Sakarya Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/680 K.2025/404

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

Davacı tarafından işletilen köprü ve otoyoldan, Davalıya ait, dava dilekçemiz ve delil listemiz ekinde sunulan listede belirtilen muhtelif plakalı araçlar ile gerçekleştirilen ihlalli geçişler nedeniyle doğan ve yasal süresi içerisinde ödenmeyen geçiş tutarı ve yasadan kaynaklı para cezasının tahsili amacıyla Sakarya 2. İcra Müdürlüğü 2024/9782 Esas Sayılı dosyasından başlatılan icra takibinden gönderilen ödeme emri, davalıya tebliğ edildiğini, Borçlu, müvekkil şirkete borcu olmadığını öne sürmek suretiyle borcun tamamına itiraz ettiğini, İtiraz konusu alacak hakkında takibin devamı amacıyla işbu dava ikame edildiğini,

yapılan itiraz haksız ve yersiz olduğunu, Sakarya 2. İcra Müdürlüğü 2024/9782 E. sayılı dosyası kapsamında yapılan kötü niyetli itirazın iptalini, takibin 20.700,00 tl asıl alacak üzerinden avans faizi ve tüm ferileri ile birlikte devamına, davalı borçlunun%20 den az olmamak üzere icra inkar tazminatına mahkum edilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı taraf üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle. Davacı taraf, ihalli geçişi ispat yükümlülüğü altında olduğunu, Borcun davalıdan kaynaklanmadığını, HGS-OGS geçiş sisteminde geçiş ücreti otomatik olarak davalının HGS-OGS Bakiyesinden düşmektedir.

Buna rağmen borcu kabul anlamına gelmemekle beraber, bu geçişlerin ücretsiz yapıldığına ilişkin davalıya daha öncesinde herhangi bir bildirim de yapılmadığını, Köprü ve otoyol geçişleri ücretini ödemek için OGS ve HGS cihazı alan banklara otomatik ödeme talimatı veren, bu geçişlere ait ücretleri zamanında ödeyen davalıya herhangi bir uyarı yapmadan, bilgi vermeden, ihlali geçişleri bir araya getirilip ceza tahakkuk ettirilmesi taraflarınca kabulü mümkün olmadığını, davacının taleplerinin haksız olması nedeniyle davanın esastan reddini, takibin iptaline ve % 20’den aşağı olmamak üzere kötüniyet (icra inkar) tazminatına mahkum edilmesini,

yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Tüm dosya kapsamı hep birlikte değerlendirildiğinde;

Dava, otoyol geçiş ücretinden kaynaklı davalı aleyhine başlatılan takibe yapılan itirazın iptali istemine ilişkindir.

Taraflar arasındaki anlaşmazlık: Sakarya 2. İcra Müdürlüğünün 2024/9782 Esas sayılı takip dosyasına yapılan itirazın iptalinin gerekip gerekmediği, davalıya ait araçların ihlalli geçişler kapsamında davacı şirkete borcunun bulunup bulunmadığı, bulunuyor ise miktarının ne kadar olduğu , icra inkar tazminatı koşullarının oluşup oluşmadığı hususlarındadır.

Sakarya 2. İcra Müdürlüğünün 2024/9782 Esas sayılı dosyası incelendiğinde davacının 20.700,00 TL asıl alacak üzerinden takibin başlatıldığı, ödeme emrinin tebliği üzerine süresi içerisinde davalının itirazda bulunduğu ve takibin durduğu, eldeki davanın süresi içerisinde açılmış olduğu tespit edilmiştir.

Uyap Sistemi üzerinden plaka sayılı araçların malik bilgileri sorgulanmış ve incelenmiştir.

Posta ve Telgraf Genel Müdürlüğü ve Karayolları Genel Müdürlüğünden plaka sayılı aracın 01.05.2024-31.06.20244 tarihleri arasındaki HGS ve OGS hesap hareketleri için müzekkere yazılmış, yazı cevapları dosya uhdesine eklenerek incelenmiştir.

Dosya bilirkişiye gönderilmiş olup, bilirkişi 20/02/2025 tarihli raporunda özetle; "a.) Davalının ihlalli geçişlerin yapıldığı araçların bağlı bulunduğu HGS hesap bakiyelerinin Karayolları Genel Müdürlüğü tarafından gönderilen listede hesapta para olmadığı için ödeme alınamayan tarihlerde şirket tarafından bu hesaplara yüklemelerin yapılmadığı, b.)Davacı tarafından dilekçe ekinde sunulan İhlalli Geçiş Bilgileri listesinin, yine davacı tarafından dilekçeye eklenen ayrıntılı dökümlerle geçiş ihlali açısından uyumlu olduğu,

buna karşılık Karayolları Genel Müdürlüğü tarafından Sayın Mahkemenin yazısına istinaden gönderilen cevabi yazıda yer alan tutarların davacı tarafından bildirilen tutarlardan farklılık gösterdiği, bu durumda Karayolları Genel Müdürlüğü tarafından gönderilen resmi yazının hesaplamada dikkate alınması gerektiği, c.)Davacının geçiş ihlali sonrası davalıya bu geçişlere ilişkin bir tebligat göndermediği, bu durumda kesilmesi gereken cezanın bir kat olarak kesilmesi gerektiği , d.) İhlalli geçiş tutarının rapor içerisinde plaka bazlı belirtilen toplam tutarının 2.868,00 TL olduğu,

e.) İhlalli geçiş tutarına ilişkin kesilmesi gereken ceza tutarının (bir kat) 2.868,00 TL olduğu, Görüş ve kanaatine varılmıştır. '' şeklinde rapor sunmuş oldukları görüldü.

Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde, 6001 sayılı Kanunun “Geçiş ücretini ödememe ve güvenliğin ihlali” başlıklı 30. maddesinin 5. fıkrası “4046, 3465 ve 3996 sayılı Kanunlar çerçevesinde işletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapan araç sahiplerinden, işletici şirket tarafından geçiş ücreti ödemeden giriş çıkış yaptığı mesafeye ait geçiş ücreti ile birlikte, bu ücretin dört katı tutarında ceza, genel hükümlere göre tahsil edilir.

(Mülga ikinci ve üçüncü cümle: 16/5/2018-7144/18 md.) (…)...” Aynı maddenin 7. fıkrası ise, “Geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapanlardan, ödemesiz geçiş tarihini izleyen on beş gün içinde yükümlü olduğu geçiş ücretini usulüne uygun olarak ödeyenlere, bu maddenin birinci fıkrası ile beşinci fıkrasında belirtilen cezalar uygulanmaz.

(Ek cümle: 16/5/2018-7144/18 md.) Otoyollar ile erişme kontrolünün uygulandığı karayolları için belirlenen geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yaptığı tespit edilen yabancı plakalı araçlara uygulanan idari para cezaları için bu fıkrada belirlenen on beş günlük süre beklenmez.

(Ek cümle:23/7/2020-7252/9 md.) Ancak, ödemesiz geçiş tarihini izleyen on beş gün içinde geçiş ücretinin ödenmesi halinde idari para cezası tahsil edilmez.” düzenlemesine göre, ihlalli geçiş yapan araç sahiplerine ücretin dört katı tutarında ceza uygulanması gerektiği, kaldı ki davalının geçiş yapmadığı, aracın da kendisine ait olmadığı yönünde ve ceza tutarlarına ve miktarına yönelik bir itirazının bulunmadığı,

dosya kapsamından davalıya ait plaka plaka sayılı araçların ihlalli geçişleri nedeniyle 20.700,00-TL davacıya borçlu olduğu anlaşılmakla davanın kabulüne karar verilerek davalının Sakarya 2. İcra Müdürlüğünün 2024/9782 Esas sayılı dosyasındaki itirazın iptaline, takibin kaldığı yerden aynen devamına, alacak likit olduğundan alacağın %20'si oranında icra-inkar tazminatının davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine karar vermek gerekmiştir.

Bilirkişi raporunda ihlalli geçiş yapılan tutarlarla ilgili yeni bir hesaplama yapılmış olsa da İGB Bilgileri dökümünde yer alan ihlalli geçişlerin fotoğraflarla ispatlandığı, ayrıca Karayolları Genel Müdürlüğünden alınan cevabi yazıdan da görüldüğü anlaşılmakla rapordaki bu değerlendirmelere itibar edilmemiştir.

Yine bilirkişi raporunda cezaların davalıya bildirilmemesi nedeniyle ceza tutarının bir kat uygulanması gerektiği belirtilmiştir. Bu değerlendirme yasal düzenlemelere uygun değildir. Şöyle ki, Anayasa Mahkemesi 18.01.2018 tarih, Esas: 2017/166, Karar: 2018/8 sayılı kararında da "....

İşletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından geçiş ücreti ödenmeden geçiş yapılması hâlinde yaptırım uygulanmasına sebebiyet veren eylem ücret ödemeden geçiş yapılması anında tamamlanmış olacaktır.

Bu durumda, kuralda belirtilen ödemesiz geçiş tarihinden itibaren on beş gün içinde geçiş ücretinin ödenmesi hâlinde cezanın uygulanmayacağına ilişkin düzenleme oluşan neticeyi ortadan kaldırılmakta olup, ihlalli geçiş eylemini gerçekleştirenler lehine getirilmiş bir düzenlemedir..... kuralda, cezasızlık hâlinin kapsamı, eylemin sonucu olarak öngörülen yaptırımın hangi hâlde uygulanmayacağı, ödemenin hangi süre içinde yapılması gerektiği açık, anlaşılır, uygulanabilir ve nesnel olarak belirlenmiştir.

Geçiş ücretinin ödenmesi şekil ve yöntemlerinin tümünün önceden öngörülmesi ve kanun koyucu tarafından tek tek belirlenecek kanun metninde ifade edilmesi oldukça güçtür.

Geçiş ücretinin tahsili yöntemlerinin zaman içinde değişip gelişebileceği ve otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından geçiş ücretlerinin tahsili yöntemlerinin benzerlik arz ettiği hususları dikkate alındığında kuralda belirlilik ilkesine aykırılık bulunmamaktadır....." yönünde karar vermiştir. Bildirim koşulunun yer almadığı, yaptırıma neden olan eylemin ihlali geçiş anında tamamlandığı tespit edilmiştir.

Dolayısıyla davalıya ait aracın geçiş ücreti ödemeden davacının işlettiği yoldan geçiş yaptığı, davalının söz konusu geçiş ücretini ve ceza bedellerini henüz ödemediği, 4 katı şeklinde idari para cezası verileceğine dair yasal düzenlemenin yürürlükte olduğu, yargılama sırasında yürülükte olan mevzuata göre de bildirim koşulunun yer almadığı anlaşılmaktadır. (Emsal bkz. Yargıtay 3. Hukuk Dairesi 2022/7451 Esas ve 2022/8964 Karar, 28.11.2022 tarihli ilamı)

Yukarıda yapılan açıklamalar doğrultusunda aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.

Katip Hakim