Sakarya Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/658 K.2024/738

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Davalının, davacı şirketin ...

Şubesinde şifahi anlaşma gereği 2023 yılı Kasım ayından 2024 yılı Nisan ayına kadar tatlı ve tuzlu mamuller ürettiğini, üretim yeri, mutfak teçhizatları ve fırının davacı şirket tarafından, ürünlerin ham maddelerinin davalı tarafça tedarik edilerek hazır edildiğini, ürünlerin satış için irsaliyeli olarak davacıya teslim edildiğini, teslim edilen ürünlerle ilgili düzenlenen faturaların da şimdiye kadar ödendiğini, davacı tarafından davalı imalat ile ilgili olarak finanse edildiğini, ay içerisinde mahsuplaşmak üzere kendisine avanslar verildiğini ve ay sonunda da hesaplaşma yapılarak fatura kesildiğini,

davalının iş akdinin feshedildiği tarihe kadar çeşitli dönemlerde davalının ilgili bankada bulunan IBAN hesabına fırın ödemesi açıklaması ile avans ödemeleri yapıldığını, bu borcun toplam ...-TL olduğunu, alacakları ile ilgili Sakarya 1. İcra Dairesi'nin 2024/6269 Esas sayılı dosyası ile icra takibine başlandığını ancak davalının itiraz ettiğini, kötü niyetli olarak yapılan icra takibi nedeniyle itiraz ettiği kısmın %20'sinden aşağı olmamak üzere inkar tazminatına hükmedilmesini, ve davanın kabulüne karar verilerek itirazın iptalini talep ve dava etmiştir.

Davalı tarafa dava dilekçesinin usulüne uygun tebliğine rağmen cevap dilekçesi ibraz etmemiş, iddia edilen vakıaları inkar etmiş sayılmıştır.

Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde;

Açılan dava, itirazın iptali talebinden ibarettir.

Eldeki dava 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun yürürlüğe girdiği 01.07.2012 tarihinden sonra 08/10/2024 tarihinde açılmıştır. Burada öncelikli olarak Asliye Ticaret Mahkemesinin davaya bakmakla görevli olup olmadığının belirlenmesi gerekir.

6102 Sayılı Türk Ticaret Kanunun 4.maddesine göre, bir davanın ticari dava sayılması için ya uyuşmazlık konusu işin, tarafların her ikisinin birden ticari işletmesi ile ilgili olması ya da tarafların tacir olup olmadıklarına veya işin tarafların ticari işletmesi ile ilgili olup olmamasına bakılmaksızın Türk Ticaret Kanunu'nunda veya diğer kanunlarda, o davaya Asliye Ticaret Mahkemesinin bakacağı yönünde düzenleme bulunması gerekir.

Diğer taraftan, 6102 sayılı TTK'nın 19/2.maddesi uyarınca, taraflardan biri için ticari iş sayılan bir işin diğeri için de ticari iş sayılması, davanın niteliğini ticari hale getirmeyecektir. Zira, 6102 sayılı TTK, kanun gereği ticari dava sayılan davalar dışında, ticari davayı ticari iş esasına göre değil, ticari işletme esasına göre belirlemiştir. Hal böyle olunca, işin ticari nitelikte olması davayı ticari dava haline getirmez.

6335 Sayılı Kanununun 2.maddesi ile değişik 6102 Sayılı TTK'nın 5.maddesi uyarınca, ticari davalar Asliye Ticaret Mahkemelerince görülerek karara bağlanır. Diğer taraftan aynı düzenleme gereğince, Asliye Ticaret Mahkemeleriyle diğer hukuk mahkemeleri arasındaki ilişki, 6762 Sayılı Türk Ticaret Kanunununda ve 6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun 6335 Sayılı kanunla yapılan değişiklikten önceki halinden farklı olarak iş bölümü ilişkisi değil görev ilişkisidir.

Göreve ilişkin düzenlemeler, 6100 sayılı HMK'nın 1.maddesi uyarınca, kamu düzenine ilişkin olduğundan mahkemelerce ve istinaf aşamasında Bölge Adliye Mahkemeleri tarafından re'sen incelenir.

Bu kuralın tek istisnası, 6335 Sayılı Kanununun 2.maddesi ile değişik 6102 Sayılı Türk Ticaret Kanununun 5/(4).maddesinde düzenlenmiş olup, buna göre yargı çevresinde ayrı bir Asliye Ticaret Mahkemesi bulunmayan yerlerde Asliye Hukuk Mahkemelerine açılan ticari davalarda görev kuralına dayanılmamış olması, Asliye Ticaret Mahkemesine görevsizlik kararı verilmesini gerektirmeyecektir.

Başka bir anlatımla, yargı çevresinde, Asliye Ticaret Mahkemesi bulunmayan yerlerde bir ticari uyuşmazlığın çözümü için Asliye Hukuk Mahkemesine genel mahkeme sıfatıyla dava açılması halinde mahkemece görevsizlik kararı verilmeksizin işin görülmesi gerekir. Buna karşılık kanun aksi durumu düzenlememiş olduğundan, Asliye Hukuk Mahkemesinin ticari olmayan bir davayı Asliye Ticaret Mahkemesi sıfatıyla görmüş olması bir usule aykırılık halini oluşturmaktadır.

Somut olayda;

Sakarya Defterdarlığı'nın 12.11.2024 tarihli cevabi yazısına göre davalının işletme hesabı esasına göre defter tuttuğu, beyan ettiği 2023 yılı vergi matrahının 0 olduğu tespit edilmiştir. 06.11.2024 tarihli Sakarya Esnaf ve Sanatkarlar Odaları Birliği'nin cevabı yazısına göre davalının oda kaydının olmadığı bildirilmiştir. 05.11.2024 tarihli Sakarya Ticaret Sicil Müdürlüğü cevabi yazısına ve 04.11.2024 tarihli Sakarya Ticaret ve Sanayi Odası'nın cevabi yazısına göre davalının kaydının olmadığı hususunun bildirildiği görülmüştür. Alınan tüm cevabi yazılara ve dosya kapsamına göre davalının tacir sıfatına haiz olmadığı anlaşılmıştır.

Davacı taraf Sakarya 1. İcra Dairesinin 2024/6269 takip numaralı dosyasına yapılan itirazın iptali talebinde bulunmuştur. Davada, davalının tacir sıfatına haiz olmadığı, davanın konusu dikkate alındığında mutlak ticari dava olmadığı gibi davalının tacir olmaması nedeniyle de davanın nisbi ticari dava da olmadığı, bu haliyle görevli mahkemenin Asliye Hukuk Mahkemesi olduğu anlaşılarak 6100 sayılı HMK’nın 114/1-c ve 115/2 maddeleri gereği mahkememizin görevsizliğine karar vermek gerekmiştir.

Davanın 6102 sayılı yasanın 4.maddesi, 6100 sayılı yasanın 382/1-e-6.maddeleri gereği basit yargılama usulüne tabi olduğu, 6100 sayılı 320/1.maddesi gereği basit yargılama usulüne tabi olan davalarda mümkün olan hallerde taraflar duruşmaya davet edilmeden dosya üzerinden karar verilebileceği, dosyadaki delillerin hüküm vermeye elverişli olması nazara alındığında, dosya üzerinden karar verilmesi gerekmiştir.

Katip ... · e-imzalıdır Hakim ... · e-imzalıdır