazminata hükmolunacağı açıklanmıştır. Destekten yoksun kalma tazminatının konusu, desteğin yitirilmesi nedeniyle yoksun kalınan zarardır. Buradaki amaç destekten yoksun kalanların desteğin ölümünden önceki yaşamlarındaki sosyal ve ekonomik durumlarının korunmasıdır. Olaydan sonraki dönemde de, destek olmasa bile onun zamanındaki gibi aynı şekilde yaşayabilmesi için muhtaç olduğu paranın ödettirilmesidir.

Haksız bir eylem sonucu desteğini yitiren kimse TBK'nın 53. Maddesine dayanarak uğradığı zararın ödetilmesini isteyebilir. Ancak destekten yoksun kalma tazminatına hükmedilmesi için öncelikle ölen ile destekten yoksun kalan arasında maddi yönden düzenli ve eylemli bir yardımın varlığı gerekir. TBK 53. Maddesinde sözü geçen destek kavramı hukuksal bir ilişkiyi değil, eylemli bir durumu hedef tutar ve ne hısımlığa ne de yasanın nafaka hakkındaki hükümlerine dayanır.

Sadece eylemli ve düzenli olarak geçimini kısmen veya tamamen sağlayacak şekilde yardım eden ve olayların olağan akışına göre eğer ölüm vuku bulmasaydı, az çok yakın bir gelecekte de bu yardımı sağlayacak olan kimse destek sayılır. Bununla birlikte destekten yoksun kalan kimsenin devamlı ve gerçek bir ihtiyaç içerisinde bulunması gerekir. Genel olarak bakım ihtiyacı, sosyal düzeye uygun olan yaşamın devamını sağlamak için gerekli olan olanaklardan yoksun kalmayı anlatır.

Eğer ölenin eylemli olarak baktığı davacı ölüm yüzünden bu bakımın sağladığı yaşama düzeyinin altına düşmüş olursa, ihtiyaç bulunma koşulu gerçekleşmiş sayılır.

2918 Sayılı KTK.'nun 99/1. ve ZMSS Genel Şartları'nın B.2.b. maddesi uyarınca, sigorta şirketinin tazminatı ödeme yükümlülüğü kendisine riziko ihbarı yapıldıktan itibaren 8 işgünü sonunda başlar. Somut olayda, davalı sigortaya dava tarihi itibari ile yazılı başvuru zorunluluğu bulunduğu, davacı tarafça yapılan yazılı başvuru tarihinin 31/08/2023 tarihi olduğu, dolayısıyla da davalı sigorta şirketinin temerrüd tarihinin 13/09/2023 tarihi olduğu ve davaya konu araç hususi nitelikte araç olduğundan yasal faize hükmedilmesi gerektiği kanaatine varılmıştır.

Yargıtay 17. Hukuk Dairesi 2014/8219 E. ve 2016/8360 K. Sayılı ilamında "...Ceza dosyasında, davalı sürücü ...'in davacı ...'ya aracı ile kasten çarparak yaraladığı sübut bulmuştur. Davaya konu kaza, Karayolları Trafik Kanununun 86. maddesinde sayılan mücbir sebep, zarar görenin veya bir üçüncü kişinin ağır kusurundan kaynaklanmamıştır. Buna göre davalıya sigortalı araç sürücüsünün davacıya kasten çarpmış olması, kazanın mücbir sebepten kaynaklanmamış olması nedeni ile KTK 86. maddesi uyarınca işletenin sorumluluğu ortadan kalkmayacaktır. Bu durumda, davalı işleten ... davacının yaralanması nedeni ile doğabilecek tazminattan sorumludur..." şeklinde belirtilmiştir.

Yargıtay 4. Hukuk Dairesi 2021/25298 E. ve 2023/2872 K. Sayılı ilamında "... hesaplanan tazminat miktarının poliçe limitinin çok üzerinde olduğu gözetildiğinde müterafik kusur indirimi yapılmasının sonuca etkili olmayacağının açıkça anlaşılmasına göre..." belirtilmiştir.

V-) Sabit Görülen Vakıalar, Bunlardan Çıkarılan Sonuç ve Hukuki Sebepler:

Keşif sonucu aldırılan 07/02/2025 tarihli bilirkişi raporu ile de sabit olduğu üzere olay yerinin kamuya açık arazi yoluna bağlı kamuya açık göl kenarı alan ve göl olduğu, olayın 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu 2. Maddesi a-fıkrası kapsamında olduğu ve Trafik Kazası olduğu saptandığı, dava dışı sürücünün meydana gelen kazada %100 kusurlu olduğu;

Dava konusu olayda 3 kişinin vefat ettiği, poliçe limiti itibariyle, başka başvurular olması halinde yukarıda açıklandığı üzere KTK.nun 96. maddesi uyarınca garame hesabı yapılması gerektiği, yargılamada bildirilen ve ...'ın annesi ...arafından ikame edilen Bilecik 1. Asliye Hukuk Mahkemesi 2024/404 E. Sayılı dosya dışında dosya bildirilmediğii anılı dosya nazara alınarak mahkememizce rapor aldırıldığı;

Desteğin, sürücünün aracına, sürücünün uyuşturucu madde etkisinde olduğunu bilerek bindiğine ilişkin dosyada bir emarenin bulunmadığı, dolayısıyla da müterafik kusurunun somut olarak ispat edilemediğinden ve ayrıca hesaplanan tazminat miktarının poliçe limitinin çok üzerinde olduğu gözetildiğinde müterafik kusur indirimi yapılmasının sonuca etkili olmayacağından mahkememizce müterafik kusur indirimi yoluna gidilmediği;

Sigortasız araç sürücüsünün desteği öldürmek için, aracı göle sürmüş olsa bile, gerçekleşen kazanın mücbir sebepten kaynaklanmış olmayacağından KTK 86. maddesi uyarınca işletenin sorumluluğu ortadan kalkmayacağı ve dolayısıyla davalı Güvence hesabının sorumluluğu da ortadan kalkmayacağından ve desteğin arabada yolcu olduğundan ceza dosyası bekletici mesele yapılmaya gerek duyulmadığı;

Mahkememizce, denetime elverişli bilirkişi raporu aldırılmış, buna göre bilirkişi tarafından davacı için 564.311,50.-TL destekten yoksun kalma tazminatı hesaplandığı anlaşılmakla;

Davacı için hesaplanan 564.311,50.-TL destekten yoksun kalma tazminatının davalı ... -kaza tarihi itibariyle geçerli sigorta teminatı limitiyle sınırlı sorumlu tutularak- temerrüt tarihi olan 15/06/2023 tarihinden itibaren, sigortasız aracın özel otomobil olması sebebi ile işleyecek yasal faiziyle birlikte tahsili ile adı geçen davacıya verilmesine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm tesis olunmuştur.