Sakarya Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/666 K.2024/21

Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

Davacı şirketin ...çek hesabının sahibi olduğunu, çek hesabına bağlı 5 Adet çekin kaybolduğunu, dava konusu edilen ... seri nolu ... tarihli ve ...TL bedelli, ... seri nolu ... tarihli ...TL bedelli, ... seri nolu ... tarihli ...TL bedelli, ... seri nolu ... tarihli ...TL bedelli, ... seri nolu çeklere ait tarih ve bedel miktarının bilinmediğini, söz konusu bu çeklerin iş yerinde kaybolmuş olup, yapılan tüm araştırmalara rağmen bulunamadığını, herhangi bir mağduriyet yaşamamak,

söz konusu bir şekilde kaybolan çek yapraklarının banka tarafından ödenmesini engelleyebilmek adına söz konusu çeklere ödeme yasağı konulmasını ve yargılama yapıldıktan sonar ise bir şekilde kaybolan Yargılama yapıldıktan sonra ise bir şekilde kaybolan ..., ..., ..., ..., ..., seri numaralı 5 adet çek yaprağının İPTALİNE kararı verilmesini talep ve dava etmiştir.

Mahkememizce ...'ne dava konusu edilen bahse konu çeklere ilişkin çeklerin hesap sahibi, çeklerin keşideciye verilip verilmediği, keşideci bilgileri, çekin ibraz edilip edilmediği, edildiyse kimler tarafından ibraz edildiğine ilişkin varsa ibraz edenin/edenlerin açık kimlik bilgileri, ne zaman ve nereye ibraz edildikleri, ödenip ödenmedikleri, ödenmişse kime/kimlere ödendiği, çek ile ilgili tüm bilgi ve belgelerin mahkememize gönderilmesi ile, yargılama sırasında ibraz edilmesi halinde derhal mahkememize bilgi verilmesi için müzekkere yazılmış ve müzekkere cevabı dosya arasına alınmıştır.

Mahkememizce 10/12/2023 Tarihli Tensip zaptı ile; duruşma her ne kadar ... Tarihine atılı ise de; ... günü ...yazılan müzekkereye cevap verildiği anlaşılmakla ön inceleme duruşma tutanağı açılmıştır.

...'nin ... Tarihli yazı cevabı ile; ... ...'ne ait çekler hakkında yapılan araştırmanın tamamlandığı, ..., ...ve ...numaralı çeklerin aktif olarak gözükmekte olup, ibraz bilgisine rastlanılmadığının, ...numaralı çekin ...tarihinde ... ibraz edilmiş ve karşılıksız işlemi gördüğü, ...numaralı çekin 27/01/2020 tarihinde ... şubesinden ibraz edilmiş ve karşılıksız işlemi gördüğü anlaşılmıştır.

Olaya ilişkin yasal düzenlemeler ve yargı içtihatları değerlendirilecek olursa; 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun iptali düzenleyen "Önleyici önlemler" başlıklı 757. maddesinde;

'' (1) İradesi dışında poliçe elinden çıkan kişi, ödeme veya hamilin yerleşim yerindeki asliye ticaret mahkemesinden, muhatabın poliçeyi ödemekten menedilmesini isteyebilir.

(2) Mahkeme, ödemeyi meneden kararında muhataba, vadenin gelmesi üzerine poliçe bedelini tevdi etmeye izin verir ve tevdi yerini gösterir."

"İade davası" başlıklı 763. maddesinde ise;

'' (1) Elden çıkan poliçe mahkemeye sunulursa, mahkeme, iade davası açması için dilekçe sahibine uygun bir süre verir. Dilekçe sahibi bu süre içinde dava açmazsa, mahkeme, poliçeyi, sunmuş olana geri verir ve muhatap hakkındaki ödeme yasağını kaldırır." düzenlemesine yer verilmiştir.

Kanunun "İptal kararı" başlıklı 764. maddesi uyarınca;

''(1) Elden çıkan poliçe, verilen süre içinde mahkemeye sunulmazsa, iptaline karar verilir.

(2) Poliçenin iptaline karar verilmiş olmasına rağmen, dilekçe sahibi kabul edene karşı poliçeden doğan istem hakkını ileri sürebilir.

Hükümleri yer almaktadır.

Anılan maddeler uyarınca, çekin iptaline ilişkin dava açma hakkı çeki kaybeden hamile aittir. Çekin hamili çekin iptal davasını olumlu şekilde sonuçlandırdıktan sonra çek bedelini çekin keşidecisinden talep edebilir. (Yargıtay Hukuk Genel Kurulu 2013/11-1884-2015/1059 E-K)

Somut olay yukarıdaki açıklamalar ile birlikte değerlendirilecek olursa.

Mahkemece, iddia ve dosya kapsamına göre, davacının yetkilisi bulunduğu ... isimli şirketin; ...'ne ait ... seri nolu ... tarihli ve ...TL bedelli, ... seri nolu ... tarihli ...TL bedelli, ... seri nolu 03.12.2018 tarihli ...TL bedelli, ... seri nolu ... tarihli ...TL bedelli, ... seri nolu çeklerin zayi nedeniyle iptalini talep ettiği, dava dilekçesi ve ...'nin 09/01/2024 Tarihli yazı içeriğinden anlaşıldığı üzere davacı ...isimli şirketin keşideci konumunda olduğu, bu haliyle TTK m.818/1-s yollamasıyla 757 ila 763 ve 764/1 maddeleri uyarınca çeklerin iptaline ilişkin dava açma hakkının çeki kaybeden hamile ait olduğu,

eldeki davada dava dilekçesinin içeriğine göre davacının çekin keşidecisi olduğu, çekin iptalini isteyemeyeceği anlaşılarak davanın aktif husumet yokluğundan usulden reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip ... · e-imzalı Hakim ... · e-imzalı