Sakarya Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/799 K.2024/710

2- ... 3- ... VEKİLLERİ : Av. ...

DAVA

Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat

DAVA TARİHİ : 27/12/2023

KARAR TARİHİ : 10/12/2024

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH : 09/01/2025

Mahkememizin 2023/750 Esas sayılı dosyasının 27/11/2024 tarihli ara kararı gereği "davacı ...'nin; fizik tedavi giderleri , bakıcı giderleri , ezcane ve ilaç giderleri , ampute edilen bacak için protez bedeli 5.000 TL tazminat (belirsiz alacak) talebi ve ayrıca hastaneye gitmek için araç kiralama giderleri ile hastanede kalınan sürede yapılan yemek harcamaları ve bakıcı ...'ın hastaneye gidiş gelişleri için yapılan harcamalar sebebiyle 1.000 TL tazminat (belirsiz alacak) talebinin" 2023/750 esas sayılı dosyadan tefriki sonrasında bu talepler mahkememiz 2024/799 Esas sırasına kaydı yapılarak dosya incelendi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili davacılar ... ve ... lehine açmış olduğu ve mahkememizin 2023/750 esas sırasına kayıtlı davada; davalı ...'un kullandığı ve davalı ...'in malik olduğu ve davalı sigorta şirketinin ise zorunlu trafik sigortacısı olduğu ... plakalı aracın yaya olan davacılara çarpması ile meydana gelen kaza sebebiyle tazminat talebinde bulunmuştur. Mahmut hakkındaki dava arabuluculuk dava şartındaki eksiklik sebebiyle tefrik edilerek mahkememizin 2023/764 Esas sayılı dosyasında verilen 2024/56 karar sayılı karar ile usulden reddedilmiş, davacı ... hakkındaki davaya 2023/750 esas sayılı dosya üzerinden devam edilmiştir.

Dava dilekçesinde davacı ... için belirsiz alacak olarak talep edilen 11.000,00 TL maddi tazminatın 2.500,00 TL sinin geçici iş göremezlik 2.500,00 TL sinin daimi iş göremezlik zararı olarak belirtildiği ve ayrıca bu rakamın 5.000,00 TL sinin tedavi gideri 1.000,00 TL sinin ise maddi zarar olarak tanımlandığı, tedavi gideri taleplerinin neler olduğu ve belgeli/belgesiz harcamalar olup olmadığı hususunun ayrıntılı ve açık olarak bildirilmediği, maddi zarar olarak yapılan tanımlamanın genel bir ifade olup hangi maddi zarar kalemine ilişkin olduğunun açıklanmadığı, bu iki yönden netice-i talebin belirsiz olduğu görülmekle;

davacı vekilince 5.000,00 TL tedavi gideri ve 1.000,00 TL maddi zarar olarak bildirilen alacak taleplerinin hükme elverişli açık ve anlaşılır olarak bildirilmesi ve belirli hale getirmesi, tedavi gideri taleplerinin neler olduğu hususunu ayrıntılı ve açık olarak belirtmesi,

bu tedavi giderlerinin belgeli ve/veya belgesiz olup olmadığı hususunun ayrıca bildirilmesi amacıyla HMK 119/2 maddesi gereğince bir haftalık kesin süre içerir muhtıra gönderilmiş, bu kesin süre içinde istenen açıklamanın yapılmaması halinde 5.000,00 TL tedavi gideri ve 1.000,00 TL maddi zarar konulu taleplerine yönelik davalarının HMK nun 119/2 maddesi gereğince açılmamış sayılacağı hususu ihtar edilmiştir.

Davacı vekili 10/01/2024 tarihli dilekçesinde;

"... için tedavi giderleri kapsamında, müvekkilimin tedavisine yönelik fizik tedavi giderleri , bakıcı giderleri, ezcane ve ilaç giderleri , ampute edilen bacak için protez bedeli gibi faturası ibraz edilmiş belgeli giderler olduğu gibi bakıcı giderleri gibi bilirkişi marifeti ile hesaplanacak belgesiz giderler bulunmaktadır. Bu taleplerimiz HMK 107 kapsamında belirli hale geldiğinde arttırmak kaydıyla 5.000 TL talep edilmektedir.

Müvekkilim ... için maddi zarar kapsamında , araç kiralama giderleri ile hastanede kaldıkları sürece yapılan yemek harcamaları ve bakıcı ...'ın hastaneye gidiş gelişleri için yapılan harcamaların bilirkişi marifetiyle hesaplanması talep edilmekle, bu taleplerimiz HMK 107 kapsamında belirli hale geldiğinde arttırmak kaydıyla 1.000 TL talep edilmektedir." şeklinde açıklamada bulunmuştur.

Asıl dosyada yapılan 27/11/2024 tarihli ön inceleme duruşmasında; Fizik tedavi giderleri , bakıcı giderleri , ezcane ve ilaç giderleri , ampute edilen bacak için protez bedeli için 5.000 TL tazminat (belirsiz alacak) talebi ile Hastaneye gitmek için araç kiralama giderleri ile hastanede kalınan sürede yapılan yemek harcamaları ve bakıcı ...'ın hastaneye gidiş gelişleri için yapılan harcamalar sebebiyle 1.000 TL tazminat (belirsiz alacak) talebinin asıl dosyadan (2023/750) tefriki ile açılmamış sayılması hususu değerlendirilmek üzere başka bir esasa kaydına karar verilmiş, tefrik işlemi sonrasında bu talepler mahkememizin 2024/799 esas sırasına kaydedilmiştir.

6100 sayılı HMK’nın "Hâkimin davayı aydınlatma görevi" başlıklı 31. maddesine göre; "Hâkim, uyuşmazlığın aydınlatılmasının zorunlu olduğu durumlarda, maddi veya hukuki açıdan belirsiz yahut çelişkili gördüğü hususlar hakkında, taraflara açıklama yaptırabilir; soru sorabilir; delil gösterilmesini isteyebilir."

Mahkemeye yöneltilen yöneltilen talebin formüle edilmesi ve ileri sürülmesi tarafların görevi, bunları anlamlandırmak veya gerektiğinde açıklattırmak hâkimin görevidir. Ancak bu durum, hâkimin tarafların ileri sürmediği vakıaları ileri sürmelerine imkan vermesi veya hatırlatması anlamını taşımaz. Burada mevcut olmayanın talep edilmeyenin ortaya çıkartılması değil, talep edilenin netleştirilmesi, aydınlatılması, belirlenmesi söz konusudur.

Dolayısıyla taraflarca getirilme ilkesi, hâkimin soru sorma ve davayı aydınlatma ödevi (m. 31) çerçevesinde yumuşatılmıştır. Hâkimin davayı aydınlatma ödevi olarak ifade edilen bu düzenleme ile doğru hüküm verebilmesi ve maddi gerçeğin bulunabilmesi amaçlanmıştır. Düzenlemede her ne kadar “açıklama yaptırabilir” denilmişse de, bunun, hâkimin davayı aydınlatması için bir “ödev” olduğunu kabul etmek gerekir.

Çünkü davayı aydınlatma ödevi sayesinde hâkim, iddia ve savunmanın doğru ve tam olarak anlaşılmasını sağlayacak ve bu şekilde doğru olmayan bir kararın verilmesini önleyecektir.

Görüldüğü üzere, hakimin davayı aydınlatma ödevine ilişkin 31. maddede, hakimin, uyuşmazlığın aydınlatılmasının zorunlu kıldığı durumlarda, maddi veya hukuki açıdan belirsiz ya da çelişkili gördüğü konular hakkında taraflara açıklama yaptırabileceği, soru sorabileceği, kanıt gösterilmesini isteyebileceği belirtilmiştir. (Yargıtay Hukuk Genel Kurulu 2020/11-652 Esas 2022/1269 Karar)

HMK nun119/1ğ maddesinde açık bir şekilde talep sonucunun dava dilekçesinde bulunması gereken zorunlu unsurlardan olduğu belirtilmiş ve aynı maddenin ikinci fıkrasında bu hususun eksik olması hâlinde, hâkim davacıya eksikliği tamamlaması için bir haftalık kesin süre vereceği, bu süre içinde eksikliğin tamamlanmaması hâlinde davanın açılmamış sayılacağı düzenlenmiştir.

Dava dilekçesinde; talep sonucu kısmında talebin ne olduğu açık bir şekilde belirtilmelidir. Çünkü, taleple bağlılık ilkesi gereğince hâkim talep sonucuyla bağlı olup, ondan fazlasına veya başka bir şeye karar veremez. Bu ilke uyarınca davacının talep etmediği bir şey hakkında karar verilemez. Dava sonucunda kurulacak hükmün sınırını, tarafların karara bağlanmasını istediği talep sonucu belirler. Bu nedenle talep sonucu yeterince açık değilse hâkimin davayı aydınlatma ödevi (HMK. m. 31) kapsamında açık olmayan talep sonucunu açıklatması gerekir.(Yargıtay Hukuk Genel Kurulu 2017/1-1236 Esas 2018/1568 Karar) Davacının sonuç talebi açık olmadan ne karşı tarafın sağlıklı savunma yapması ne de mahkemece sağlıklı bir hüküm verilmesi mümkündür.

Bir alacak türü içinde birden fazla alacak kalemi talep ediliyorsa bunların her birinin ayrı ayrı değer bildirilerek gösterilmesi gereklidir. Somut davada davacı iş göremezlik tazminatı talep ederken bu alacak türünü daimi ve geçici olarak iki alacak kalemi şeklinde isabetli biçimde göstermiş ve her biri için ayrı ayrı değer belirtmiştir.

Diğer alacak kalemleri için de aynı şekilde bir belirleme yapılması gerekirken 5.000,00 TL tedavi gideri ve 1000 TL sair maddi tazminat şeklinde iki farklı tazminat daha talep edilmiştir. Bu talep yargılama yapmaya elverişli nitelikte açıklık ve belirlilik taşımamaktadır.

Muhtıra üzerine yapılan açıklamada tedavi giderlerinin; fizik tedavi giderleri , bakıcı giderleri , ezcane ve ilaç giderleri , ampute edilen bacak için protez bedeli olduğu belirtilerek yine birden fazla alacak kalemi belirtilmiş ancak ayrı ayrı değer gösterilerek belirli hale getirilmemiştir.

Aynı şekilde sair tazminat talebi adı altında istenen tazminatların ise hastaneye gitmek için araç kiralama giderleri ile hastanede kalınan sürede yapılan yemek harcamaları ve bakıcı ...'ın hastaneye gidiş gelişleri için yapılan harcamalar olarak açıklanmış yine birden fazla alacak kalemi belirtilmiş olmasına rağmen ayrı ayrı değer gösterilerek bu kalemler belirli hale getirilmemiştir.

Ayrıca bu alacak kalemlerine yönelik bir somutlaştırma ve deliller ile ilişkilendirme de bulunmamaktadır. Davacı bu alacak kalemlerinin mahkemece tespit edilmesini istemekle yetinmiş, alınacak bilirkişi raporuna göre değer arttıracağını bildirmiştir.

Bilirkişi incelemesi neticesinde alacak kalemlerinden biri ya da bir kaçı sabit görülmezse ve davacı talebini sadece raporda belirlenen miktara göre arttırırsa mahkeme reddedilen alacak kalemleri yönünden hüküm kurarken hangi değeri esas alacaktır. Neticei talebin açık olması ve her bir talebin rakam olarak net bir şekilde ortaya konması bu açıdan önemlidir ve zorunludur.

Aksini kabul yargılamanın belirsiz bir ortamda sürüp gitmesine ve hüküm aşamasında karmaşaya sebep olacaktır.

Yargılama usulünü düzenleyen HMK; yargılamanın en hızlı ve en sağlıklı bir şekilde yapılması hususunda mahkemeye görev yüklerken davayı açan ve davaya cevap veren davalıya da dava malzemesini en düzgün şekilde mahkeme önüne getirme, talebi yargılama yapmaya elverişli şekilde açık ve net olarak ortaya koyma ve dayanılan vakaları somut ve gerekçeli şekilde sunma ve delillendirme ödevi yüklemektedir.

Tarafların üzerinde bulunan yükleri (iddia, somutlaştırma ve ispat yükü) ve hâkimin görevi ve ödevini bilirkişinin üzerine yıkarak, bilirkişinin bu tespitleri yapması da beklenemez ve bu tespitlere göre de dava yürütülemez. Zira, tarafın iddiası olmayan veya somutlaştırmadığı bir hususu, bilirkişi incelemez, değerlendiremez; bilirkişi hâkimin yerine de geçerek davayı aydınlatamaz, uyuşmazlık ve vakıa belirlemesinde bulunamaz. Bilirkişi ancak, varolanı inceleyebilir, açıklayabilir, teknik bilgisiyle istenen hususu tespit edebilir. Başlangıçta taraflarca ve hâkim tarafından gerçekleştirilmeyen bu işlemlerin sonradan bilirkişi marifetiyle giderilmesi usûlen mümkün değildir. (Yargıtay 9. Hukuk Dairesinin : 2020/5118 Esas 2021/4007 Karar sayılı kararı)

Somut davada davacı vekili tedavi giderleri ve sair tazminat talepleri olarak belirttiği taleplerini dava dilekçesinde ve açıklama dilekçesinde yargılama yapmaya elverişli biçimde açık olarak bildirmemiş, talebini somutlaştırmamış, bu yükümlülüğü mahkemeye ve bilirkişiye yıkmıştır.

Hem dava dilekçesinde hem de açıklama dilekçesinde -belirtilen yönleriyle- talep karmaşası mevcut olup mahkemece sağlıklı bir yargılama yapılması ve hüküm kurulması bu haliyle mümkün değildir. Tarafın mahkeme önüne getireceği davada ne istendiğini yargılama yapmaya ve hüküm kurmaya elverişli ve anlaşılır bir şekilde açıkça ortaya koyması zorunludur. Davacı taraf verilen süreye ve yapılan ihtara rağmen bu açıklamaları yapmamıştır.

HMK’nın 320’nci maddesinin açık düzenlemesi karşısında mahkeme, basit yargılama usulüne tabi dava ve işlerde dilekçelere eklenen deliller yeterli görülürse davanın esası hakkında karar da verebilir. Dilekçeler aşamasının tamamlanmasından sonra, tarafların dilekçelerine ekledikleri ya da ilgili yerlerden getirtilmesini istedikleri delillerin toplanması ile mahkemece tarafların iddia ve savunmaları ile delilleri incelenmiş olacaktır.

Bu nedenle ön inceleme duruşması yapılmadan dosya üzerinden, mevcut deliller ile dava şartları ve ilk itirazlardan başka, davanın esası hakkında da karar verilmesi mümkündür.

Bu şekilde dosya üzerinden karar verildiğinde, taraflara dava ve cevap dilekçesinin tebliği ile bu dilekçelerinde bildirdikleri deliller toplanmış olacağından, hukuki dinlenilme hakkının ihlal edildiğinden de söz edilemeyecektir. ( Yargıtay Hukuk Genel Kurulu 2017/11-2924 Esas 2018/1935 Karar) Bu sebeple basit yargılama usulünün uygulandığı davada duruşma yapılmadan davanın açılmamış sayılmasına karar verilmesi mümkün görülmüş ve davanın HMK nun 119/2 maddesi uyarınca açılmamış sayılmasına karar verilmiştir.

Açıklanan gerekçelerle davacı ...'nin tedavi gideri ve sair tazminat talepli davasının HMK 119/2 maddesi gereği açılmamış sayılmasına dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.

Başkan ... · e-imzalı · Üye ... · e-imzalı · Üye ... · e-imzalı · Katip ... · e-imzalı