Sakarya Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/293 K.2024/302

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı aleyhine Sakarya 1. İcra Müdürlüğünün 2024/4122 Esas sayılı dosyasında takip başlatıldığında , davalının icra dosyasına yapılan takibe itiraz ettiğini, takibin durduğunu bu sebeple takip dosyasında davalı borçlu tarafından yapılan itirazın iptalini ve icra inkar tazminatına hükmolunmasını taleple dava etmiştir

Sakarya 1. İcra Dairesinin 2024/4122 esas sayılı icra dosyasının incelenmesinde takip talebinde 3.171,00-EUR asıl alacak ve 424,91-EUR gecikme tazminatı ve 407,63-EUR işlemiş faiz olmak üzere toplam 4.003,54-EUR talep edildiği ve dayanak olarak fatura gösterildiği ancak takip talebinde ve ödeme emrinde alacağın Türk Lirası karşılığının gösterilmediği anlaşılmaktadır.

Yasal dayanağını 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu’nun 67 nci maddesinden alan itirazın iptali davası, alacaklının icra takibine karşı, borçlunun itirazının iptali ile 2004 sayılı Kanun’un 66 ncı maddesine göre itiraz üzerine duran takibin devamını sağlamayı amaçlayan, icra takibine sıkı sıkıya bağlı, takip hukuku içinde olmakla birlikte, maddi hukuk ilişkisinin incelenerek uyuşmazlığı kesin hükümle sonuçlandıran bir davadır. Davanın takibe bağlılığı alacağın miktarı bakımından söz konusu olduğu gibi alacağın kaynağı bakımından da geçerlidir (Yargıtay HGK 31.05.2023 tarih, 2022/11-66 Esas, 2023/534 Karar sayılı kararı).

Bu davanın açılabilmesi ve davanın esası hakkında karar verilebilmesi için 6100 sayılı Kanun’daki genel hükümlerin yanı sıra itirazın iptali davalarına özgü bazı dava şartlarının bir arada bulunması gerekir. Bunlar; alacaklının dava ve takipte hukuki yararının bulunması, geçerli bir ilâmsız icra takibi yapılmış olması, süresi içinde yapılmış geçerli bir itirazın bulunması, (İİK md. 60) davanın itirazın tebliğinden itibaren bir yıl içerisinde açılmasıdır. (İİK md. 67) (Yargıtay HGK, T.15.11.2023, E.2022/3-1269, K.2023/1106 )

TBK’nun 99. maddesinin son fıkrasına göre; ülke parası dışında başka bir para birimiyle belirlenmiş ve sözleşmede aynen ödeme ya da bu anlama gelen bir ifade de bulunmadıkça, borcun ödeme gününde ödenmemesi üzerine alacaklı, bu alacağının aynen veya vade ya da fiilî ödeme günündeki rayiç üzerinden ülke parası ile ödenmesini isteyebilir.

Ancak İİK’nun 58. maddesine göre alacağın Türk parası ile tutarının takip talebinde gösterilmesi zorunlu olup, aynı zorunluluk İİK’nun 41. maddesi delaletiyle ilamlı takiplerde çıkartılacak olan icra emri için de geçerlidir. Yine aynı Kanunun 60. maddesinin birinci fıkrasının birinci bendinde; alacaklının veya vekilinin banka hesap numarası hariç olmak üzere, 58. maddeye göre takip talebine yazılması lazım gelen kayıtların ödeme emrinde bulunması gerektiği belirtilmiştir.

Buna göre; alacaklı, yabancı para alacağının TL karşılığını, takip talebinde göstermek zorunda olup, buna bağlı olarak bu zorunluluğun ödeme emrinde de yerine getirilmesi gerekmektedir. Bu noksanlık kamu düzeni ile ilgili olup, takibin her safhasında re'sen göz önünde tutulmalıdır (HGK'nın 12.05.1999 tarih ve 1999/12-271 E. - 99/301 K. sayılı kararı).

(Yargıtay 12 HD'nin 2023/3807 esas 2023/8841 kararı) (Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 8. Hukuk Dairesinin 22/12/2023 tarihli 2023/1717 E. 2023/1547 K. Sayılı kararı)

Somut olayda; takip talebinde ve icra emrinde, toplam 4.003,54-EUR alacağın tahsili istenmekle birlikte yabancı para alacağının TL karşılığı gösterilmediği gibi, harca esas değerinin de Türk Lirası olarak yazılı olmadığı görülmektedir. Bu durumda kamu düzeni ile ilgili olan İİK’nun 58. Maddesine aykırı olarak yapılan icra takibi geçerli değildir ve bu husus resen gözetilmelidir.

İtirazın iptali istenen Sakarya 1. İcra Müdürlüğünün 2024/4122 Esas sayılı takip dosyasında icra takibinin yabancı para birimi ile yapıldığı ancak TL karşılığının İİK’nun 58. Maddesi emredici hükmüne rağmen gösterilmediği, bu haliyle geçerli bir icra takibinden bahsedilemeyeceği ve itirazın iptali davasının görülebilmesi için geçerli icra takibi bulunması dava şartının gerçekleşmediği anlaşılmakla davanın dava şartı yokluğundan usulden reddine karar verilmiştir.

HMK nun 138/1 maddesindeki " Mahkeme, öncelikle dava şartları ve ilk itirazlar hakkında dosya üzerinden karar verir; gerektiği takdirde kararını vermeden önce, bu konuda tarafları ön inceleme duruşmasında dinleyebilir." hükmü ile "Mahkeme dava şartlarının mevcut olup olmadığını, davanın her aşamasında kendiliğinden araştırır" şeklindeki HMK nun 115/1 maddesi ve usul ekonomisi nazara alınarak dosya üzerinden yapılan inceleme neticesinde tensiple aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.

Katip ... · e-imza Hakim ... · e-imza