Sakarya Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/16 K.2024/360

Av. ... DAVALI : ... VEKİLİ : Av. ...

DAVA

İstirdat (Ticari Satıma Konu Malın İadesi)

DAVA TARİHİ : 14/06/2023

KARAR TARİHİ : 11/06/2024

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH : 11/07/2024

Mahkememizde görülmekte olan İstirdat (Ticari Satıma Konu Malın İadesi) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

Müvekkili şirketin yetkili hamili bulunduğu ve keşidecisinin ... olduğu Türkiye İş Bankası İkitelli Sanayi/İstanbul şubesi nezdindeki ... tarih, ...-TL bedelli ve ... seri numaralı çek yaprağı müvekkil şirketin yedinde iken kaybolduğunu ve bulunamadığını, çekin meşru hamil olmayan 3. kişilerin eline geçmesi ve bu kişilerce tahsili yoluna gidilmesi gözetilerek Balıkesir Asliye Ticaret Mahkemesi nezdinde 2022/898 Esaslı çek iptali davası açıldığını,yetkili hamilin doğru bir şekilde belirlenmesi dava konusu çek için önem teşkil ettiğini, çekin sahibinin tek yetkili ve meşru hamili müvekkili olduğunu,

bu çek davalı ... tarafından kötü niyetli olarak ...'a Kredi teminatı olarak verildiğini, bu sebeplerle davanın kabulüne karar verilmesini talep ve dava ettiği görülmüştür.

Balıkesir Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2023/401 Esas - 2023/605 Karar sayılı dosyasında yetkisizlik kararı verilerek dosya aslının mahkememize tevdi edildiği ve mahkememizin 2024/16 Esas (YENİ ESAS) sırasına belirtilen kaydının yapıldığı anlaşılmıştır.

Mahkememizce ...'ne dava konusu çekin ödenip ödenmediği, ödenmişse kime/kimlere ödendiği, çekin arkalı ve önlü bir sureti, çek ile ilgili tüm bilgi ve belgelerin mahkememize gönderilmesi için müzekkere yazılmış ve müzekkere cevabı dosyamız arasına alınmıştır.

Mahkememizce ...'ye davaya konu çek bilgileri ve ...'nın bilgileri ekte gösterilerek davalının ... üzerinden kredi kullanıp kullanmadığı, kullandı ise kredi sözleşmesinin sunulması, bu krediye teminat olmak üzere bilgileri verilen çeki sunup sunmadığı, çekin ibrazının ... tarafından yapılıp yapılmadığı hususunda bilgi verilmesinin istenmesi ile çekin arkalı ve önlü suretinin gönderilmesi için müzekkere yazılmış ve müzekkere cevabı dosyamız arasına alınmıştır.

Mahkememizce Balıkesir Asliye Ticaret Mahkemesinin 2022/898 Esas sayılı dosyasının bir sureti UYAP Sistemi Üzerinden mahkememize celp edilmiştir.

Davalı ... 11/06/2024 Tarihli duruşmada alınan beyanında; Keşidecisinin ... olduğu, Türkiye İş Bankası İkitelli Sanayi/İstanbul şubesine ait ... tarih, ...-TL bedelli ve ... seri numaralı çekin yetkili hamiliyim. Ben bu çeki davacı şirketten mal ve hizmet karşılığında aldım. Davacı tarafa kot bezi sattım. Buna karşı fatura kesip kesmediğimi şuan hatırlayamıyorum. Ancak bulursam avukatım üzerinden göndereceğim. Çekin cirosu davacı tarafça yapılmıştır. Ben çekin yetkili hamiliyim. Bu hususta namusum, şerefim ve kutsal saydığım bütün inanç ve değerler üzerine yemin ederim, dedi." şeklinde beyanda bulunmuştur.

Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde;

Dava, 6102 sayılı TTK’nın 792. maddesi uyarınca açılmış bulunan çek istirdadı istemine ilişkindir.

İstirdatı talep edilen çekin ...Şubesine ait,... keşide tarihli, ... çek seri numaralı, keşidecisinin ... lehtarının davacı şirket olan ... TL bedelli çek olduğu, ciro silsilesine göre çekin davacı tarafından davalı ...'ya ciro edildiği görülmüştür.

Davacı lehtar çekin uhdelerinde iken kaybolduğunu ileri sürmüştür.

6102 sayılı TTK 790. maddesinde; “Cirosu kabil bir çeki elinde bulunduran kişi, son ciro beyaz ciro olsa bile, kendi hakkı müteselsil ve birbirine bağlı cirolardan anlaşıldığı takdirde yetkili hamil sayılır.” hükmü yer almaktadır.

TTK 792. maddesi ise, “Çek herhangi bir suretle hamilin elinden çıkmış bulunursa ister hamile yazılı ister ciro yoluyla devredilebilen bir çek sözkonusu olup da hamil hakkını 790. maddeye göre ispat etsin, çek eline geçmiş yeni hamil ancak çeki kötü niyetle iktisap etmiş olduğu veya iktisapta ağır kusuru bulunduğu takdirde o çeki geri vermekle yükümlüdür” hükümlerini içermektedir.

Açıklanan kanun hükümleri uyarınca çekin istirdadı davasında davacının, kendisinin yetkili hamil olduğunu kanıtlaması yanında, yeni hamilin çeki kötüniyetle iktisap etmiş olduğunu veya iktisapta ağır kusurlu bulunduğunu da kanıtlaması gerekir.

Dava konusu çekin incelenmesinde; ciro silsilesinde görünürde herhangi bir kopukluk olmadığı anlaşılmaktadır. Mevcut ciro silsilesinde bir kopukluk olmadığı anlaşılmakla çekin borçtan mücerret olma niteliği karşısında, davanın tarafları ile cirosu bulunanlar arasında taraf ticari defterlerine göre herhangi bir ticari ilişki bulunmaması, davalı tarafın çeki kötü niyetli ve ağır kusurlu olarak iktisap etmiş olduğu anlamına gelmeyeceğinden, tarafların ticari defterlerinde inceleme yapılmasına gerek görülmemiştir.

TTK'nın 677. maddesindeki düzenlemeye göre, imzaların istiklali prensibi benimsenmiş olup, ciro imzalarından biri sahte bile olsa, düzgün ciro silsilesine göre çeki iktisap edenin, çeki iktisapta ağır kusurunun bulunduğunun ayrıca kanıtlanması gerekir.

Yukarıda yer verilen açıklamalar hep birlikte değerlendirildiğinde; Davalının yetkili hamil olması için ciro silsilesinde yer alan imzaların gerçek cirantalara ait olup olmadığını tahkik zorunluluğu bulunmayıp, 6102 sayılı TTK’nın 686. maddesi hükmüne göre, bu hususta, ciro silsilesinin görünüşte düzgün olması yeterlidir. Dava konusu çekte mevcut ciro silsilesi içerisinde bu anlamda bir kopukluk bulunmadığı gibi, ciro silsilesinde ismi geçen lehtarın kaşe ve imzalarının sahte olduğunun tespiti bile davalının yetkili hamil olduğu gerçeğini değiştirmez.

6102 sayılı TTK'nın 792. maddesiyle, çek, herhangi bir suretle hamilin elinden çıkmış bulunursa, ister hamile yazılı, ister ciro yoluyla devredilebilen bir çek söz konusu olup da hamil hakkını 790. maddeye göre ispat etsin, çek eline geçmiş bulunan yeni hamilin ancak çeki kötü niyetle iktisap etmiş olduğu veya iktisapta ağır bir kusuru bulunduğu takdirde o çeki geri vermekle yükümlü olacağı hüküm altına alınmıştır.

Belirtilen kanun hükmü uyarınca davacının, kendisinin yetkili hamili olduğunu ve yeni hamilin çeki kötü niyetle iktisap etmiş olduğunu veya iktisapta ağır kusurlu bulunduğunu kanıtlaması gerekmektedir.

Somut olayda, davacının bu husustaki ispat külfetini yerine getiremediği, davalının çeki kötü niyetle iktisap ettiğine veya iktisabında ağır kusurlu bulunduğuna dair delil ibraz edemediği, dosya kapsamındaki bilgi ve belgelerde de, davalının davaya konu çeki kötü niyetle iktisap ettiğini gösterir bir emare bulunmadığı anlaşılmaktadır.

Davacı taraf yemin deliline dayanmış olup mahkememizce davalıya yemin davetiyesi çıkarılmıştır. 11.06.2024 tarihli celsede davalı yemin edasında bulunmuş ve kKeşidecisinin ... olduğu, ... şubesine ait ... tarih, ...TL bedelli ve ...seri numaralı çekin yetkili hamili olduğunu, davacı şirketten mal ve hizmet karşılığında aldığını, davacı tarafa kot bezi sattığını beyan etmiştir.

Yemin delili dahil tüm delillere göre davalının davaya konu çeki kötüniyetle iktisap ettiğinin kanıtlanamadığı gözetilerek davanın reddine karar verilmesi gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Hüküm: Gerekçesi Yukarıda Açıklanan Nedenlerle;

1-Açılan davanın REDDİNE,

2-Alınması gereken 427,60-TL maktu karar harcın peşin alınan 2.077,48-TL harçtan mahsubu ile kalan bakiye 1.649,88-TL peşin harcın yatıran davacı tarafa iadesine,

3-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T göre hesaplanan 19.464,00-TL maktu vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı ...'ya verilmesine,

4-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,

5-Artan gider avansı var ise kararın kesinleşmesi halinde yatıran tarafa iadesine,

Katip ... · e-imzalı Hakim ... · e-imzalı