Sakarya Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/634 K.2025/780

Mahkememizde görülmekte bulunan Tazminat (Trafik Sigorta Sözleşmesi Kaynaklı Rücuen) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu md. 297/1(c)'ye uygun şekilde, tarafların iddia ve savunmalarının özetini, anlaştıkları ve anlaşamadıkları hususları, çekişmeli vakıalar hakkında toplanan delilleri, konuyla ilgili mevzuat hükümleri ve yargısal içtihatlar, sabit görülen vakıalarla bunlardan çıkarılan sonuç ve hukuki sebepleri içerir şekilde hüküm verilerek,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

I-) Tarafların İddia ve Savunmalarının Özeti

Davacı vekili tarafından mahkememize ibraz edilen dava dilekçesi ile özetle; Müvekkiline ait .....plakalı araca 29/02/2024 tarihinde ....Sigorta A.Ş sigortalı ....plakalı araç çarparak yaralamalı ve maddi hasarlı trafik kazasının meydana geldiğini; müvekkiline ait aracın meydana gelen kaza sonrası pert hale geldiğini ve müvekkili pert bedelinin tamamının ödendiği 126 gün boyunca ulaşım aracını kullanamadığını; yaşanan kaza neticesinde kırılan camlar müvekkilinin elinde ve yüzünde kesikler, vücudunda morluklar ve ağrı oluşturduğunu ve trafiğe çıkmaktan korkar hale geldiğini belirterek araçtan yoksun kalma tazminatı ve manevi tazminat talebinde bulunmuştur.

Davalı Sigorta Şirketi vekili tarafından mahkememize ibraz edilen cevap dilekçesi ile özetle; müvekkili şirketinin sorumluluğu, sigortalının kusurlu olması halinde söz konusu olduğunu; müterafik kusur durumunun tespiti gerektiğini; davalı sigorta şirketinin temerrüde düşmediğini; müvekkillerinin, davanın açılmasına sebebiyet vermediğinden, faiz, yargılama gideri ve vekalet ücretinden davacının sorumlu olmayacağını belirterek davanın reddini talep etmiştir.

Davalı .....ve .....vekili tarafından mahkememize ibraz edilen cevap dilekçesi ile özetle; haksız fiilin meydana geldiği yer ve davacının yerleşim yeri ....olduğunu, bu nedenle de bu davada Hendek Asliye Hukuk Mahkemeleri (Tüketici Mahkemesi Sıfatıyla) yetkil olduğunu; davalı ......diğer davalı ......KOOP. nezdinde KASKO sigortası kapsamında tüketici sıfatına haiz olduğundan eldeki davada Hendek Asliye Hukuk Mahkemeleri (Tüketici Mahkemesi Sıfatıyla) yetkili ve görevli olduğunu; davanın belirsiz alacak davası olarak ikame edilmesinde hukuki yarar bulunmadığını; müvekkilinin meydana gelen kazada kusurlu olmadığını;

davacı kaza sebebi ile pert olan aracını pert bedelinin tamamın ödendiği 126 gün boyunca kullanamadığını, aracından 126 gün boyunca mahrum kaldığını iddia ederek talep ettiği araçtan mahrum kalma tazminatı ile zenginleşme amacı güttüğünü; davacıya ödemenin hemen yapılamamasında müvekkilinin kusuru bulunmadığını aksine davacının kötü niyeti bulunduğunu, davacının aracını kullanamadığını beyan ettiği 126 günlük süre fahiş bir süre olduğunu; davacıda milimetrik yaralanmanın meydana geldiği hayati riski bulunmadığı;

talep edilen 15.000-TL’lik manevi tazminat talebi açık şekilde fahiş olup zenginleşme amacı taşıdığını" belirterek davanın esastan reddini talep etmiştir.

II-) Dava Türü ve Tarafların Anlaştıkları - Anlaşamadıkları Hususlar

Dava; davalı sigorta şirketine kasko poliçesi ile sigortalı, davalı ....'ün maliki olduğu, davalı ....sevk ve idaresindeki "....." plaka sayılı aracın davacıya ait "...." plaka sayılı araca çarpması sonucunda, araçtan yoksun kalınması nedeniyle ile maddi ve davacının yaralanması nedeniyle manevi tazminatın davalılardan tahsili talebine ilişkindir.

Taraflar arasındaki uyuşmazlık; davanın belirsiz alacak davası olarak açılıp açılmayacağı, mahkememizin görevli ve yetkili olup olmadığı, kazadaki kusur durumu, dava şartlarının oluşup oluşmadığı ve varsa davacının talep edebileceği araç mahrumiyet tazminat miktarı ile manevi tazminat miktarına ilişkindir.

III-) Çekişmeli Vakıalar Hakkında Toplanan Deliller

Hendek Cumhuriyet Başsavcılığı'na, Sakarya Hendek Devlet Hastanesine, davalı Sigorta Şirketi'ne, dava dışı .....Sigorta Şirketi'ne ve davaya konu aracın tamiratına ilişkin ilgili servise müzekkere yazılarak istenilen bilgi ve belgeler celp edilerek incelenmiştir.

Davacı ve davalı gerçek kişilerin sosyal-ekonomik durum araştırması yapılması için Karasu İlçe Emniyet Müdürlüğü'ne müzekkere yazılarak ilgili evraklar dosya arasına celp edilmiştir.

Makine Mühendisi Bilirkişisi ....'ın 13/03/2025 tarihli bilirkişi raporunda;"...Kazanın oluşumunda .....plakalı araç sürücü ....'Un ASLİ (%100) kusurlu olduğu, Kazanın meydana gelmesinde ....plakalı araç sürücüsü ....'ın herhangi kusur ve kabahatinin olmadığı, Araçtan mahrum kalma tazminatının 6.200,00 TL (Altı Bin İki Yüz Lira) olduğu, .." belirtilmiştir.

Davacı vekilinin davasını sunduğu talep arttırım dilekçesi ile belirli hale getirdiği, talep arttırım dilekçesinin davalılara tebliğ edildiği anlaşılmıştır.

IV-) Konuyla İlgili Mevzuat Hükümleri Ve Yargısal İçtihatlar

TBK'nun 49/1. Maddesi "Kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar veren, bu zararı gidermekle yükümlüdür."

TBK'nun 50/1. Maddesi "Zarar gören zararını ve zarar verenin kusurunu ispat yükü altındadır."

TBK.nun 56 maddesi "Hâkim, bir kimsenin bedensel bütünlüğünün zedelenmesi durumunda, olayın özelliklerini göz önünde tutarak, zarar görene uygun bir miktar paranın manevi tazminat olarak ödenmesine karar verebilir."

TBK'nun 61. Maddesi "Birden çok kişi birlikte bir zarara sebebiyet verdikleri veya aynı zarardan çeşitli sebeplerden dolayı sorumlu oldukları takdirde, haklarında müteselsil sorumluluğa ilişkin hükümler uygulanır."

KTK 85/1 maddesi; "Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar."

KTK 88. maddesi "Bir motorlu aracın katıldığı bir kazada, üçüncü kişinin uğradığı zarardan dolayı, birden fazla kişi tazminatla yükümlü bulunuyorsa, bunlar müteselsil olarak sorumlu tutulur"

TTK'nun 1459 maddesi "Sigortacı, sigortalının uğradığı zararı tazmin eder."

TTK'nun 1461 maddesi "Sigortacının sorumluluğu sigorta bedeli ile sınırlıdır. Sigorta bedeli, rizikonun gerçekleştiği andaki sigortalı menfaatin değerini aşsa bile, sigortacı uğranılan zarardan fazlasını ödemez." düzenlemesine yer verilmiştir.

Kara Araçları Kasko Sigortası Genel Şartları'nın "Sigortanın Konusu" başlıklı A.1 maddesinde "Bu sigorta ile sigortacı, sigortalının poliçede belirtilen ve karayolunda kullanma izni olan motorlu ve motorsuz kara araçlarından, römork veya karavanlardan iş makinelerinden, lastik tekerlekli traktörler, diğer zirai tarım makinelerinden doğan menfaatin aşağıda belirtilen risklerin gerçekleşmesi sonucunda doğrudan uğrayacağı maddi zararları teminat altına alır." düzenlemesi getirilerek sadece işletenin aracının uğradığı maddi zararlar kasko poliçesi teminatı kapsamına alınmıştır.

Yine Kara Araçları Kasko Sigortası Genel Şartları'nın 3.3.4.1 maddesine göre: "Sigortacı hasar ihbarı üzerine talep ettiği belgelerin kendisine eksiksiz olarak verilmesi ve zararın eksper vasıtasıyla tespiti kararlaştırılmış ise eksper raporunun tesliminden itibaren en geç 10 işgünü içinde Genel ve Özel Şartlar kapsamında gerekli incelemeleri tamamlamak ve ödemeye engel bir durumun bulunmaması halinde tazminat miktarını tespit edip sigortalıya ödemek zorundadır. Tazminat ödeme borcu her halde hasarın ihbarından itibaren 45 gün sonra muaccel olur. " düzenlemesi getirilmiştir.

Kara Araçları Kasko Sigortası Genel Şartları 3.3.4.1. Maddesi "Sigortacı hasar ihbarı üzerine talep ettiği belgelerin kendisine eksiksiz olarak verilmesi ve zararın eksper vasıtasıyla tespiti kararlaştırılmış ise eksper raporunun tesliminden itibaren en geç 10 işgünü içinde Genel ve Özel Şartlar kapsamında gerekli incelemeleri tamamlamak ve ödemeye engel bir durumun bulunmaması halinde tazminat miktarını tespit edip sigortalıya ödemek zorundadır. Tazminat ödeme borcu her halde hasarın ihbarından itibaren 45 gün sonra muaccel olur.

" şeklinde düzenlenmiştir.

Yargıtay 4. Hukuk Dairesi 20/02/2017 T. 2016/7867 E. Ve 2017/1668

K. sayılı ilamında,"... davacı şirket aracının kazada ağır hasarlanması nedeniyle perte ayrıldığı gözetilerek, davacının mahrumiyet bedeline ilişkin talebinin değerlendirilmesinde, davacı aracıyla aynı vasıfta ikame aracın satın alınması için geçecek makul süre üzerinden kazanç kaybı hesabının yapılması gerekirken ..." belirtilmiştir.

Yargıtay 4. Hukuk Dairesi 2022/4539 E. Ve 2023/9658 K. sayılı ilamında,"...2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun (2918 sayılı Kanun) 85 inci maddesi kapsamında araç mahrumiyet bedelinden davalının sorumlu olmadığı..." belirtilmiştir.

V-) Sabit Görülen Vakıalar, Bunlardan Çıkarılan Sonuç ve Hukuki Sebepler

Tüm bu açıklanan nedenlerle ve dosya kapsamına göre; 29/02/2024 tarihinde sürücü ....sevk ve idaresindeki .....plakalı aracı ile seyir halindeyken sürücü ......'un sevk ve idaresindeki .....plakalı aracıyla çarpışması sonucu kaza meydana geldiği, meydana gelen kazada davacıya ait dava konusu aracın hasarlandığı ve davacının yarandığı anlaşılmıştır.

Davacının zararına ilişkin talebinin usulünce alınmış 13/03/2025 tarihli bilirkişi raporu ile Kazanın meydana gelmesinde ..... plakalı araç sürücü ...'un %100 kusurlu olduğu, ....plakalı araç sürücüsü ...'ın herhangi kusur ve kabahatinin olmadığı, Araçtan mahrum kalma tazminatının 6.200,00 TL olduğu olduğu

tespit edilmiştir.

Davalı Sigorta Şirketi için araçtan yoksun kalma talebi yönünden değerlendirmede;

İhtiyari Mali Mesuliyet Sigortası, motorlu araç işleteninin, bu aracın işletilmesinden dolayı 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu ve genel hükümlere göre oluşan ve ZMSS limiti üzerinde kalan hukuki sorumluluğunu sigorta poliçesinde yazılı azami hadlere kadar sigorta güvencesi altına alan bir sigorta sözleşmesidir. İhtiyari Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının 1. maddesine göre sigortacı, zorunlu mali sorumluluk sigortası poliçe limitinin dışında (üstünde) kalan miktardan başlayıp, ihtiyari mali sorumluluk sigortası teminat limitine kadar sorumludur.

Dolayısıyla, zorunlu mali mesuliyet teminatı bakımından "dolaylı zarar" olması sebebiyle teminat dışı olarak addedilen söz konusu zarar kalemleri, zorunlu mali mesuliyet limitinin bittiği yerden devreye girecek olan ihtiyari mali mesuliyet teminatı bakımından da teminat dışı olacaktır. Ayrıca davacı vekilinin araçtan yoksun kalma talebi poliçede İhtiyari Mali Mesuliyet klozunda teminat kapsamına da alınmadığından sigorta şirketi yönünden talebin reddi gerekir.

Davalı İşleten ve sürücü için araçtan yoksun kalma talebi yönünden değerlendirmede;

Sigortalı aracın sürücüsünün %100 oranında kusurlu olduğu, dolayısıyla da araç mahrumiyetinden kaynaklanan dolaylı zarardan davalı işleten ile davalı sürücünün sorumlu olacağı kaçınılmazdır. Uyuşmazlık, haksız eylemden kaynaklandığından, haksız eylem faili, ihtar ve ihbara gerek olmaksızın, zararın doğduğu anda, başka bir anlatımla haksız eylem tarihinden itibaren temerrüde düşmüş sayıldığından davalı işletenin ve sürücünün kaza tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte sorumlu olacaklardır.

Davacının manevi tazminat talebi yönünden yapılan değerlendirmede;

Yargıtay 17. Hukuk Dairesinin 18.09.2014 T.2014/11742 E. 2014/12102 K. Sayılı ilamında da belirtildiği üzere BK'nın 47. maddesi hükmüne göre ( 6098 sayılı TBK m. 56 ), hakimin özel halleri göz önünde tutarak manevi zarar adı ile hak sahibine verilmesine karar vereceği bir para tutarı adalete uygun olmalıdır. Manevi tazminat, zarara uğrayanda, manevi huzuru gerçekleştirecek ve tazminata benzer bir fonksiyonu da olan özgün bir nitelik taşır.

Manevi tazminat bir ceza olmadığı gibi, mamelek hukukuna ilişkin zararın karşılanmasını da amaç edinmemiştir. Zarar görenin zenginleşmemesi, zarar sorumlusunun da fakirleşmemesi gerekmektedir. Takdir edilecek miktarın, mevcut halde elde edilmek istenen tatmin duygusunun etkisine ulaşmak için gerekli olan kadar olmalıdır.

22.6.1976 günlü ve 7/7 sayılı İçtihadı Birleştirme Kararı'nın gerekçesinde de takdir edilecek manevi tazminatın tutarını etkileyecek özel hal ve şartlar da açıkça gösterilmiştir. Bunlar her olaya göre değişebileceğinden, hakim bu konuda takdir hakkını kullanır iken ona etkili olan nedenleri de karar yerinde objektif ölçülere göre isabetli bir biçimde göstermelidir.

Davalı Sigorta şirketinin düzenlemiş olduğu poliçede manevi tazminat taleplerinin, poliçede yazılı İMM teminatı toplam limitinin %10'u ile sınırlı olmak üzere, teminat altına alındığı poliçenin incelenmesinde anlaşılmıştır.

Dosya kapsamından, meydana gelen trafik kazası sebebiyle duyulan acı ve elemin kısmen de olsa giderilmesi amacıyla tarafların sosyal ve ekonomik durumları ile birlikte olayın meydana geliş şekli, tarafların kusur durumları, olay tarihindeki paranın alım gücü, davacının yaralanma biçimi ve bu yaranma nedeni ile davacının duyduğu elem ve ızdırap dikkate alınarak davacı yararına zenginleşmeye sebebiyet vermeyecek şekilde davalıyı cezalandırmayacak mahiyette davacının elem ve ızdıraplarını dindirecek miktarda davacı için 10.000,00.-TL manevi tazminata hükmedilmesi gerektiği kanaati hasıl olmuştur.

Davacının sigorta şirketine müracaat ettiği tarihten 10 gün sonra temerrüt oluşacağı, somut olayda, davacı tarafça yapılan yazılı başvuru tarihinin 22/08/2024 tarihi olduğu, dolayısıyla da davalı sigorta şirketinin temerrüd tarihinin 02/09/2024 tarihi olduğundan sigorta şirketinin bu tarihten, davalı işletenin ve sürücünün ise, haksız eylem tarihi olan 29/02/2024 tarihinden itibaren temerrüde düşmüş sayıldıklarından, kaza tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte sorumlu olacaktır.

Katip · ¸E-İmzalıdır Hakim · ¸E-İmzalıdır