Sakarya Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/758 K.2024/361

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

Müvekkili olduğu davacı ile davalı şirket arasında 11.08.2023 tarihinde "160mm Çift Milli Hidrolik Plc Dokunmatik Ekranlı Çoklu Dilimleme Makinesi" isimli bir adet makine imalatı ve satışı hususunda satış sözleşmesi düzenlendiğini, sözleşmenin teslim tarihi gelmeden önce, davacı makinenin imalatına başladıktan sonra davalı şirketin makinede ek maliyet gerektiren bir takım değişiklik ve ek özellikler talep ettiğini, davacının da bu ek özelliklerin eklenmesi halinde maliyetin yükseleceğini beyan ettiğini ve davalıya bu ek özelliklerin maliyet bedelini gönderdiğini, davalı tarafın bu maliyeti ödemeyi kabul etmediğini,

sözleşme bedeli üzerinden makinedeki değişikliklerin yapılmasını talep ettiğini, davacının da sözleşmeye aykırı bu teklifi kabul etmediğini, sözleşmenin feshedilmesi halinde sözleşmede düzenlenen cezai şartın talep edileceğini davalı tarafa bildirildiğini, davalı şirketin sözleşmeyi tek taraflı ve haksız olarak feshettiğini, fesih akabinde davacı tarafından sözleşmede düzenlenen cezai şarta ilişkin olarak 06.09.2023 tarihinde Sakarya Arabuluculuk bürosuna başvurulduğunu,

yapılan arabuluculuk görüşmesinde anlaşma sağlanamadığını ve bu hususun Sakarya Arabuluculuk Bürosunun 2023/100303 arabuluculuk numaralı tutanağı ile tutanak altına alındığını, davacının davalı ile yapmış oldukları sözleşme gereğince makinenin imalat işlemlerine giriştiğini, sözleşmenin ifa edilmemesi ve tek taraflı olarak feshedilmesi nedeniyle zarara uğradığını, bu nedenle taraflar arasında düzenlenen sözleşme gereğince 300.000,00-TL cezai şartın, arabuluculuk tarihi olan 13.10.2023 tarihinden itibaren işleyecek olan ticari temerrüt faizi ile birlikte davacıya ödenmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı cevap dilekçesinde özetle; Davacı ile yapmış oldukları sözleşmenin davacının iddia ettiği şekilde ile yapmış oldukları sözleşme ile talep ettiği makine dışında herhangi bir sözlü veya yazılı talebinin olmadığını, davacının enflasyonist durum nedeniyle fiyatların artması nedeniyle 90.000,00-TL daha ödeme yapılması gerektiğini söylediğin, davanın reddini karar verilmesini beyan etmiştir.

Sakarya Ali Fuat Cebesoy Vergi Dairesi Müdürlüğü Ve Trabzon Beşikdüzü Malmüdürlüğü'ne davacı ve davalının BA/BS formlarının celbi için müzekkere yazılmış ve müzekkere cevapları dosya uhdesine alınmıştır.

Sakarya Ticaret Sicili Müdürlüğü, Sakarya Ticaret Ve Sanayi Odası ve Sakarya Esnaf Ve Sanatkarlar Birliğine davacının tacir veya esnaf kaydı olup olmadığı, ticari işletmesinin bulunup bulunmadığı hususunda müzekkere yazılmış ve müzekkere cevapları dosya uhdesine alınmıştır.

Davalı vekilinin 18/04/2024 tarihli sözleşmenin geçersiz olduğu iddialarını içerir beyan dilekçesi dosya arasına alınmış ve incelenmiştir.

Davacı vekilinin 03/05/2024 tarihli dosya esasına ilişkin beyan dilekçesi dosya arasına alınmış ve incelenmiştir.

Davalı vekilinin 28/05/2024 tarihli esasa ilişkin beyan dilekçesi dosya arasına alınmış ve incelenmiştir.

Tüm dosya ve kapsamına göre;

Dava, cezai şart taleplidir.

Taraflar arasındaki anlaşmazlık: Taraflar arasında düzenlenen 11/08/2023 Tarihli sözleşmenin geçerli olup olmadığı, bu sözleşmeden dolayı cezai şart miktarının davalıdan talep edilip edilemeyeceği hususlarında olduğu anlaşıldı.

Taraflar arasında 11.08.2023 tarihli alım-satım sözleşmesinin imzalandığı, davacı tarafın sözleşmeye konu makineyi imal etme yükümlülüğüne girdiği, buna karşılık davalının bedelin ödenmesi yükümlülüğüne girdiği tespit edilmiştir

Tarafların sözleşmenin imzalanmasından sonra, davalı tarafın 30.08.2023 tarihli tutanak adlı belge ile sözleşmeyi tek taraflı olarak feshettiği görülmüştür.

Davacı taraf davalının imal edilecek makinede davalının revizyon istediğini, bunun da ek maliyet getirdiğini, davalının sözleşme bedeli üzerinden makinede değişiklik yapılmasını istediğini, kabul edilmemesi neticesinde sözleşmeyi tek taraflı feshettiğini ileri sürmüştür.

Davalı taraf, davacının enflasyonist durum nedeniyle fiyatların arttığını, ilave 90.000 TL ödeme yapılmasının istendiğini, bunun üzerine çeklerin iadesini talep ettiğini ileri sürmüştür.

Dosyaya göre, davalının makinede değişiklik istediğine dair yazılı delil sunulamadığı gibi davacının enflasyonist nedenle ilave bedel istediğine dair de yazılı delil sunulmamıştır. Taraflar sözleşmenin varlığını inkar etmemekle birlikte davacı tarafın beyanlarından da davacının sözleşmenin sona erdiğini kabul ettiği görülmektedir. Sonuç olarak taraflar arasındaki sözleşme sona ermiştir. Davalının feshi haklı bir sebebe dayandığını gösterir delil de ibraz edilmemiştir.

Taraflar arasındaki sözleşmenin 11.1 maddesinde yer alan "Alıcı, satıcının kusuru olmaksızın makine teslim tarihine kadar, sözleşmeden tek taraflı vazgeçti takdirde satıcıya 300.000 TL tazminat ödeyecektir" sözleşmedeki bu hüküm T.B.K.' da düzenlenen cezai şart türlerinden "Dönme Cezasına" ilişkindir. ( ifayı engelleyen cezai şart) İlgili hükme göre " Borçlunun kararlaştırılan cezayı ifa ederek sözleşmeyi, dönme veya fesih suretiyle sona erdirmeye yetkili olduğunu ispat etme hakkı saklıdır."Dönme cezası borçluya cezayı ödeyerek sözleşmeden dönebilme veya sözleşmeyi feshedilme hakkı tanımaktadır.

Bu sebeple alacaklı dönme cezası haricinde asıl edimin ifası talebinde bulunamaz. Dönme cezası talep eden kişinin kendi kusuru ile sözleşmeden dönmeye sebep olmaması gerekmektedir. Bununla birlikte diğer tarafın sözleşme dönme konusunda kusurlu veya haksız olması gerekmektedir. Yargıtay kararları da bu yöndedir.

Buna göre davalı sözleşmeyi feshetmede haksız olduğu için, davacı sözleşmenin ilgili hükmünde belirtilen dönme cezası niteliğinde olan 300.000,00-TL'yi davalıdan talep etmekte haklıdır.

Uyuşmazlığa konu sözleşmede öngörülen 300.000,00 TL lik cezai şartın sözleşmenin bedelinin yarısına yakın olması, davacının harcadığını ileri sürdüğü miktarın da cezai şart bedelinin çok altında kalması nedeniyle takdiren hakkaniyet indirimi yapmak gerekmiş ve 150.000,00 TL üzerinden davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Katip ... · ¸e-imzalıdır Hakim ... · ¸e-imzalıdır