Sakarya Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/778 K.2025/601

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı tarafın iddiaları: Davacının davalıdan 1.500.000,00 TL karşılığında ekli proforma faturası ile şase numarası motor numarası olan 2024 model 0 km Ford Transit marka araç alımı hususunda anlaşıldığını, ve 1.500.000,00 TL nin davalıya ödendiğini, buna rağmen aracın teslim edilmediğini, bunun üzerine bedel iadesi için Kocaali İcra Müdürlüğü 2024/194 Esas sayılı dosyasında başlattıkları icra takibine davalının itirazı ile takibin durduğunu, davalının kötüniyetli olduğunu, arabuluculuk görüşmelerinin anlaşamama ile sonuçlandığını belirterek itirazın iptalini ve icra inkar tazminatına hükmolunmasını talep etmiştir.

Davalı taraf tebligata rağmen davaya cevap vermemiş ve duruşmalara da katılmamıştır.

Taraflar arasındaki anlaşmazlık: Davacının davalıdan satın almak istediği araç bedeli olarak ödediği 1.500.000-TL'nin iadesi amacıyla başlatmış olduğu icra takibinin davalının yaptığı itirazının iptali ve icra inkar tazminat koşullarının gerçekleşip gerçekleşmediği hususlarındadır.

İcra dosyası ve ara buluculuk dosyası incelenmiştir. İcra takibinin usulüne uygun olduğu ve itirazın iptali davasının süresinde açıldığı görülmüştür.

Taraflardan uyuşmazlığa ilişkin ticari defter ve kayıtları istenmiş, Davacı kayıtlarını sunmuş, Davalı muhtıraya rağmen defterlerini sunmamış, davacı defterleri üzerinde bilirkişi incelemesi yapılmış, bilirkişi raporu taraflara tebliğ olmuş, rapora yönelik itirazda bulunulmamıştır.

Davacı taraf davalıya araç bedeli olarak ödediği 1.500.000,00 TL nin aracın teslim edilmemesi sebebiyle iadesi talebiyle Kocaeli İcra Dairesi 2024/194 E. sayılı dosyasında icra takibi başlatmış, davalı takibe itiraz etmiştir.

HMK’nın 220. maddesindeki düzenlemeye göre, mahkemece, ibrazı istenen belgenin, ileri sürülen hususun ispatı için zorunlu ve bu isteğin kanuna uygun olduğuna kanaat getirilirse ilgili tarafa bu belgenin ibrazı için kesin bir süre verilmesi, belgenin kendisinin elinde bulunduğunu inkarı halinde ise kendisine yemin teklif edilmesi gerekir.

Kendisinden ibraz istenilen tarafın bu hususta kendisine verilen kesin süreye rağmen bu süre içerisinde makul bir mazereti bulunmaksızın belgeyi ibraz etmemesi, belgenin kendisinin elinde bulunduğunu inkarı halinde ise bu hususta teklif olunan yemini kabul ve icra etmemesi halinde mahkemece, duruma göre belgenin içeriği konusunda diğer tarafın beyanını kabul edebilecektir.

HMK’nın 222. maddesinde ise, münhasıran ticari defterlere ilişkin olarak, ticari defterlerin ticari davalarda delil olarak kabul edilebilmesi için.

Kanuna göre eksiksiz ve usulüne uygun olarak tutulmaları, açılış ve kapanış onaylarının yaptırılması ve defter kayıtlarının birbirini doğrulamaları gerekmekte olup bu şartlara uygun biçimde tutulmuş defter kayıtlarının, sahiplerinin lehine delil olarak değerlendirilmesi ise diğer tarafın aynı şartlara uygun olarak tutulmuş ticari defterlerindeki kayıtların bunlara aykırı olmaması veya ilgili hususta hiç bir kayıt içermemesi veya diğer tarafın ticari defterlerini ibraz etmemesi yahut defter kayıtlarının aksinin senet veya diğer kesin delillerle ispatlanmamış olması şartlarına bağlı bulunmaktadır.

Açılış veya kapanış onayları bulunmayan ve içerdiği kayıtlar birbirini doğrulamayan ticari defter kayıtları ise ancak sahibi aleyhine delil teşkil eder. Ayrıca söz konusu maddenin son fıkrası uyarınca, davadaki taraflardan birinin kendi defterlerine dayanmaksızın, münhasıran diğer tarafın ticari defterlerindeki kayıtları kabul edeceğini belirtmesine rağmen karşı tarafın defterlerini ibrazdan kaçınması halinde ibrazı talep eden taraf iddiasını ispat etmiş sayılacaktır.

Taraflardan ticari defterleri ibrazlarının ne şekilde isteneceğine ilişkin HMK’nın 222. maddesinde doğrudan bir düzenleme bulunmamakta ise de, ticari defterlerin de aynı zamanda bir belge niteliği itibariyle bu hususta HMK’nın 220. maddesinin uygulanması gerekmektedir. (Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin 2020/2505 Esas 2022/2800 Karar sayılı kararı ve Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 2019/11-328 Esas 2022/154 Karar sayılı kararı)

Bilirkişi raporunda davacının ticari defterlerinin usulüne uygun tutulduğu ve sahibi lehine delil vasfını taşıdığı, davalının düzenlediği 08.08.2024 tarihli 1.500.000,00 TL değerindeki proforma faturada şase nolu motor numaları aracın satışının ve kırk iş günü içinde teslimatın öngörüldüğü, davacının davalıya araç bedeli olarak 1.500.000,00 TL ödeme yaptığı ancak aracın davacıya teslim edilmediği belirtilmektedir.

Teklif mektubu niteliğindeki proforma faturanın davacının defterinde kayıtlı olmasının davacı aleyhinde sonuç doğurmadığı, davacının araç bedelini ödemiş olmasına rağmen kendisine davalı tarafça araç satışının yapılmadığı ve satış faturasının düzenlenmediği ve teslimin yapılmadığı, bu haliyle davacının ödediği bedeli icra takibi ile talep etmekle ön sözleşmeden döndüğü ve verdiğini geri istemekte haklı olduğu sonucuna varılmıştır.

Açıklanan gerekçelerle davalının icra takibine yaptığı itirazın haksız olduğu anlaşılmakla iptaline ve alacağın likit olması sebebiyle koşulları oluştuğundan icra inkar tazminatının davalıdan tahsiline karar verilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip · e-imzalıdır Başkan · e-imzalıdır