Sakarya Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/852 K.2025/144

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Ödünç Verme Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin davalı ...'ya arkadaş ilişkisine dayalı borç olarak 100.000 TL verdiğini, bu tutarın bankadan havale şeklinde yapıldığını, havalenin açıklama kısmına da borç olarak gönderildiği yazıldığını, davalının borcunu inkar ettiğini, bu nedenlerle Sakarya 1. İcra Müdürlüğünün 2024/6435 Esas sayılı dosyasıyla takip başlatıldığını, borca ve fer'ilerine haksız bir şekilde itirazda bulunduğunu, bu nedenlerle borçlunun icra takibine yaptığı itirazının iptalini, takip konusu alacağın % 20’sinden az olmamak üzere tazminata mahkum edilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Dörtyol Vergi Dairesine yazılan müzekkereye cevap verildiği görüldü.

Beykoz Vergi Dairesine yazılan müzekkereye cevap verildiği görüldü.

Ali Fuat Cebesoy Vergi Dairesine yazılan müzekkereye cevap verildiği görüldü.

Finansbank A.Ş.'ye yazılan müzekkereye cevap verildiği görüldü.

Sakarya Ticaret Sicil Müdürlüğüne yazılan müzekkereye cevap verildiği görüldü.

Sakarya Ticaret ve Sanayi Odasına yazılan müzekkereye cevap verildiği görüldü.

Sakarya Esnaf ve Sanatkarlar Odasına yazılan müzekkereye cevap verildiği görüldü.

Hatay Esnaf ve Sanatkarlar Odasına yazılan müzekkereye cevap verildiği görüldü.

İskenderun Ticaret ve Sanayi Odasına yazılan müzekkereye cevap verildiği görüldü.

Tüm Dosya Kapsamı Birlikte Değerlendirildiğinde;

Açılan dava, itirazın iptali talebinden ibarettir.

Eldeki dava 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun yürürlüğe girdiği 01.07.2012 tarihinden sonra 13/12/2024 tarihinde açılmıştır. Burada öncelikli olarak Asliye Ticaret Mahkemesinin davaya bakmakla görevli olup olmadığının belirlenmesi gerekir.

6102 Sayılı Türk Ticaret Kanunun 4.maddesine göre, bir davanın ticari dava sayılması için ya uyuşmazlık konusu işin, tarafların her ikisinin birden ticari işletmesi ile ilgili olması ya da tarafların tacir olup olmadıklarına veya işin tarafların ticari işletmesi ile ilgili olup olmamasına bakılmaksızın Türk Ticaret Kanunu'nunda veya diğer kanunlarda, o davaya Asliye Ticaret Mahkemesinin bakacağı yönünde düzenleme bulunması gerekir.

Diğer taraftan, 6102 sayılı TTK'nın 19/2.maddesi uyarınca, taraflardan biri için ticari iş sayılan bir işin diğeri için de ticari iş sayılması, davanın niteliğini ticari hale getirmeyecektir. Zira, 6102 sayılı TTK, kanun gereği ticari dava sayılan davalar dışında, ticari davayı ticari iş esasına göre değil, ticari işletme esasına göre belirlemiştir. Hal böyle olunca, işin ticari nitelikte olması davayı ticari dava haline getirmez.

6335 Sayılı Kanununun 2.maddesi ile değişik 6102 Sayılı TTK'nın 5.maddesi uyarınca, ticari davalar Asliye Ticaret Mahkemelerince görülerek karara bağlanır. Diğer taraftan aynı düzenleme gereğince, Asliye Ticaret Mahkemeleriyle diğer hukuk mahkemeleri arasındaki ilişki, 6762 Sayılı Türk Ticaret Kanunununda ve 6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun 6335 Sayılı kanunla yapılan değişiklikten önceki halinden farklı olarak iş bölümü ilişkisi değil görev ilişkisidir.

Göreve ilişkin düzenlemeler, 6100 sayılı HMK'nın 1.maddesi uyarınca, kamu düzenine ilişkin olduğundan mahkemelerce ve istinaf aşamasında Bölge Adliye Mahkemeleri tarafından re'sen incelenir.

Bu kuralın tek istisnası, 6335 Sayılı Kanununun 2.maddesi ile değişik 6102 Sayılı Türk Ticaret Kanununun 5/(4).maddesinde düzenlenmiş olup, buna göre yargı çevresinde ayrı bir Asliye Ticaret Mahkemesi bulunmayan yerlerde Asliye Hukuk Mahkemelerine açılan ticari davalarda görev kuralına dayanılmamış olması, Asliye Ticaret Mahkemesine görevsizlik kararı verilmesini gerektirmeyecektir.

Başka bir anlatımla, yargı çevresinde, Asliye Ticaret Mahkemesi bulunmayan yerlerde bir ticari uyuşmazlığın çözümü için Asliye Hukuk Mahkemesine genel mahkeme sıfatıyla dava açılması halinde mahkemece görevsizlik kararı verilmeksizin işin görülmesi gerekir. Buna karşılık kanun aksi durumu düzenlememiş olduğundan, Asliye Hukuk Mahkemesinin ticari olmayan bir davayı Asliye Ticaret Mahkemesi sıfatıyla görmüş olması bir usule aykırılık halini oluşturmaktadır.

Somut olayda;

Davalının Beykoz Vergi Dairesi cevabı yazısında gerçek usulde gelir vergisi mükellefi olduğu, belirtilen hadleri aşmadığı ve işletme usulüne göre defter tuttuğu, İskenderun Ticaret ve Sanayi Odası cevabı yazısında davalının her hangi bir kaydının olmadığı, Hatay Esnaf ve Sanatkarlar Odası cevabı yazısında tarafların her hangi bir esnaf kaydının olmadığını, Sakarya Ticaret ve Sanayi Odasının cevabi müzekkeresine göre davalının her hangi bir kaydının olmadığı,

davacının ise şahıs kaydının olduğunu, Hatay Esnaf ve Sanatkarlar Odası cevabı yazısında tarafların her hangi bir esnaf kaydının olmadığını, Ali Fuat Cebesoy Vergi Dairesi cevabı yazısında davacının serbest meslek mükellefi olduğunu, Sakarya Ticaret Sicil Müdürlüğü cevabı yazısında davacının ticaret sicil kaydının aktif olduğunu görülmüş ve davacının ve davalının tacir sıfatına haiz olmadığı tespiti yapılmıştır.

Davacı taraf davalı aleyhine Sakarya 1. İcra Müdürlüğünün 2024/6435 sayılı dosyasıyla, davacının davalı aleyhine 100.000 TL bedelli dekonta istinaden alacağın tahsiline yönelik takip başlattığı, yapılan itiraz üzerine işbu davanın açıldığı, tarafların tacir olmadığı, davanın konusu dikkate alındığında mutlak ticari dava olmadığı gibi tarafların tacir olmaması nedeniyle de davanın nisbi ticari dava da olmadığı, bu haliyle görevli mahkemenin Asliye Hukuk Mahkemesi olduğu anlaşılarak 6100 sayılı HMK’nın 114/1-c ve 115/2 maddeleri gereği mahkememizin görevsizliğine karar vermek gerekmiştir.

Katip ... · e-imzalıdır. Hakim ... · e-imzalıdır.